Gana Cumhurbaşkanı John Dramani Mahama, Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulunda kabul edilen kölelik karşıtı kararın ardından İngiltere hükümetinin transatlantik köle ticareti nedeniyle resmi özür dilemeye ve diyalog kurmaya açık tutumunu önemli bir gelişme olarak değerlendirdi. Mahama, bu yaklaşımı onarıcı adaletin tesisi yolunda atılmış kritik bir adım olarak nitelendirdi.
Gana Cumhurbaşkanlığından yapılan açıklamaya göre Mahama, İngiltere Başbakanı Andy Burnham'ın köle ticaretinin neden olduğu ağır insan hakları ihlallerini kabul etmesini uzlaşı ve adaletin sağlanması açısından büyük bir fırsat olarak gördüğünü belirtti. Afrika Birliği (AfB) Onarıcı Adalet ve Küresel Onarıcı Adalet Danışma Kurulu Başkanı da olan Mahama, İngiltere'nin sömürgecilik geçmişiyle yüzleşme yönündeki tutumunu memnuniyetle karşıladığını ifade etti.
Mahama, söz konusu gelişmenin Gana öncülüğünde hazırlanan ve kölelik ile transatlantik köle ticaretini "insanlığa karşı işlenmiş en büyük adaletsizliklerden biri" olarak tanımlayan BM kararının kabul edilmesinden sonra gerçekleştiğine dikkati çekti. İngiltere'nin ilgili kararın oylamasında çekimser kaldığını hatırlatan Gana Devlet Başkanı, İngiliz yönetiminin son dönemdeki yaklaşımının uluslararası alanda onarıcı adalete yönelik uzlaşının güçlenmesi bakımından dönüm noktası teşkil ettiğini vurguladı.
Cape Coast, Elmina ve Christiansborg kalelerinde milyonlarca Afrikalının insanlık onurundan yoksun bırakıldığını ve "Dönüşü Olmayan Kapı"dan geçirilerek Atlantik'in ötesine köle olarak gönderildiğini anımsatan Mahama, tarihi suçların kabul edilmesi ve resmi özür dilenmesinin geçmişte yaşanan acıları tek başına ortadan kaldırmayacağını kaydetti. Ancak bu adımların tarihî inkârın sona erdirilmesi ve gerçek bir iyileşme sürecinin başlatılması için hayati önem taşıdığını bildirdi.
Onarıcı adalet görüşmeleri için beş temel başlık
Mahama, onarıcı adalet görüşmelerinin yürütülmesi amacıyla beş temel başlık önerisinde bulundu. Gana Cumhurbaşkanı bu başlıkları şu şekilde sıraladı:
Resmi özür dilenmesi, sistematik ırkçılık ve Afrika karşıtı ayrımcılıkla mücadele edilmesi, eğitim ve sağlık başta olmak üzere çeşitli alanlarda yatırımların yapılması, yağmalanan kültürel mirasın iade edilmesi ve yapısal ekonomik eşitsizliklerin giderilmesine yönelik kalkınma ortaklıklarının kurulması.
Tarihi adaletsizliklerle yüzleşmenin bir zayıflık değil, devlet adamlığının göstergesi olduğunu aktaran Mahama, dünya liderlerini geçmişle dürüstçe hesaplaşmaya ve benzer insanlık suçlarının tekrarlanmasını önleyecek kalıcı çözümler üretmeye davet etti.
BM Genel Kurulu, Gana öncülüğünde hazırlanan ve kölelik ile transatlantik köle ticaretini "insanlığa karşı işlenmiş en büyük adaletsizliklerden biri" olarak tanımlayan karar tasarısını 25 Mart'ta kabul etmişti. 123 ülkenin "evet" oyuyla geçen karara ABD, Arjantin ve İsrail karşı oy kullanırken, 53 ülke çekimser kalmıştı.
