Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi döneminde yürürlüğe giren yüzlerce kanun ve kararname, Anayasa Mahkemesi tarafından hukuka aykırı bulunarak iptal edildi.
Anayasa Mahkemesi (AYM), Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nin yürürlüğe girdiği Temmuz 2018'den bu yana yapılan yasal düzenlemelere yönelik denetimlerinde tarihi bir karara imza attı. Yüksek mahkeme, Meclis'ten geçen veya Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile yayımlanan toplam 170 düzenlemenin Anayasa'ya aykırı olduğuna hükmederek iptal yoluna gitti.
Söz konusu dönemde, AK Parti ve MHP oylarıyla çıkarılan kanunlar ile Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri'ne karşı AYM'ye rekor sayıda başvuru yapıldı. Muhalefetin norm denetimi talebiyle yaptığı iptal başvurularının sayısı 384'ü bulurken, mahkemelerden gelen itiraz başvuruları ise bin 3'e ulaştı.
Yüksek mahkemenin 2025 yılı gündemi de oldukça yoğundu. Sadece bu yıl içinde 52 iptal ve 226 itiraz başvurusunu ele alan AYM, önceki yıllardan devreden dosyalarla birlikte toplam 259 kanun ve 33 Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'ni karara bağladı.
İptal edilen düzenlemeler arasında neler var?
AYM'nin "Anayasa'ya aykırı" bularak iptal ettiği düzenlemeler arasında kamuoyunda uzun süre tartışılan kritik başlıklar yer aldı. Bunlardan biri, Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı'na Anadolu Ajansı'nın teşkilat ve insan kaynakları yapısını denetleme yetkisi veren madde oldu.
Güvenlik soruşturması kanunu, dijital materyallere arama ve el koyma yetkisi veren Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 134. maddesi ve hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) uygulamasının bazı hükümleri de iptal edilenler listesine girdi.
Mahkemenin veto ettiği diğer önemli düzenlemeler arasında, Türk Parasının Kıymetini Koruma Kanunu kapsamında Cumhurbaşkanına tanınan geniş yetkiler, mülkiyet hakkını doğrudan etkileyen Kamulaştırma Kanunu hükümleri ve üniversitelere Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle kadro açılmasına olanak tanıyan madde de bulunuyor.
