Dünya genelinde en geniş kullanıcı tabanına sahip sosyal medya platformlarının sahibi Meta’daki yönetim kadrosunda, İsrail istihbarat birimlerinde görev yapmış yüzlerce kişinin bulunduğu belirtiliyor. Bu kişilerin çoğunun şirketin içerik moderasyonu, yapay zeka algoritmaları ve güvenlik politikaları gibi kritik alanlarda karar alıcı konumda yer aldığı ifade ediliyor.
Algoritma denetimi ve eski istihbaratçıların rolü
Nisan 2025’te The Grayzone tarafından yayımlanan bir listede, Meta bünyesinde çalışan ve geçmişinde İsrail askeri veya istihbarat birimleri bulunan 100’ün üzerinde isim yer aldı. Listede öne çıkan isimlerden Shira Anderson, Meta’nın küresel yapay zeka algoritmalarının içerikleri nasıl denetleyeceğini ve hangi paylaşımların “tehlikeli” veya “terör” kapsamında etiketleneceğini belirleyen birimin başında bulunuyordu. Anderson’ın, İsrail vatandaşı olmayanların İsrail Ordusu’na katılımını sağlayan bir programdan faydalandığı, Gazze’deki çatışmalar sırasında Astsubay rütbesiyle Askeri Stratejik Bilgi Birimi’nde propaganda metinleri hazırladığı ve yabancı askerî ataşelerle irtibat sağladığı kaydedildi. Anderson, Meta’daki bu tartışmalı dönem sonrasında OpenAI’a geçti.
Şirketin diğer önemli isimlerinden Guy Rosen da gençlik yıllarında Unit 8200’de görev yaptı. Uzun süre Meta’nın küresel platformlarının güvenlik, içerik denetimi ve seçim güvenliği politikalarını yöneten birime başkanlık eden Rosen, Haziran 2026’da İsrail’in yüksek teknoloji ekosistemindeki girişimcilere danışmanlık yapmak üzere şirketten ayrıldığını duyurdu.
Listede yer alan diğer yöneticiler arasında, İsrail casusluk-istihbarat biriminde 10 yıldan fazla hizmet veren ve 2022’de Meta’nın mühendislik kadrosuna katılan Guy Shenkerman; İkinci İntifada sırasında IDF’nin Moran Birliği’nde komutanlık yapan ve Meta’da veri bilimi ile yapay zeka alanında kıdemli yöneticilik rolünü üstlenen Miki Rothschild; Birim 8200’de gömülü gerçek zamanlı yazılımlar üzerine çalıştıktan sonra Google ve Apple’dan Meta’ya geçen Maksim Shmukler; ve aynı birimde Ar-Ge lideri olarak görev yaptıktan sonra Meta’da Mesajlaşma Çekirdek Ekibi Veri Bilimi Başkanı olan Eyal Klein bulunuyor.
Tartışmalı algoritma uygulamaları ve bölgesel etkiler
Bu bağlantılar, Meta’nın algoritma sisteminin İsrail hassasiyetlerine göre şekillendiği yönündeki iddiaları güçlendiriyor. Platformun, hoşa gitmeyen veya belirli siyasi çizgilere aykırı paylaşımları yüzde 94 oranında ve bir dakikadan kısa sürede silen yapay zeka önlemleri uyguladığı belirtiliyor.
Son dönemde Meta platformlarında Türkiye-Yunanistan ve Türkiye-Kıbrıs Rum Kesimi arasındaki gerilimi tırmandıran, ayrıca Bakü’ye yönelik eleştirileri düşmanlık sınırına taşıyan paylaşımlardaki artış dikkat çekti. Yunanistan’da oy oranı yüzde 1’in altında olan aşırı sağ bir parti liderinin Türk karşıtı paylaşımlarının Türkiye’de milyonlarca kişiye ulaşması, algoritmanın işleyişine ilişkin soru işaretlerini derinleştiriyor. MOSSAD operasyonlarıyla ilgili yargılamaların sürdüğü Atina’nın ise bu sosyal medya dinamiklerinin farkında olmadığı vurgulanıyor.
İsrail’in Türkiye ile doğrudan bir savaş riskini göze alamadığı, bunun yerine sosyal medya platformları üzerinden bölgedeki tartışmaları körükleyerek etki alanını genişletmeyi hedeflediği öne sürülüyor. WhatsApp’ın uçtan uca şifreleme yazılımlarının çözülmesi ve Filistinlilere yönelik hedefli operasyonlarda bu verilerin kullanılması iddiaları da uluslararası raporlarda yer buluyor. Ayrıca Haziran 2026’da ABD Savunma Bakanlığı İstihbarat Teşkilatı DIA’nın, İsrail’e yönelik karşı istihbarat alarm seviyesini “kritik” endişe düzeyine çıkarması, konunun jeopolitik boyutunu gösteriyor.
