Yaklaşık on yıldır İsviçre’de ikamet eden yazar Suzan Samancı, ülkeye giriş yaptığı sırada “örgüt propagandası yapmak” iddiasıyla güvenlik güçlerince gözaltına alındı. Havalimanındaki işlemlerin tamamlanmasının ardından Ses ve Görüntü Bilişim Sistemi (SEGBİS) aracılığıyla Diyarbakır’daki adli makamlara bağlanan Samancı hakkında verilen kararla yurt dışına çıkışı yasaklandı.
Gözaltı ve sonraki gelişmeler, Samancı’nın avukatı ve insan hakları savunucusu Eren Keskin tarafından sosyal medya üzerinden kamuoyuyla paylaşıldı. Keskin, müvekkilinin durumuna ilişkin açıklamalarında hukuki sürece dair detayları aktardı.
Keskin, konuya ilişkin şu ifadeleri kullandı:
“18 yıldır İsviçre’de yaşayan Kürt edebiyatçı Suzan Samancı bugün Türkiye’ye döndü. İstanbul Havalimanı’nda ‘örgüt propagandası’ iddiasıyla gözaltına alındı.”
Avukat Eren Keskin’den ifade özgürlüğü uyarısı
Diyarbakır’daki hakimlik sürecinin ardından yazarın serbest bırakıldığını duyuran Keskin, Samancı’nın Uluslararası PEN üyesi olduğuna dikkat çekti. Avukat Keskin, uzun süredir yurt dışında yaşayan bir yazara yönelik bu uygulamanın temel hak ihlali teşkil ettiğini belirtti.
Keskin, 18 yıldır İsviçre’de yaşayan bir yazara yurt dışına çıkış yasağı konulmasının insan hakları ihlalinin yanı sıra ifade özgürlüğünün kısıtlanması anlamına geldiğini söyledi.
Suzan Samancı’nın edebi kimliği ve eserleri
20 Eylül 1962 tarihinde Diyarbakır’da dünyaya gelen Suzan Samancı, edebiyat hayatına şiirle adım attı. Diyarbakır Lisesi’nden 1979 yılında mezun olan yazarın ilk şiirleri 1985-1987 yılları arasında Sanat Olayı dergisinde yayımlandı. Zamanla öykü ve roman türlerine ağırlık veren Samancı, “Eriyip Gidiyor Gece”, “Reçine Kokuyordu Hêlîn”, “Kıraç Dağlar Kar Tuttu” ve “Suskunun Gölgesinde” gibi önemli öykü kitaplarına imza attı.
Yazarın “Korkunun Irmağında”, “Halepçe’den Gelen Sevgili” ve “Koca Karınlı Kent” başlıklı romanları Türkçe edebiyat alanında dikkat çeken çalışmalar arasında yer alıyor. “Kıraç Dağlar Kar Tuttu” adlı eseri 1997 Orhan Kemal Öykü Yarışması’nda ikincilik ödülüne layık görüldü. Ayrıca “Perili Kent” adlı öyküsü Deutsche Welle yarışmasında ilk 25’e girerek Almanca ve Türkçe yayımlanırken, “İki Anne” adlı çalışması İngilizceye çevrilerek Uluslararası PEN’de yayınlandı.
Türkiye Yazarlar Sendikası ve PEN Yazarlar Derneği üyesi olan Samancı’nın eserleri Almanca, Flamanca, İspanyolca, İtalyanca, İsveççe, Fransızca, İngilizce, Arapça ve Soranice dahil olmak üzere çok sayıda dile çevrildi. Demokrasi, Gündem, Özgür Politika ve Taraf gazetelerinde de yazıları yayımlanan yazar, 2008 yılında Cenevre’ye yerleşmesinin ardından bir süre edebiyata ara verdi ve daha sonra anadili Kürtçe ile üretim yapmaya yöneldi.
Samancı’nın Kürtçe edebiyat alanındaki ilk kitabı 2015’te yayımlanan “Ew Jin û Mêrê Bi Maske” oldu. Bu eseri sırasıyla 2019’da “Mirzayê Reben”, 2021’de “Çîrokên Jinên Dilşikestî” ve 2024’te “Payiz an jî Ziyab” adlı romanları izledi. Edebiyatında Diyarbakır ve Kürt coğrafyasındaki çatışma, zorunlu göç, siyasal baskı ve şiddetin gündelik yaşama etkileri merkezi bir tema olarak işleniyor. Serbest bırakılan yazarın İstanbul’dan Diyarbakır’a geçmesi bekleniyor.
