Türkiye, ağustos ayının ilk günlerinden itibaren etkili olması beklenen ve "eyyam-ı bahur" olarak bilinen sıcak hava dalgasının etkisine giriyor. İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) Uçak ve Uzay Bilimleri Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Hüseyin Toros, atmosferik tahmin modellerinin Türkiye'nin önemli bir bölümünde sıcaklıkların mevsim normallerinin üzerine çıkacağını gösterdiğini bildirdi.
Prof. Dr. Toros, halk arasında en sıcak günler anlamında kullanılan eyyam-ı bahurun meteorolojide belirli tarihlere sahip resmi bir olay olmadığını ifade etti. Bazı takvimlerde bu dönemin "31 Temmuz-7 Ağustos", bazılarında ise "1-8 Ağustos" olarak geçtiğini belirten Toros, sıcak hava dalgasının her yıl aynı tarihlerde veya şiddette yaşanmasının beklenemeyeceğini vurguladı.
İstanbul'da nem bunaltıcı etkiyi artıracak
Sıcak hava dalgasının Türkiye'nin doğusuna Arap Yarımadası'ndan, batısına ise Afrika üzerinden geleceğini aktaran Toros, geçen yıl da eyyam-ı bahur sıcaklarının tüm yurtta etkili olduğunu ve rekorların kırıldığını hatırlattı.
Toros, sıcaklıkların etkisinin bölgelere göre farklı hissedileceğini dile getirerek şunları söyledi:
"Güneydoğu Anadolu'da temel risk unsuru yüksek hava sıcaklığı olacak. İstanbul gibi Marmara'nın kıyı kesimlerinde ise yüksek nem nedeniyle hissedilen sıcaklık daha fazla artacak. 3 Ağustos Pazartesi İstanbul'da sıcaklıklar 30, 4 Ağustos Salı ise 32 dereceye çıkıyor. Eyyam-ı bahur sürecinde sıcaklıklar Güneydoğu Anadolu'da 40 derecenin üzerine, çarşambadan itibaren tüm Türkiye'de normalin üzerine çıkacak."
Kısa süreli sıcak hava dalgaları ile iklim değişikliğinin birbirinden ayrılması gerektiğini belirten Toros, tek bir sıcak dönemin doğrudan iklim değişikliğinin kanıtı olarak görülemeyeceğini, ancak uzun yıllara ait gözlemlerin Türkiye'de belirgin bir ısınma eğilimi olduğunu ortaya koyduğunu söyledi.
Türkiye'nin sıcaklık ortalaması yükseliyor
Meteoroloji Genel Müdürlüğünün 249 istasyonundan elde edilen verileri paylaşan Toros, Türkiye'nin ortalama sıcaklığının 1970-1980 döneminde 12,7 derece iken, 2014-2025 döneminde 14,4 dereceye yükseldiğini aktardı. İki dönem arasında yaklaşık 1,7 derecelik artış yaşandığını belirten Toros, Türkiye'nin kayıtlardaki en sıcak yılının 15,3 derece ortalamayla 2024, en soğuk yılının ise 11,4 dereceyle 1992 olduğunu kaydetti.
Prof. Dr. Toros, Meteoroloji Genel Müdürlüğünün 2025 yılı iklim değerlendirmesinin, Türkiye’nin sıcaklık artışları ve aşırı hava olayları açısından giderek daha fazla riskle karşı karşıya kaldığını gösterdiğini ifade etti. Bu durumun toplum, şehirler, su kaynakları, tarım ve enerji sistemi açısından önemli sonuçlar doğurabileceğini vurguladı.
Şehirlerde yeşil alanlar artırılmalı
Büyük şehirlerdeki "şehir ısı adası" etkisine dikkat çeken Toros, beton ve asfalt yüzeylerin ısıyı depolayarak gece atmosfere geri verdiğini ve bu durumun şehir merkezlerini kırsal alanlara göre daha sıcak tuttuğunu belirtti. Toros, bu etkiyi azaltmak için şehirlerde yeşil alanların artırılması, gölgelendirme uygulamalarının yaygınlaştırılması ve şehir planlamasında ısı birikimini önleyecek çözümlerin önem taşıdığını ifade etti.
Sıcak hava şartlarında yaşlılar, çocuklar, yalnız yaşayanlar ile kronik hastalığı bulunan kişilerin daha yüksek risk altında olduğunu dile getiren Toros, özellikle kalp-damar, solunum ve metabolik rahatsızlığı olanların dikkatli olması gerektiğini söyledi. Bilimsel çalışmalar doğrultusunda günün en sıcak saatleri olan 11.00-16.00 arasında zorunlu olmadıkça dışarıda kalınmamasını, bol su tüketilmesini ve fiziksel aktivitelerin serin saatlere kaydırılmasını önerdi.
