Kaliforniya Üniversitesi (UCR) jeofizikçileri Gareth Funning ve Axel Periollat öncülüğünde yürütülen çalışmada, tektonik plakaların uzun yıllar boyunca sessizce gerilim biriktirdiği kilitli bölgelerin haritalandırılması sağlandı. Geliştirilen özel algoritma ve GPS verileri kullanılarak, fay hattının sürtünmeye karşı direnç gösteren ve devasa enerji depolayan kısımları belirlendi.
Sistemin etkinliği ilk olarak Rusya'daki Kamçatka Yarımadası'nda gerçekleşen büyük sarsıntıda sınandı. Deprem öncesindeki GNSS ölçümlerini inceleyen ekip, fayın kırıldığı ve enerjinin boşaldığı noktanın, önceden biriken gerilim alanıyla birebir örtüştüğünü kanıtladı.
Araştırmacılar çalışmalarını 8,5 büyüklüğünün üzerindeki yıkıcı depremlere ve dev tsunamilere neden olan dalma-batma bölgelerine odakladı. Japonya, Meksika, Yeni Zelanda ve Kaliforniya'daki Hayward Fay Hattı mercek altına alındı. Verilerin yetersiz olduğu okyanus tabanlarındaki eksikliği gidermek için deniz tabanına yerleştirilen özel akustik cihazlar ve yeni uydu teknolojileri kullanılıyor.
Gareth Funning, konuya ilişkin şu ifadeleri kullandı:
“Depremler meydana geldiklerinde manşetlere taşınır, ancak yıllar öncesinden fay hattı sessizce gerilim biriktirir. Bu gerilim ölçülebilir.”
Funning, hazırlığın hayati önemine dikkat çekerek sözlerini şöyle sürdürdü:
“İçinizin rahat etmesi, depremin tam olarak ne zaman olacağını tahmin edebileceğimize inanmaktan kaynaklanmamalı. Özellikle Güney Kaliforniya'da yaşadığımız yerde, mesele 'olacak mı' değil, 'ne zaman olacak' meselesi. Hazırlığın yerini hiçbir şey tutamaz.”
Yöntem büyük depremlerin oluşma olasılığını belirliyor
Axel Periollat, keşfin potansiyelini şu sözlerle değerlendirdi:
“Nispeten sınırlı bir veri kümesine dayanarak, gerilimin nerede biriktiğine dair bir fikrimiz vardı. Bu yaklaşımın bu kadar iyi sonuç vermesi, gerçek bir potansiyele sahip olduğunu doğruladı.”
Periollat ayrıca şunları kaydetti:
“Kesin olarak ne zaman olacağını tahmin edemesek bile, büyük depremlerin nerede meydana gelme olasılığının yüksek olduğunu belirleyebiliriz. Daha iyi gözlemler ve sürekli izleme ile Dünya'nın en tehlikeli fay hatları hakkında çok daha fazla şey öğrenebiliriz.”
