Tarım ve Orman Bakanlığı, gıdalarda kullanılan aroma vericiler ile aroma verme özelliği taşıyan bileşenlerin üretim ve etiketleme şartlarını yeniden belirleyen yönetmeliği Resmî Gazete'de yayımladı. Türk Gıda Kodeksi Aroma Vericiler ve Aroma Verme Özelliği Taşıyan Gıda Bileşenleri Yönetmeliği adı altında hazırlanan düzenleme, sadece tatlı, ekşi veya tuzlu tada sahip maddeler ile işlenmemiş gıdalar hariç olmak üzere sektördeki tüm ilgili ürünleri kapsıyor.
Yeni hükümlere göre, tüketici sağlığı açısından risk oluşturmayan ve bilimsel kanıtlarla güvenilirliği tespit edilen aroma vericiler kullanılabilecek. Düzenleme, domuz ve böcek kaynaklı aroma vericilerin yanı sıra bu tür kaynak materyallerden üretilen bileşenlerin gıdalarda kullanılmasını kesinlikle yasaklıyor. Alkollü içki adı veya kategori adıyla anılan ürünlerin de bu yönetmelik kapsamındaki aromaları içeremeyeceği belirtildi.
Doğal ibaresi için yüzde 95 şartı getirildi
Aroma vericilerin etiketlenmesinde şeffaflığı artırmak amacıyla "doğal" ifadesinin kullanımı sıkılaştırıldı. Bir ürünün etiketinde doğal ibaresinin yer alabilmesi için aroma verici bileşenlerin tamamının veya ağırlıkça en az yüzde 95'inin belirtilen kaynaktan elde edilmesi zorunlu kılındı. Eğer aroma vericiyi oluşturan bileşenler yalnızca doğal maddelerden oluşuyorsa "doğal aroma verici madde/maddeler" tanımı kullanılabilecek.
Son tüketiciye doğrudan sunulmayacak ara ürünlerin etiketlerinde ise ürün adı, kullanım amacı, saklama koşulları, parti numarası, üretici bilgileri ve son tüketim tarihi gibi unsurların bulunması mecburi hale getirildi. Genetik Yapısı Değiştirilmiş Organizmalar kapsamındaki materyallerin listeye alınabilmesi için ayrıca ilgili mevzuattan izin almış olması gerekiyor.
On madde 2026 sonunda piyasadan kalkacak
Yönetmelikle birlikte bazı spesifik aroma verici maddelerin kullanımına süreli olarak son verilmesi kararlaştırıldı. FL 04.029, FL 05.100, FL 05.175, FL 05.222, FL 15.029, FL 15.030, FL 15.060, FL 15.119, FL 15.130 ve FL 15.131 kodlu 10 farklı aroma verici madde, 31 Aralık 2026 tarihinden itibaren gıda üretiminde kullanılamayacak ve ithalatına izin verilmeyecek.
Bu tarihten önce piyasaya arz edilmiş olan ve söz konusu maddeleri içeren gıdalar ise raf ömürleri dolana kadar satışta kalabilecek. Ayrıca FL 05.062 ve FL 05.099 numaralı iki aroma vericinin kullanımı da sınırlandırılarak, 2026 yılından sonra yalnızca yönetmeliğin EK-1 Bölüm A, Tablo 1'inde belirtilen özel gıda kategorilerinde kullanımına müsaade edilecek.
Gıda işletmelerinin yeni düzenlemeye uyum sağlaması için 31 Aralık 2026'ya kadar geçiş süresi tanındı. Bu süre zarfında sektör, 2011 yılında yayımlanan ve yeni düzenlemeyle yürürlükten kaldırılan eski yönetmelik hükümlerine uymaya devam edecek. Yeni yönetmelik, Tarım ve Orman Bakanı'nın sorumluluğunda 14 Eylül 2026 itibarıyla tam anlamıyla yürürlüğe girecek.
