Fevzi Efe SEKİTMEZ/GERÇEK HABERCİ- İzmir'de düzenlenen satsuma mandalinası hasat sezonu açılışında konuşan Türkiye Meyve Sebze Mamulleri Sektör Kurulu Başkanı Cengiz Balık, ihracat pazarında yaşanan lojistik krizleri gündeme taşıdı. Balık, hem Rusya hattındaki deniz yolu engeli hem de Avrupa taşımacılığındaki geçiş belgesi sorunu nedeniyle ürünlerin değer kaybettiğini açıkladı. Yaş meyve ve sebze sektörünün kritik bir süreçten geçtiğini hatırlatan Balık; üzüm, narenciye ve erik gibi hassas ürünlerin pazarlara ulaştırılmasında zaman ve maliyet baskısının giderek arttığını vurguladı.
Rus Hattı Tıkandı, Maliyetler Arttı
Rusya pazarındaki gelişmeleri değerlendiren Cengiz Balık, deniz yolunun kapalı olması nedeniyle ihracatın doğrudan etkilendiğini bildirdi. Balık, sürece ilişkin şu bilgileri paylaştı:
"Rusya hattındaki deniz yolu tıkanıklığı üreticilerimizi ve bizleri ciddi anlamda olumsuz etkiliyor. Rusya’ya deniz yoluyla doğrudan ürün gönderilemediği için üzüm, narenciye ve erik gibi ürünlerimizin fiyatları ne yazık ki değerini bulamıyor. Bakanlıklarla görüşmelerimiz sürüyor ancak kesinleşen net bir tarih yok. Rusya’nın Ankara Büyükelçiliği temsilcileriyle İzmir'de temas kurduk fakat hattın açılışına dair takvim vermediler. Ürünleri kara yoluyla sevk ediyoruz; ancak bu durum hem maliyetleri artırıyor hem de ciddi zaman kaybına yol açıyor."
“Macaristan Geçiş Belgeleri Tükendi”
Avrupa pazarında ise geçiş belgesi (dozvola) krizinin baş gösterdiğini hatırlatan Balık, analize tabi narenciye ürünlerinin rotasının bozulma riskiyle karşı karşıya olduğunu söyledi. Macaristan'ın bu yıl tahsis ettiği 150 bin belgenin ekim ayı başında tükendiğini kaydeden Balık, şunları aktardı:
"Avrupa’ya giden ürünler ilk giriş kapısında analize girer ve AB hattında kalmalıdır. Aracı AB dışındaki Sırbistan gibi güzergâhlara sokarsanız analiz süreci bozulur, yeni engeller çıkar. Kuru yük başka hatlardan gidebilir ama yaş meyve sebze gidemez. Bakanlığımızın girişimleriyle 10 bin ek belge sözü alındı. Ancak günde yaklaşık 500 Türk tırının çıkış yaptığı düşünülürse bu miktar sadece 20 günlük ihtiyacı karşılar. Yılın bitmesine üç ay varken kriz kapıda bekliyor."
“Yaş Meyve ve Sebze Ayrıcalık Tanınmalı”
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı'na çağrıda bulunan Balık, temin edilecek yeni belgelerin öncelikle bozulabilir gıdalara ayrılması gerektiğini ifade etti. Uçak, analize tabi ve çabuk bozulan yaş meyve sebze taşımacılığına pozitif ayrımcılık tanınmasının sektör için en kritik adım olduğunu dile getirdi.
