ABD Ticaret Bakanlığına bağlı Sanayi ve Güvenlik Bürosu (BIS), Hazine Bakanlığı ve Ulusal Güvenlik Konseyi ile koordineli çalışarak hazırladığı "geçici nihai kural" ile ihracat kontrollerini genişletti. Yeni düzenleme, kısıtlama listesinde yer almayan ülkelerdeki veri merkezleri üzerinden dolaylı erişim riskine odaklanırken, Joe Biden döneminde hazırlanan "yapay zeka yayılımı" düzenlemesinin resmen yürürlükten kaldırıldığını duyurdu.
Beş ülkeye lisans şartı getirildi
Yeni kurallar kapsamında Endonezya, Malezya, Singapur, Tayland ve Brezilya'ya yapılacak gelişmiş çip sevkiyatları ile bu ülkeler arasındaki bazı transferler özel lisansa bağlandı. Düzenleme, çiplerin üçüncü ülkeler aracılığıyla kısıtlı ülkelere yönlendirilmesi ihtimalini de denetim altına almayı hedefliyor.
Merkezi veya ana şirketi ABD'de bulunan firmaların, söz konusu beş ülkedeki bağlı birimlerine göndereceği yarı iletkenler için sınırlı bir muafiyet öngörülüyor. Ancak bu muafiyetten yararlanabilmek için şirketlerin belirlenen raporlama yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirmesi gerekiyor.
D:5 ülke grubuna yönelik denetimler artırıldı
Kural metni, ABD'nin savunma ihracatı kısıtlamaları uyguladığı D:5 ülke grubu ile Makao merkezli şirketlere ilişkin denetimleri de sıkılaştırıyor. Çin, Rusya, İran ve Kuzey Kore gibi ülkeleri kapsayan bu gruptaki şirketlere yüksek kapasiteli işlem gücü sağlayan yurt dışı veri merkezlerine yönelik çip ihracatı ve transferleri sınırlandırılacak.
Veri merkezleri, yabancı çip üreticileri ve ihracatçılar için müşteri yapısını inceleme yükümlülüğü de artırıldı. Şirketlerin, müşterilerinin D:5 ülkeleri ya da Makao ile doğrudan veya dolaylı sahiplik, ortaklık ya da kontrol ilişkisi bulunup bulunmadığını kapsamlı biçimde araştırması gerekecek.
ABD yönetimi, kuralların ihlal edilmesine göz yuman ülkelere karşı ithalat kısıtlamaları ve ihracat yasakları gibi yaptırımların gündeme gelebileceğini bildirdi.
Bazı ticari kullanımlar istisna tutuldu
Düzenlemede ulusal güvenlik riski oluşturmadığı gerekçesiyle bazı ticari kullanım alanları kapsam dışında bırakıldı. E-ticaret siteleri ve sosyal medya platformlarında kullanılan standart öneri algoritmaları bu istisna kapsamında değerlendirildi.
Yeni paketle birlikte, gelişmiş mantık çiplerinin üretim ve paketleme süreçlerindeki boşlukların kapatılması da hedefleniyor.
