Türkiye’nin Irak’a 1,47 milyar dolar tazminat ödemesine yol açtığı öne sürülen tahkim sürecinin tüm boyutlarıyla incelenmesi için verilen araştırma önergeleri, TBMM Genel Kurulu’nda iktidar blokunun engeliyle karşılaştı. Dönemin Bakanlar Kurulu kararlarından şirket ayrıcalıklarına uzanan tartışmada muhalefet, yurttaşın cebinden çıkacak milyarlarca liralık yükün peşine düşerken AK Parti kanadı henüz kesinleşmiş bir tazminat bulunmadığını savundu.
“Bu faturayı kim ödeyecek?”
Genel Kurul’da ilk sözü alan İYİ Parti Afyonkarahisar Milletvekili Hakan Şeref Olgun, Paris İstinaf Mahkemesinin 10 Mart 2026 tarihli kararıyla Türkiye’nin itirazını reddettiği bilgisini gündeme taşıdı. Olgun, ana para 1,47 milyar dolar olarak belirtilen tazminatın faiz ve diğer mali yüklerle birlikte “3 ila 3,5 milyar dolara ulaşabilecek devasa bir kamu yüküne dönüştüğü” iddiasını dile getirdi.
Ardından “Peki, bu faturayı kim ödeyecek? Bu doğru ise bu kararlara imza atanlar mı ödeyecek, bu süreçten kazanç sağlayanlar mı ödeyecek?” sorusunu yönelten milletvekili, söz konusu bedelin yine emeklinin, işçinin ve çiftçinin sırtına yükleneceğine dikkat çekti.
Powertrans şirketine tanınan ayrıcalık mercek altında
Olgun konuşmasında 2011 yılında “Powertrans” adlı şirkete ihalesiz tanınan ayrıcalığa da odaklandı. “Powertrans gerçekte kimin şirketidir?” diye soran vekil, şirketin kuruluşunda Singapur merkezli fon şirketleri ile Kuzey Irak bağlantılı ortaklık yapıları bulunduğuna yönelik yıllardır dillendirilen iddiaların resmî kayıtlarla araştırılmasını istedi. “Eğer doğru değillerse milletin önünde çürütülsün, doğruysalar da sorumlular önünde hesap versin” çağrısı yaptı.
DEM Parti Mersin Milletvekili Ali Bozan ise bugünkü tahkim kararının dayanağını 18 Temmuz 2011 tarihli Bakanlar Kurulu kararına dayandırdı. Sorumluların o karara imza atan bakanlar olduğunu belirten Bozan, “Bugün 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’na göre dahi bir kamu görevlisi kamunun herhangi bir şekilde zararına sebebiyet verdiğinde ne oluyor? Yasaya göre devlet gidiyor rücu ediyor.” ifadelerini kullandı.
Bozan, enerji ve ticaret bakanlığı dönemindeki uygulamalara atıfla “86 milyon yurttaşın cebinden çıkacak olan milyar dolarlar bir gün gelecek bu kararda imzası olan kişilerden rücu edilecek” dedi.
“Bugün itibarıyla kesinleşmiş bir karar yok”
AK Parti İstanbul Milletvekili Cüneyt Yüksel, İYİ Parti önergesine cevaben yaptığı konuşmada tahkim davasının yarım asırlık bir enerji antlaşmasından kaynaklandığını hatırlattı. Önergenin “AK Parti iktidarlarına yönelik siyasi bir itham dosyasına dönüştürme çabası” olduğunu savunan Yüksel, BOTAŞ’ın sadece taşımacılık yaptığını, tartışılan özel şirketle tahkim davasının hiçbir bağlantısı bulunmadığını söyledi.
Tahkim sürecinin henüz sonuçlanmadığını, iki ülkenin de birbirine tazminat ödemesine karar verildiğini aktaran Yüksel, Irak’tan olan alacaklara işleyecek faizle Türkiye’nin hanesine yazılacak rakamın çok daha yükselebileceğini belirtti. “Kimin kime ne kadar borçlu olduğu o mahkeme sonucunda netleşecek. Bugün itibarıyla bu manada kesinleşmiş bir karar yok.” değerlendirmesinde bulundu.
“AK Parti Paris davasını kaybetti”
CHP Zonguldak Milletvekili Deniz Yavuzyılmaz ise doğrudan bir saptamayla söze başladı: “Dört aydır Türkiye’de kamuoyundan gizlenen bu dava sonucuna ulaştık. AK Parti’nin Irak-Türkiye ham petrol boru hattında yaptığı usulsüzlükler nedeniyle tahkimin Türkiye’ye verdiği 1 milyar 471 milyon dolarlık cezanın iptali için Paris İstinaf Mahkemesinde açılan bu davanın kaybedildiğini belgesiyle ortaya çıkardık.”
Nihai tahkim kararına göre cezanın 673 milyon dolarlık bölümünün 233 milyon varil petrolün varil başına 5 dolar 77 sent daha ucuza satılmasından kaynaklandığını açıklayan Yavuzyılmaz, “Bu kaçak ve kelepir petrolü kimler satın aldı?” diye sordu. Irak Enerji Enstitüsünün raporuna göre alıcı listesinde İsrail, Yunanistan ve Güney Kıbrıs Rum Yönetiminin bulunduğunu aktardı. Aynı zamanda AK Parti’nin, bu cezayı ABD’de açılan tenfiz davasında Türkiye’nin 1990 yılından doğan Irak alacaklarına saydırmaya çalıştığını ileri sürdü.
AK Parti Rize Milletvekili Harun Mertoğlu ise CHP’nin önergesindeki iddiaları “olayları birbirine karıştıran, usul süreçlerini çarpıtan, çoğu yalan ve iftira” şeklinde niteledi. Tahkim heyetinin Irak’ın beş talebinden dördünü reddettiğini, Türkiye’nin taleplerinin önemli bölümünü kabul ettiğini belirterek ortada gizli bir belge bulunmadığını, paylaşılan evrakların ABD’deki tenfiz dosyasında kamuya açık biçimde yer aldığını söyledi. “Dolayısıyla iddia edildiği gibi kesinleşmiş bir tazminat kararı bulunmamaktadır.” vurgusunu yaptı.
“Hangisi yalan, hangisi iftira?”
CHP Grup Başkanvekili Gökhan Günaydın, AK Parti sıralarından yükselen “yalan” suçlamasına rakamlarla yanıt verdi. Kaybın 13 Şubat 2023’te gerçekleştiğini, tutarın 1 milyar 421 milyon dolar olduğunu, temyiz sonrası Fransa’da Irak’ın dört iddiasının reddedilip birinin kabul edildiğini aktardı. “Peki, bunun çerçevesinde nihai alacak verecek ne kadarmış? 70 milyar lira memlekete ceza kesilmiş.” diyerek muhataplarına “Hangisi yalan bizim söylediğimizin, hangisi iftira bizim söylediğimizin?” sorusunu yöneltti.
AK Parti Grup Başkanvekili Muhammet Emin Akbaşoğlu, “İddia edildiği gibi 1,47 milyar dolarlık bir tazminat asla ve kata söz konusu değil; bu apaçık bir yalan.” ifadelerini kullandı. ABD’deki tenfiz sürecinin devam ettiğini yinelerken, enerjide tam bağımsız Türkiye hedefine atıf yaptı.
İYİ Parti Grup Başkanvekili Uğur Poyraz ise yargılama sürecine ve Türkiye aleyhine verilmiş karara dikkat çekerek endişelerini iletti. “Bir teknik kişi gelsin —bilgi notuyla değil— bu konuyla ilgili nasıl tedbirler almalıyız, ne yapmalıyız? Bunu konuşalım.” çağrısında bulunan Poyraz, hükûmet kanadından gelen “biz hallederiz” yanıtını yetersiz bulduğunu belirterek “Bundan sonrasını getirin, bari Parlamentoda ortak akılla halledelim.” teklifine somut bir karşılık alamadıklarını söyledi.
