'Erdoğan, Evren’in Arzuladığı Türden Bir Başkan Olacak'

Birgün’den Meltem Yılmaz’a konuşan Zürcher, 16 Nisan’da oylanan ‘partili cumhurbaşkanlığı’ referandumundan çıkan ‘başa baş’ sonuçları Türkiye’nin tarihsel arka planıyla ilişkilendirdi: “Türkiye bölünmüş bir ülkedir. ‘Hayır’ kampanyası son derece adaletsiz koşullar altında kayda değer düzeyde direnç göstermiştir, ancak kazanmış olsaydı dahi ayrım yine de 50’ye 50 olacaktı. Sorun şu ki, ülkenin bölünmüş yapısı derin tarihsel kökenleri olan sosyal ve kültürel bir gerçekliktir. Cumhurbaşkanı ve hükümet partisi gücü köprüler kurarak değil, kendi arkalarındaki fanatik takipçilerini daha da güçlendirerek, önyargı ve korkularını besleyerek ve artırarak ve böylece Türk toplumunun diğer önemli kesimlerini yabancılaştırarak sağlamıştır.”

‘Erdoğan Evren’in olmayı arzuladığı bir Başkan olacak’

‘Modernleşen Türkiye’nin Tarihi’ adlı kitabında Türkiye’nin 1980 sonrasını ‘Üçüncü Cumhuriyet dönemi’ olarak tanımlayan Zürcher, AKP’nin bu dönemi devam ettiren bir parti olarak değerlendirilebileceğini ifade etti: “Bence ne IMF talimatlarına dayanılarak Özal tarafından hayata geçirilen ekonomik politikalar (ve daha sonra Kemal Derviş tarafından 2000-2001 yılları arasında düzeltilen) ne de Kenan Evren’in kurduğu politik düzen bozuldu. Elbette politik düzendeki en büyük fark ordunun rolünün tamamen değişmesidir. Ancak temelinde yönetimin gücü ve azınlıkları susturan seçim sisteminin vurgusu değişmeden kalmıştır. Aslında başkanlık sistemi bunu güçlendirmektedir. İroniktir ki Erdoğan şimdi Evren’in olmayı arzuladığı türden bir başkan haline gelecektir.”

Türkiye’deki mevcut siyasi iklimin 1980-82 dönemi Türkiye’sini hatırlattığını söyleyen tarihçi şöyle devam etti: “En karanlık anlarımda ise 1933 Almanya’sını, Hitler’in sadece  yüzde 43.9 ile seçimleri kazanmasını (çoğunluk oyu değil!) ve buna rağmen parlamentonun kendisine kararname ile yönetmek için sınırsız yetki vermesini sağlamasını düşünüyorum.”