Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi, Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu'nda gerçekleştirilen tarihi oylamada kabul edildi. 12 maddeden oluşan ve "Çerçeve Yasa" olarak da adlandırılan teklif, 562 milletvekilinin katıldığı oylamada 468 'evet', 88 'hayır' ve 6 'çekimser' oy aldı.
Teklifin yasalaşmasıyla birlikte, PKK/KCK terör örgütünü kurma veya yönetme, örgüte üye olma, bilerek ve isteyerek yardım etme ve örgütün propagandasını yapma suçları ile örgüt faaliyeti kapsamında işlenen suçları ve 6415 sayılı Terörizmin Finansmanının Önlenmesi Hakkında Kanun'da düzenlenen suçları kapsayan geniş bir hukuki çerçeve oluşturuldu.
Kapsam dışı bırakılan suçlar netleşti
Düzenleme belirli ağır suçları kapsam dışında bırakıyor. Buna göre, örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen kasten öldürme suçu ile 1 Haziran 2005 tarihinden önce işlenen müebbet hapis veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlardan dolayı yürütülen soruşturma ve kovuşturmalar yeni kanunun kapsamı dışında tutuluyor.
Kanun kapsamına girenlere ilişkin değerlendirmeler, halihazırda soruşturma ve kovuşturmaların yürütüldüğü merciler tarafından yapılacak. Bu kanundan yararlanmak isteyen kişiler, bulundukları yerdeki Cumhuriyet başsavcılıklarına veya kurul tarafından görev verilen kurumlara başvuru yapabilecek.
Erteleme süreleri suça göre değişiyor
Kanun teklifine göre soruşturma ve kovuşturmaların ertelenmesinde suçun niteliğine göre farklı süreler uygulanacak. Üst sınırı 15 yıl veya daha az hapis cezasını gerektiren suçlarda 5 yıl, 15 yıldan fazla hapis cezası ile müebbet hapis veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlarda ise 10 yıl süreyle soruşturma ve kovuşturmalar ertelenecek.
Erteleme kararına karşı iki hafta içinde başvuru ve itiraz yolu açık tutuldu. Erteleme kararı verilen suçlarla ilgili olarak, koşulların bulunması halinde tutuklama ve adli kontrole ilişkin koruma tedbirleri kaldırılacak. Kanun yolu incelemesinde bulunan dosyalar hakkında bozma kararı verilerek ilk derece mahkemesi tarafından erteleme kararı alınacak. Belirtilen sürenin suç işlenmeksizin geçirilmesi durumunda ise kovuşturma yapılmasına yer olmadığı veya düşme kararı verilecek.
Mahkumiyetler açısından da benzer bir düzenleme getirildi. Toplam 15 yıl veya daha az hapis cezası alanlar için 5 yıl, toplam 15 yıldan fazla hapis cezası ile müebbet hapis veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına mahkum olanlar için ise 10 yıl süreyle itiraz yolu açık olmak üzere infaz hakiminin kararıyla erteleme yapılacak. Erteleme süresi suç işlenmeksizin tamamlandığında, verilen ceza infaz edilmiş sayılacak. Bu erteleme sürelerinde dava ve ceza zamanaşımı süreleri işlemeyecek.
Üst kurul takip ve koordinasyondan sorumlu olacak
Kanunun uygulanmasının takibi ve değerlendirilmesi, Cumhurbaşkanı Yardımcısının başkanlığındaki bir kurul tarafından yapılacak. Kurulda Adalet Bakanı, Dışişleri Bakanı, İçişleri Bakanı, Milli Savunma Bakanı, Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri, Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanı ve Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreteri yer alacak. Kurulun koordinasyonu ise Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği tarafından yürütülecek.
Erteleme kararları bu kurul tarafından dönemsel olarak değerlendirilecek. Kurul, gerekli görmesi halinde soruşturma, kovuşturma veya mahkumiyet nedeniyle doğan hak yoksunluğunun tüm sonuçlarıyla ortadan kaldırılmasını ilgili yargı mercilerinden talep edebilecek. Bununla birlikte, 5 yıllık erteleme kararları için karar tarihinden itibaren 2 yıl, 10 yıllık erteleme kararları için ise 3 yıl geçmiş olması şartı aranacak.
Öte yandan, TBMM'de 17 üyeden oluşan bir İzleme Komisyonu kurularak kanun kapsamındaki faaliyetler izlenecek. Kayıt altına alınma işlemine yönelik genelge ise güvenlik kurumlarının görüşü alınarak Milli Savunma Bakanlığı ve İçişleri Bakanlığı tarafından müştereken hazırlanacak. Kanundan yararlanmak isteyenlerin, Milli Güvenlik Kurulu kararının Resmi Gazete'de yayımlanmasını takiben 6 ay içinde yazılı başvuru yapması gerekecek.
