İstanbul Ticaret Odası (İTO), kentteki fiyat hareketlerini yansıtan eylül ayı endeks verilerini paylaştı. Kurumun açıkladığı verilere göre, tüketici ve üretici tarafındaki maliyet baskıları devam ederken, yeni eğitim döneminin başlaması bazı harcama kalemlerinde sert artışlara neden oldu.
2023=100 bazlı İstanbul Tüketici Fiyat İndeksi, eylülde bir önceki aya göre yüzde 2,11 değer kazandı. Aynı dönemde 1963=100 bazlı Toptan Eşya Fiyatları İndeksi ise yüzde 1,96 oranında yükseldi. Yıllık değişimlere bakıldığında perakende fiyat artışı yüzde 33,55, toptan fiyat artışı ise yüzde 25,90 seviyesinde gerçekleşti. Yılın ilk dokuz aylık ortalamasında perakende fiyatlar yüzde 36,66, toptan fiyatlar ise yüzde 23,11 oranında arttı.
Eğitim harcamalarında aylık artış yüzde 22,59 oldu
Tüketici fiyatlarında aylık bazda en belirgin yükseliş eğitim harcamaları grubunda yaşandı. Yeni akademik yılın başlamasıyla birlikte bu gruptaki fiyatlar yüzde 22,59 oranında arttı. Eğitim harcamalarını ulaştırma grubundaki yüzde 4,60’lık takip etti.
Diğer harcama gruplarında ise çeşitli mal ve hizmetler yüzde 2,96, lokanta ve oteller yüzde 2,42, haberleşme yüzde 2,24, ev eşyası yüzde 1,93, eğlence ve kültür yüzde 1,73, konut yüzde 1,69, giyim ve ayakkabı yüzde 0,91, gıda ve alkolsüz içecekler ise yüzde 0,14 oranında artış gösterdi. Alkollü içecekler ve tütün ile sağlık gruplarında ise eylül ayında fiyat değişimi olmadı.
İTO yetkilileri, ulaştırma, haberleşme, çeşitli mal ve hizmetler ile lokanta ve oteller gruplarında dönemsel ve piyasa koşullarının fiyatları etkilediğini; gıda grubunda ise mevsimsel faktörlerin belirleyici olduğunu belirtti.
Toptan piyasada yakacak ve enerji öne çıktı
Toptan eşya fiyatlarında eylül ayında en yüksek artış yüzde 6,56 ile yakacak ve enerji maddeleri grubunda görüldü. Madenler yüzde 4,99, inşaat malzemeleri yüzde 4,89, işlenmemiş maddeler yüzde 4,15 ve kimyevi maddeler yüzde 1,31 oranında pahalanan diğer gruplar oldu.
Gıda maddeleri grubunda toptan fiyatlar yüzde 0,68 oranında gerilerken, mensucat grubunda herhangi bir değişim yaşanmadı. Yıllık ortalama artışlarda madenler yüzde 40,11 ile başı çekerken, gıda maddeleri yüzde 27,60, yakacak ve enerji maddeleri yüzde 24,79, inşaat malzemeleri yüzde 23,97, işlenmemiş maddeler yüzde 15,20, mensucat yüzde 13,47 ve kimyevi maddeler yüzde 9,97 oranında artış kaydetti.
