Vücudumuzun her bölgesinde meydana gelebilen; bakteri, virüs veya parazitler tarafından oluşturulup bir kısmı bulaşıcı olabilen hastalıklar “enfeksiyon” olarak adlandırılıyor. Habertürk’ten Ceyda Erenoğlu’nun haberine göre günümüzde tanı ve yeni tedavi yöntemlerindeki ilerlemelerle birçok enfeksiyon hastalığını teşhis ve tedavi etmek mümkün. Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Dr. Ramazan Gözüküçük, “Enfeksiyon hastalıklarının belirti ve bulguları birbirinden çok farklı olabilir. Ateş, üşüme, titreme, halsizlik, yorgunluk, iştahsızlık, ağrı, bulantı, kusma gibi genel şikayetlere ek olarak etkenin cinsine ve enfeksiyonun yerine bağlı olarak gelişen spesifik belirti ve bulgular; ishal, kabızlık, eklem ağrıları, vücutta döküntü - kızarıklık, öksürük, sarılık ve bilinç bozukluklarıdır” diyor.
EŞLİK EDEN HASTALIKLAR RİSKİ ARTIRABİLİR
Enfeksiyonların görülme sıklığı kişilerin bağışıklık durumu, yaş, kanser-diyabet vb ek hastalıkların varlığına göre değişiklik gösterebiliyor. Ülkemizde bir çok enfeksiyon hastalığı, gelişmiş ülkelerle benzer sıklıkta görülüyor. Kış dönemlerinde en çok grip salgını ile solunum yolu enfeksiyonlarına rastlanıyor. (Yaklaşık yüzde 30 oranında) Dünyada belli enfeksiyonların hala yüksek oranda görüldüğü Afrika ve Uzakdoğu gibi az gelişmiş bölgeler de bulunuyor. HIV ve Hepatit gibi enfeksiyonlarla ülkemizde çok düşük oranda karşılaşılmasına karşın, bu oran bazı ülkelerde çok yüksek olabiliyor. Türkiye'de enfeksiyon kaynaklı ölüm oranının yoğun bakım ve kanser hastaları dışında oldukça düşük olmasına karşın bazı Afrika ülkelerinde sıtma vb enfeksiyonların yüzde 50’ yi bulduğu belirtiliyor.
ENFEKSİYON RİSKİNİ ARTIRAN HASTALIKLAR
Bağışıklık sistemini baskılayan tüm hastalıklarda enfeksiyona yatkınlık artıyor. Özellikle hematolojik kanserler (lösemi vb) ile akciğer kanserleri, kalp yetmezliği, akciğer hastalıkları(KOAH, astım-bronşit, sigara içiciliği vb) kanser tedavisi, romatizmal hastalıklar ve bu hastalarda kullanılan yeni nesil bağışıklık baskılayıcı ilaçlar, AIDS hastalığı, diyabet (özellikle kontrolsüz kan şekeri durumunda) ile gebelik dönemi, enfeksiyon riskinin arttığı sorun ve dönemler olarak biliniyor.
KANSER HASTALARININ RİSKİ YÜKSEK
Enfeksiyonun en çok görüldüğü hasta grubunun bağışıklık sistemi yetersiz olan kanser hastaları olduğuna dikkat çekiliyor. Bunun dışında yoğun bakımda uzun süre yatan ya da yatalak/felçli hastalar ile sigara içicisi olan ya da pasif içiciliğe maruz kalan ve alerji gibi kişisel sorunları olanlarda da enfeksiyon görülme sıklığı artıyor.
İŞTAHSIZLIK DA ENFEKSİYON BELİRTİSİ OLABİLİR
Ateş, üşüme, titreme, halsizlik, yorgunluk, iştahsızlık, ağrı, bulantı, kusma gibi genel şikayetlere ek olarak, etkenin cinsine ve enfeksiyonun yerine bağlı olarak gelişen spesifik belirti ve bulgular; ishal, kabızlık, eklem ağrıları, vücutta döküntü ve kızarıklıklar, öksürük, sarılık ve bilinç bozuklukları olarak sıralanıyor.
HANGİ TÜR ENFEKSİYON HANGİ HASTALIĞIN İŞARETİ?
Bağırsak enfeksiyonunda; ateş, karın ağrısı, ishal ve kabızlık, solunum yolu enfeksiyonlarında; Öksürük, balgam ve nefes darlığı, hepatitlerde; Halsizlik, sarılık ve menenjit gibi beyni etkileyen enfeksiyonlarda ise baş ağrısı, bilinç bozuklukları ve havale geçirme gibi belirtilerle karşılaşılabiliyor.
HASTANE ENFEKSİYONUNUN TEDAVİSİ ZOR
Tedavisi en kolay enfeksiyonların daha çok üst solunum yolu virüslerine bağlı olanlar olduğuna dikkat çekiliyor. Tedavisi en zor enfeksiyonların ise kanser ve yoğun bakım hastalarında olan antibiyotiklere dirençli hastane enfeksiyonları ile tüberküloz (verem) olduğu belirtiliyor. Uygun şekilde tedavi edilmeyen enfeksiyonlar ölüm ya da ağır sakatlıklarla sonuçlanabiliyor. Teşhis, iyi bir muayene, hastanın hikayesinin alınması yanında, kan ve radyolojik tetkikler ve nadiren patolojik inceleme yoluyla konuluyor.
HER ENFEKSİYONDA ANTİBİYOTİK KULLANILMAZ
Enfeksiyon tedavisi, doğru ilaçların doğru dozda ve uygun sürede kullanılmasıyla gerçekleştiriliyor. Hastaların şikayetlerinin geçmesi enfeksiyon tedavisinin bittiği anlamına gelmiyor. Örneğin tüberküloz hastalarının şikayetlerinin bir ay içinde düzelmesine rağmen tedavilerinin 6 ay sürdürülmesi bunu gösteriyor. “Her enfeksiyonda antibiyotik kullanılmalı mı” sorusunun yanıtı ise “hayır” olarak veriliyor. Antibiyotik kullanma zorunluluğu sadece bakteriler, bazı virüs ve mantar enfeksiyonlarında bulunuyor. Bu nedenle, “Her enfeksiyonda antibiyotik kullanılması gerek” inanışının artık terk edilmesi gerekiyor.
HEPATİT C YÜZDE 100 TEDAVİ EDİLEBİLİYOR
Yeni nesil ilaçlar enfeksiyon tedavisinde çok az yer kaplıyor. Bu sorunda özellikle bağışıklığı artırıcı uygulamalarla aşı ile korunma gibi yöntemler ön plana çıkıyor. Örneğin Hepatit C’nin, yeni nesil ilaçlarla artık yüzde100 tedavi edilebilir hale geldiği belirtiliyor. Ayrıca, hiperbarik oksijen tedavisi gibi uygulamalar da bazı enfeksiyonların iyileşme sürecine katkı yapıyor.
EŞLİK EDEN HASTALIKLAR RİSKİ ARTIRABİLİR
Enfeksiyonların görülme sıklığı kişilerin bağışıklık durumu, yaş, kanser-diyabet vb ek hastalıkların varlığına göre değişiklik gösterebiliyor. Ülkemizde bir çok enfeksiyon hastalığı, gelişmiş ülkelerle benzer sıklıkta görülüyor. Kış dönemlerinde en çok grip salgını ile solunum yolu enfeksiyonlarına rastlanıyor. (Yaklaşık yüzde 30 oranında) Dünyada belli enfeksiyonların hala yüksek oranda görüldüğü Afrika ve Uzakdoğu gibi az gelişmiş bölgeler de bulunuyor. HIV ve Hepatit gibi enfeksiyonlarla ülkemizde çok düşük oranda karşılaşılmasına karşın, bu oran bazı ülkelerde çok yüksek olabiliyor. Türkiye'de enfeksiyon kaynaklı ölüm oranının yoğun bakım ve kanser hastaları dışında oldukça düşük olmasına karşın bazı Afrika ülkelerinde sıtma vb enfeksiyonların yüzde 50’ yi bulduğu belirtiliyor.
ENFEKSİYON RİSKİNİ ARTIRAN HASTALIKLAR
Bağışıklık sistemini baskılayan tüm hastalıklarda enfeksiyona yatkınlık artıyor. Özellikle hematolojik kanserler (lösemi vb) ile akciğer kanserleri, kalp yetmezliği, akciğer hastalıkları(KOAH, astım-bronşit, sigara içiciliği vb) kanser tedavisi, romatizmal hastalıklar ve bu hastalarda kullanılan yeni nesil bağışıklık baskılayıcı ilaçlar, AIDS hastalığı, diyabet (özellikle kontrolsüz kan şekeri durumunda) ile gebelik dönemi, enfeksiyon riskinin arttığı sorun ve dönemler olarak biliniyor.
KANSER HASTALARININ RİSKİ YÜKSEK
Enfeksiyonun en çok görüldüğü hasta grubunun bağışıklık sistemi yetersiz olan kanser hastaları olduğuna dikkat çekiliyor. Bunun dışında yoğun bakımda uzun süre yatan ya da yatalak/felçli hastalar ile sigara içicisi olan ya da pasif içiciliğe maruz kalan ve alerji gibi kişisel sorunları olanlarda da enfeksiyon görülme sıklığı artıyor.
İŞTAHSIZLIK DA ENFEKSİYON BELİRTİSİ OLABİLİR
Ateş, üşüme, titreme, halsizlik, yorgunluk, iştahsızlık, ağrı, bulantı, kusma gibi genel şikayetlere ek olarak, etkenin cinsine ve enfeksiyonun yerine bağlı olarak gelişen spesifik belirti ve bulgular; ishal, kabızlık, eklem ağrıları, vücutta döküntü ve kızarıklıklar, öksürük, sarılık ve bilinç bozuklukları olarak sıralanıyor.
HANGİ TÜR ENFEKSİYON HANGİ HASTALIĞIN İŞARETİ?
Bağırsak enfeksiyonunda; ateş, karın ağrısı, ishal ve kabızlık, solunum yolu enfeksiyonlarında; Öksürük, balgam ve nefes darlığı, hepatitlerde; Halsizlik, sarılık ve menenjit gibi beyni etkileyen enfeksiyonlarda ise baş ağrısı, bilinç bozuklukları ve havale geçirme gibi belirtilerle karşılaşılabiliyor.
HASTANE ENFEKSİYONUNUN TEDAVİSİ ZOR
Tedavisi en kolay enfeksiyonların daha çok üst solunum yolu virüslerine bağlı olanlar olduğuna dikkat çekiliyor. Tedavisi en zor enfeksiyonların ise kanser ve yoğun bakım hastalarında olan antibiyotiklere dirençli hastane enfeksiyonları ile tüberküloz (verem) olduğu belirtiliyor. Uygun şekilde tedavi edilmeyen enfeksiyonlar ölüm ya da ağır sakatlıklarla sonuçlanabiliyor. Teşhis, iyi bir muayene, hastanın hikayesinin alınması yanında, kan ve radyolojik tetkikler ve nadiren patolojik inceleme yoluyla konuluyor.
HER ENFEKSİYONDA ANTİBİYOTİK KULLANILMAZ
Enfeksiyon tedavisi, doğru ilaçların doğru dozda ve uygun sürede kullanılmasıyla gerçekleştiriliyor. Hastaların şikayetlerinin geçmesi enfeksiyon tedavisinin bittiği anlamına gelmiyor. Örneğin tüberküloz hastalarının şikayetlerinin bir ay içinde düzelmesine rağmen tedavilerinin 6 ay sürdürülmesi bunu gösteriyor. “Her enfeksiyonda antibiyotik kullanılmalı mı” sorusunun yanıtı ise “hayır” olarak veriliyor. Antibiyotik kullanma zorunluluğu sadece bakteriler, bazı virüs ve mantar enfeksiyonlarında bulunuyor. Bu nedenle, “Her enfeksiyonda antibiyotik kullanılması gerek” inanışının artık terk edilmesi gerekiyor.
HEPATİT C YÜZDE 100 TEDAVİ EDİLEBİLİYOR
Yeni nesil ilaçlar enfeksiyon tedavisinde çok az yer kaplıyor. Bu sorunda özellikle bağışıklığı artırıcı uygulamalarla aşı ile korunma gibi yöntemler ön plana çıkıyor. Örneğin Hepatit C’nin, yeni nesil ilaçlarla artık yüzde100 tedavi edilebilir hale geldiği belirtiliyor. Ayrıca, hiperbarik oksijen tedavisi gibi uygulamalar da bazı enfeksiyonların iyileşme sürecine katkı yapıyor.
