Ak Parti'nin hazırladığı kanun teklifi kapsamında, 1 Ocak 2017 tarihinden önce oluşmuş ve henüz tahsil edilmemiş Genel Sağlık Sigortası (GSS) prim alacaklarından vazgeçilmesi planlanıyor. TBMM'ye sunulması beklenen tasarıyla birlikte, söz konusu döneme ait ana para borçlarının yanı sıra gecikme cezası ve zamlarının da tamamen ortadan kaldırılması hedefleniyor.
Daha önceki yasal düzenlemelerle 2012-2015 yıllarına ait borçlar için benzer bir yol izlenmişti. Yeni düzenlemenin yılbaşından önce yasalaşarak 1 Ocak 2027 itibarıyla yürürlüğe girmesi öngörülse de teklif henüz kanunlaşmadığı için kesin takvim netleşmiş değil.
Borç silme işlemi kimleri kapsayacak
Düzenleme, herhangi bir iş yerinde sigortalı olarak çalışmayan, eşi veya anne-babası üzerinden sağlık hizmeti alamayan ve GSS primini bireysel olarak ödemekle yükümlü olan kişileri ilgilendiriyor. Bu kapsamda 2016 yılına ait ödenmemiş tüm prim borçları, ek mali yüklerle birlikte düşürülecek. Ancak geçmişte borcunun bir kısmını veya tamamını ödemiş vatandaşlara para iadesi yapılmayacak; düzenleme sadece tahsil edilememiş alacakları kapsamına alacak.
2017 ve sonraki yıllara ait GSS prim borçları ise bu düzenlemenin dışında kalacak. Son on yılda çıkarılan kanunlarla dönemsel borçların silinmesi, ileride benzer uygulamaların gelebileceği beklentisi oluştursa da 2017 sonrası borçlar için şu an kesinleşmiş bir karar bulunmuyor. Bu borçların affedilmesi için ayrıca yeni bir yasal çalışma yapılması gerekecek.
Özel hastanelerden yararlanma koşulları değişmiyor
2016 yılı borcunun silinmesi, vatandaşlara otomatik olarak Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) anlaşmalı özel hastanelerden yararlanma hakkı tanımayacak. Borcu düşülen kişilerin özel sağlık kuruluşlarından SGK kapsamında hizmet alabilmesi için diğer sigortalılık ve prim ödeme şartlarını da yerine getirmesi şart.
SGK mevzuatına göre, GSS primini kendisi ödeyenler ile BAĞ-KUR'luların sağlık hizmetlerinden faydalanabilmesi için genel kural olarak son bir yılda en az 30 günlük prim ödeme koşulunu sağlaması ve 60 günden fazla prim borcunun bulunmaması gerekiyor. Tecil veya taksitlendirme gibi istisnai durumlar haricinde, 2016 borcu silinen ancak sonraki yıllara ait borçları devam eden kişiler, SGK üzerinden özel hastanelere gidemeyecek. Ayrıca hizmet alınacak özel hastanenin SGK ile sözleşmeli olması ve ilave ücret ile katılım payı uygulanabileceği unutulmamalı.
Kamu hastanelerindeki hak 2026 sonuna kadar sürüyor
GSS prim borcu bulunan vatandaşların kamu hastanelerinden sağlık hizmeti almasını sağlayan uygulama, 7 Ocak 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı ile uzatıldı. Buna göre, ilgili GSS ve BAĞ-KUR kapsamındaki kişiler, prim borçları bulunsa bile 31 Aralık 2026'ya kadar Sağlık Bakanlığına bağlı hastaneler ile devlet üniversitesi hastanelerinden yararlanabilecek.
Bu kolaylık SGK anlaşmalı özel hastaneleri kapsamıyor. Sürenin 2026 sonunda yeniden uzatılmaması durumunda, prim borcu olup normal sigortalılık koşullarını karşılamayan kişilerin sağlık hizmetlerine erişiminde yeniden kısıtlamalar yaşanabilir.
2026 yılında GSS primi ne kadar olacak
Sosyal güvencesi bulunmayan ve GSS primini kendi imkanlarıyla ödemek zorunda olan vatandaşlar için aylık prim tutarı, Aralık 2025'teki artışla brüt asgari ücretin yüzde 3'ünden yüzde 6'sına yükseltildi. SGK'nin belirlediği tutara göre 2026 yılında aylık GSS primi 1.981,80 TL olarak uygulanacak.
Hane içinde kişi başına düşen aylık geliri brüt asgari ücretin üçte birinin altında olanların primleri ise devlet tarafından karşılanmaya devam edecek. Habertürk'ün SGK verilerine dayandırdığı bilgilere göre, primini kendisi ödemekle yükümlü olanlar ile primi devlet tarafından karşılananların bulunduğu ilgili GSS kategorilerinde toplam 9 milyon 503 bin 348 kişi bulunuyor. Bu sayının 2 milyon 51 bin 75'i primini kendi öderken, yaklaşık 7,45 milyon kişinin primi devlet desteğiyle ödeniyor. Ancak bu rakamlar, doğrudan GSS prim borcu bulunan kişilerin toplam sayısını göstermiyor.
Vatandaşlar, e-Devlet üzerindeki "Genel Sağlık Sigortası Tescil ve Prim Borcu Sorgulama" hizmeti aracılığıyla mevcut borç durumlarını ve sigortalılık bilgilerini kontrol edebiliyor. Gelirinin prim ödemeye yeterli olmadığını düşünenler ise ikamet ettikleri yerdeki Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfına başvurarak gelir testi yaptırabiliyor. Düzenlemenin nihai uygulama biçimi, kanun teklifinin TBMM'de kabul edilmesinin ardından kesinlik kazanacak.
