Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev arasında 21 Ekim'de gerçekleşen telefon görüşmesi, resmî açıklamalarda iki ülke iş birliğinin geliştirilmesi ve bölgesel gelişmelerin ele alınması olarak yansıtıldı. Ancak gazeteci İsmail Saymaz, Sözcü gazetesindeki köşesinde Bakü'deki üst düzey kaynaklara dayandırarak bu temasın perde arkasında ciddi gerilimler bulunduğunu öne sürdü.
Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı'nın duyurusunda Erdoğan'ın Aliyev'i 29-30 Ekim tarihlerinde Ankara'da düzenlenecek Türk Devletleri Teşkilatı 13. Zirvesi'ne davet ettiği belirtilmişti. Saymaz ise görüşmenin sanıldığı kadar olumlu olmadığını, aksine ilişkilerin onarılması için somut adımlar atılmasının şart koşulduğunu yazdı.
Saymaz, konuya ilişkin değerlendirmelerini ve edindiği bilgileri şu ifadelerle aktardı:
“Erdoğan ile Aliyev arasındaki telefon görüşmesinin iyi geçmediğini”
“Saral görevden alınmasaydı Aliyev Türkiye'ye gelmeyecekti”
“Türkiye bize abi gibi davranıyor, problem bundan ileri geldi. Aliyev, hiç kimsenin üstünlüğünü kabul etmiyor”
“Azerbaycan-Türkiye ilişkileri eskisi gibi olmayacak”
Bakü'de 'abi' algısı ve istifa süreci
Azerbaycan tarafındaki rahatsızlığın temelinde, Türkiye'nin bölgedeki yaklaşım biçimine yönelik algılar yatıyor. Saymaz'ın ulaştığı kaynaklar, Bakü yönetiminin Ankara'yı eşit bir partnerden ziyade hiyerarşik bir üst konumda gördüğünü düşündüğünü ifade ediyor. Bu durumun, özellikle Karabağ Savaşı sonrası dönemdeki anlaşmazlıklar ve Azerbaycan'ın İsrail ile kurduğu ilişkiler nedeniyle derinleştiği belirtiliyor.
Gerilimin fitilini ateşleyen olay ise Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Oktay Saral'ın Azerbaycan'daki başörtüsü yasağına yönelik eleştirileri olmuştu. Saral'ın açıklamalarının ardından Azerbaycan yönetiminin Ankara'dan görevden alınmasını talep ettiği iddia edilmişti. Süreç, Saral'ın 26 Ekim'de istifa ettiğini açıklamasıyla sonuçlanmıştı. Saral, gazeteci Talat Atilla'ya yaptığı açıklamada görevinden ayrıldığını doğrularken, kararın Azerbaycan'a yönelik sözleriyle bağlantılı olup olmadığı sorusuna "Evet, öyle görünüyor" yanıtını vermişti.
