Bir restoranda garson olarak çalışan personelin, bahşişlerinden kesinti yapıldığı gerekçesiyle istifa ederek açtığı alacak davası Yargıtay kararıyla sonuçlandı. Yüksek Mahkeme, bahşiş almayan mutfak personeli gibi çalışanlara dağıtım yapmak amacıyla oluşturulan havuz sisteminin yasal olduğuna karar verdi.
İş yerindeki havuz bahşiş uygulamasından dolayı ücret alacaklarının ödenmediğini iddia eden bir garson, iş sözleşmesini feshetti. Kıdem tazminatı ve diğer alacaklarının ödenmemesi üzerine çalışan, konuyu İş Mahkemesi'ne taşıdı. Davacı, sigorta primlerinin gerçek ücret üzerinden yatırılmadığını da belirterek kıdem tazminatı, fazla mesai ücreti ve diğer tatil ücretlerinin tahsilini talep etti.
Davalı restoran ise çalışanın asgari ücretle görev yaptığını, ödemelerin bordrolara yansıtıldığını ve "check ücreti" adı altında bir kesinti yapılmadığını savunarak davanın reddini istedi. Yerel mahkeme, tanık beyanlarını dikkate alarak davacının haklı nedenle iş sözleşmesini feshettiğine ve her masa başına 20 TL kesinti yapıldığını kabul ederek davayı kısmen kabul etti. Karar, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından da onandı.
Kesinti değil, dağıtım yöntemi
Temyiz üzerine dosyayı ele alan Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, yerel mahkemenin kararını bozdu. Kararda, garsonların hizmetleri karşılığında müşterilerden aldığı bahşişlerin bir kısmının havuzda toplanmasının, bahşişten yararlanma yönteminin bir parçası olduğu belirtildi.
Yargıtay kararında, "Somut olayda, bahşişten yararlanma yöntemi bu şekilde kararlaştırılmış olduğundan bu uygulama ile davacının hak etmiş olduğu bahşişten bir kesinti yapıldığından bahsetmek mümkün değildir. Dosya kapsamına göre davacının hak ettiği bahşişin, anılan kesintiden sonra kalan tutar olduğu kabul edilmelidir" denildi.
Yüksek Mahkeme, ispat yükünün davacı işçide olduğuna dikkat çekerek şu ifadelere yer verdi:
“Ayrıca davacı bahşiş almadığı zamanlarda da havuzda toplanarak bahşiş almayanlara dağıtılmak üzere işverence ücretinden sabit bir miktar kesinti yapıldığını iddia etmiş ise de, ispat yükü üzerinde olan davacı işçi tarafından bahşiş almadığı masa ve sayısı, bahşiş almamasına rağmen ücretinden yapılan kesinti ve miktarı, yöntemince ve hesaplamaya elverişli bir şekilde ispat edilememiştir. Buna göre check ücreti adı altında talep edilen alacak kaleminin reddi gerekirken kabulüne karar verilmesi hatalı olmuştur.”
