Üç ülkenin mutabakatı İsrail basınında "anti-İsrail" girişim olarak nitelendirilirken, Tahran'dan Riyad'a sert uyarı geldi. Eski Başbakan Naftali Bennett'in geçmişteki "Türkiye yeni İran'dır" çıkışı ise güvenlik bürokrasisinde yeniden tartışmaya açıldı.
Başbakan Binyamin Netanyahu ve Dışişleri Bakanlığı kanadından anlaşmaya ilişkin doğrudan bir açıklama yapılmadı. Ancak Netanyahu'nun Hindistan Başbakanı Narendra Modi ile sosyal medya üzerinden gerçekleştirdiği temaslarda "özel stratejik ortaklığı" ilerletme hedefinin öne çıkması dikkat çekti.
Tel Aviv'in yeni eksen arayışı
İsrail yönetiminin, Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan'ın oluşturduğu bloğa karşı Hindistan ile benzer bir stratejik ağ kurma çabası içinde olduğu değerlendiriliyor. Telefon diplomasisi sırasında kullanılan ifadeler, Tel Aviv'in bölgesel ittifaklarla elini güçlendirme stratejisinin bir parçası olarak görülüyor.
Eski Başbakan Naftali Bennett'in daha önce dile getirdiği uyarılar bugünkü tabloyla örtüşüyor. Bennett, Suudi Arabistan ve Pakistan'ın İsrail'e karşı bir "Sünni eksen" kurduğunu iddia etmiş ve "Türkiye yeni İran'dır" ifadesini kullanmıştı. İsrail güvenlik bürokrasisi üçlü bloklaşmanın uzun vadede ciddi risk barındırdığı görüşünde.
Basında anti-İsrail endişesi
İsrail medyası mutabakatın stratejik sonuçlarını endişeyle izliyor. Ynet haber kaynağı Mekke Anlaşması'nı doğrudan "anti-İsrail" bir girişim olarak tanımlarken, hem Türkiye'nin hem de Pakistan'ın İsrail karşıtı tutumlarına vurgu yapan analizler yayımlıyor.
İsrail Ulusal Güvenlik Çalışmaları Enstitüsü (INSS) ise söz konusu ittifakı, ülkenin bölgedeki yükselişini dengelemeyi amaçlayan endişe verici bir gelişme olarak raporladı.
İran'dan Riyad'a doğrudan mesaj
Anlaşmaya yönelik en sert tepki Tahran'dan yükseldi. İran İslami Şura Meclisi Ulusal Güvenlik ve Dış Politika Komisyonu Sözcüsü İbrahim Rızai, doğrudan Suudi Arabistan yönetimini hedef alan bir değerlendirmede bulundu. Türkiye ve Pakistan ile imzalanan kağıt üzerindeki bir metnin Riyad'a kalıcı güvenlik getirmeyeceğini savunan Rızai, şu ifadeleri kullandı:
"Güvenlik için başkalarına yalvarmayın, politikanızı değiştirin."
Bu çıkış, sınırlarında oluşan yeni ittifaka Tahran'ın duyduğu rahatsızlığı net biçimde ortaya koyarken, Orta Doğu'daki güvenlik arayışlarının yeni diplomatik krizlere gebe olabileceğine işaret ediyor.
