Merkez
Bankası’nın bankalara duyurduğu karşılıksız çek sayısı
Haziran ayında 61 bin 644 adede çıktı. Bu yılın 6 aylık
döneminde birikimli karşılıksız çek sayısı da geçen yılın
aynı dönemine oranla yüzde 51.6 artışla 267 bin 684’ten 405
bin 840 adede yükseldi.
Euro
Bölgesi’ndeki ekonomik kriz, Suriye krizi ve küresel ekonomideki
yavaşlamanın Türkiye ekonomisindeki dengeleri çok fazla
etkilemediğini belirten Yorgancılar, çeklerde artan protestoların
iç piyasada ciddi sorun olmaya başladığına dikkat çekti.
Yorgancılar, adeta patlayan protestolu çek sayısının bu ödeme
aracını itibarsızlaştırarak işlevini en çok gerekli olduğu
zorlu dönemde azalttığını vurgularken, girişimcileri zorunlu
olarak peşin işlemlere iten olumsuz gelişmenin getirdiği nakit
talebinin de likidite sıkışıklığı yaratıp finansman
maliyetlerinde ciddi artışlara neden olduğunu bildirdi.
Ekonominin
ikinci çeyrekte ilk çeyreğe oranla daha hızlı büyüdüğüne
ilişkin sinyallerin sanayi üretimi, istihdam, ihracat ve kredi
genişlemesinden alındığına, üçüncü çeyrekte de canlı yaz
talebi ve Merkez Bankası’nın olası faiz indirimiyle daha hızlı
büyümenin sürpriz olmayacağının görüldüğüne işaret eden
Ender Yorgancılar, “Çek sisteminin dürüst
iş yapan kişileri daha fazla cezalandırır hale gelmesinden endişe
duyuyor ve acilen yeni, etkin önlemler alınması gerektiğine
inanıyoruz” dedi.
Yeni
ve etkin önlemler
Çek
sistemindeki sorunların Merkez Bankası’nın faiz veya zorunlu
karşılık indirimi kadar önemli hale geldiğine dikkat çeken
Yorgancılar, “Acilen yeni ve etkin önlemlerin hayata geçirilmesi
gerekiyor” dedi.
EBSO
Yönetim Kurulu Başkanı Yorgancılar, önerilerini şöyle
sıraladı;
1.
Hapis cezasının kaldırılmasını suistimal edenler mutlaka
cezasını çekmelidir.
2.
Risk Santralizasyon Merkezi’ndeki verilerin, şifre aracılığıyla
işadamlarımız tarafından görülmesi sağlanmalıdır. Böylelikle
hapis cezasına gerek kalmadan, sistem bu kişilerin piyasadan
çekilmesini sağlayacaktır.
3.
TTK’ye bakıldığında görülecektir ki, mevcut ödeme durumu
kanundaki tanıma uymamaktadır. Uyumlu hale getirilmelidir.
4.
Bankaların da sorumlulukları artırılmalı, tamamını garanti
edemeyeceği kişilere çek vermelerinin sorumluluğunu üstlenmeleri
sağlanmalıdır.
5.
Yaptırım caydırıcı olmalıdır. Çeki karşılıksız çıkan
kişi, ödeme sistemine verdiği zarardan sorumlu tutulmalı ve
kendisinin ödeme sistemini kullanması engellenmelidir. Bankacılık
sisteminden örneğin kredi alamaması sağlanmalı, kredi kartları
iptal ettirilmelidir.
6.
Daha genel bir düzenleme olarak da çeklerde “Mali Risk
Sigortası”na geçilmesine yönelik yasal ve kurumsal düzenlemeler
yapılmalıdır.
