Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu Araştırma Merkezi (DİSK-AR), "İşçi Sınıfının Geçim Krizi Raporu: Asgari Ücret, Vergi, Emeklilik" başlıklı çalışmasını yayımladı. Rapora göre, 2005 yılında yıllık net ücretiyle 31,5 Cumhuriyet altını alabilen bir asgari ücretli, bugün sadece 8,1 Cumhuriyet altını alabiliyor.
Raporda, Avrupa'da açık ara en yüksek asgari ücretli oranına sahip olan Türkiye'nin, giderek bir "asgari ücretliler ülkesine" dönüştüğü vurgulandı. Bu durumun temel nedeni olarak toplu iş sözleşmesi kapsamının son derece dar kalması gösterildi.
"Her 100 çalışandan 15’i asgari ücretin altında çalıştırılıyor"
DİSK-AR'ın bulgularına göre, 2026 yılında belirlenen net asgari ücret, daha ilk günden açlık sınırının altında kalırken, yılın beşinci ayında yoksulluk sınırının sadece dörtte birine denk geliyor. Asgari ücretin kişi başına milli gelire oranı da 1974'teki yüzde 80,6 seviyesinden 2026'da yüzde 45,7'ye geriledi.
Alım gücü karşılaştırmalarına göre Türkiye'deki bir asgari ücretlinin dana eti alım gücü, Hollanda'daki bir asgari ücretlinin yaklaşık dörtte biri, Fransa'dakinin ise yaklaşık üçte biri düzeyinde. Bu durumla birlikte Türkiye, 2026 yılı itibarıyla kendisinden daha düşük asgari ücrete sahip yalnızca üç Avrupa ülkesi kalmasıyla en düşük maaşlı ülkelerden biri haline geldi.
"Emeklilerin milli gelirden aldığı pay geriliyor"
Emeklilerin durumu da raporda çarpıcı verilerle ele alındı. Ortalama emekli aylığının asgari ücrete oranı 2002'de yüzde 122 iken, bu oranın 2025'te yüzde 84'e gerilediği belirtildi. Bu tablo, emekli aylıklarının asgari ücretin yüzde 16 altına düştüğünü gösteriyor.
Emeklilerin milli gelirden aldığı pay da düşüşte. Ortalama emekli aylığının kişi başına milli gelire oranı 2002'de yüzde 46,4 iken, 2025'te bu pay yüzde 31,6'ya indi. Düşük aylıklar nedeniyle çalışan veya iş arayan emeklilerin oranı 2002’de yüzde 36,6 iken 2025’te yüzde 69,5’e çıktı.
