Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, yıllık izinlerin kullanımı şeklinin işçi lehine yorumlanmasına ilişkin emsal niteliğinde bir karara imza attı. Mahkeme, işverenin izni tek seferde kullandırmamasının otomatik olarak haklı fesih gerekçesi sayılmayacağını, bu durumun işçinin açık rızası ve talebi doğrultusunda gerçekleştiğinin anlaşılması halinde kıdem tazminatı hakkı doğurmayacağını belirledi.
Davaya konu olan uyuşmazlıkta çalışan, yıllık izinlerinin yasal usulüne uygun kullandırılmadığını ileri sürerek iş akdini haklı nedenle feshetmişti. İşçi, kendisine tanınan izinlerin en fazla 6 günlük dilimler halinde verildiğini, toplamda 68 günlük izninin bakiye kaldığını öne sürerek kıdem tazminatı ve kullanılmayan izin ücretlerinin ödenmesini talep etmişti. Yerel mahkeme, çalışanın toplam 130 gün izin hakkı bulunduğunu, bunun 82 gününü kullanmadığını tespit ederek işveren lehine verilen kararı bozmuş ve söz konusu ödemelerin yapılmasına hükmetmişti.
Yargıtay incelemesinde ise dosyanın seyri farklılaştı. Yüksek mahkeme, kısa süreli izin uygulamalarının işçinin kendi isteği ve onayı ile gerçekleştiğine dikkat çekti. Çalışanın daha uzun süreli izin talep ettiği ancak işveren tarafından bu talebin engellendiği veya izin isteklerinin haksız yere reddedildiğine dair somut bir delil sunulamadığı vurgulandı. Bu gerekçelerle Yargıtay, yerel mahkemenin kıdem tazminatına hükmeden kararını bozdu.
Hukukçular kanuni istisnayı hatırlattı
Kararın hukuki dayanaklarını Aybüke Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Canan Erdoğan değerlendirdi. Erdoğan, mevzuattaki esneklik düzenlemesine işaret ederek şu ifadeleri kullandı:
“Kanun koyucu bir istisna getirmiş, diyor ki eğer taraflar anlaşırlarsa yıllık ücretli izin süreleri 1 bölümü 10 günden az olmamak şartıyla bölünebilir bölümler halinde kullanılabilir. Kısa süreli yıllık ücretli izin uygulamaları işveren tarafından ya da tek taraflı olarak zorunlu bir şekilde kullandığının ispatlanamaması gerekçesiyle haklı nedenle derhal fesih gerekçesi olarak kabul etmemiş, aksi halde zaten iş kanunun 24. Maddesinin fıkrasında belirtildiği gibi çalışma koşullarının uygulanmaması halinde işçiler iş sözleşmelerini derhal feshedebilirler.”
Peki işçi hangi durumlarda haklı nedenle fesih yapabiliyor? Doç. Erdoğan, “Kanuna aykırı bir şekilde işveren tarafından zorunlu bir şekilde ve tek taraflı bir uygulamayla yıllık izin bölümler halinde 10 günden daha kısa süreli olarak kullandırılıyorsa işçi halen daha haklı fesih hakkını kullanabilir. Herhangi bir engel yok somut olayda ispatlamadığı için böyle bir karar verilmiş” dedi.
