Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), prim borcu bulunanların gelir veya aylıklarından doğrudan kesinti yapılmasına imkân tanıyan yeni bir uygulamayı hayata geçirdi. Bu sistemle, borçlar hak sahiplerinin onayı alınmadan ve icra takibi başlatılmadan tahsil edilecek. Yasal üst sınırı yüzde 25 olan kesintiler için standart oran yüzde 10 olarak uygulanacak.
Uygulama geniş bir kesimi etkileyecek
Sosyal güvenlik uzmanı İsa Karakaş'ın açıklamalarına göre, iş kazası veya meslek hastalığı nedeniyle sürekli iş göremezlik geliri alanlar ile malullük, vazife malullüğü, yaşlılık ve emekli aylığı alanlar düzenlemenin kapsamında yer alıyor. Ayrıca, maaş bağlandıktan sonra geçmişe dönük Genel Sağlık Sigortası (GSS) prim borcu çıkanlar da bu uygulamadan etkilenecek. Hayatını kaybeden sigortalıların eş, çocuk ve anne-babası gibi hak sahipleri ile ölüm aylığı alıp kendi adına prim borcu olanlar da kesinti yapılacak gruplar arasında bulunuyor.
Birden fazla aylığı olan borçluların her bir aylığından yüzde 10 oranında kesinti yapılabileceği belirtilirken, kendi adına borcu olmayan hak sahiplerinin maaşlarına dokunulmayacak. Düzenleme kapsamında bazı özel statüdeki aylıklar ise kesinti dışında tutuldu. Başarılı sporculara, terör ve terörle mücadele kapsamında bağlanan aylıklar ile bedeli Hazine tarafından karşılanan şeref aylıklarından kesinti yapılmayacak.
Tahsilatta öncelik GSS prim borçlarında olacak
SGK'nin tahsil edeceği borçların başında Genel Sağlık Sigortası (GSS) primleri geliyor. Bu borcun ardından sırasıyla 4/1-a (SSK) kapsamındaki eski isteğe bağlı, topluluk ve tarım sigortalılığı, Ek 5 ve Ek 6 sigortalılık, 4/1-b (Bağ-Kur) ve 4/1-c (Emekli Sandığı) kapsamındaki çeşitli prim borçları kesintiye konu olacak. Birden fazla borç olması durumunda, zamanaşımına uğramamış en eski borçtan tahsilata başlanacak.
Nafaka borçlarının, SGK alacaklarından daha öncelikli olduğu vurgulandı. Kurum tarafından yapılan fazla veya yersiz ödemelerden doğan alacakların tahsilatına ise her zaman öncelik verilecek. Birden fazla borç türünün bulunması durumunda kesinti işlemleri eş zamanlı olarak yürütülebilecek.
Yapılan kesintilere itiraz hakkı tanındı
Maaşlarından kesinti yapılan hak sahipleri, bu işleme itiraz etme hakkına sahip olacak. Genel Sağlık Sigortası prim borçlarına yönelik itirazlar, borçlunun son ikametgâhının bağlı olduğu sosyal güvenlik il müdürlüğüne veya sosyal güvenlik merkezine yapılabilecek. Diğer prim borçları için ise borç dosyasının bulunduğu SGK birimine başvurulması gerekiyor. İtirazı reddedilen vatandaşlar için yargı yolu açık olacak.
