Güneş’in yaklaşık beş milyar yıl sonra kırmızı dev aşamasına geçerek dış katmanlarını genişletmesi beklenirken, bu süreçte Merkür ve Venüs’ün yutulması muhtemel görünüyor. Dünya’nın akıbeti ise henüz kesinlik kazanmamış olsa da fiziksel varlığını sürdürmesi halinde bile yaşam için elverişli koşulları kaybedeceği öngörülüyor. Yıldızın evriminin son durağı olan beyaz cüce evresine gelindiğinde ise geride yoğun ve sıcak bir çekirdek kalıyor. Bu kozmik senaryonun olası sonuçlarını anlamak adına bilim insanları, Güneş’e benzeyen diğer yıldız sistemlerini inceliyor.
NASA ve Avrupa Uzay Ajansı’nın (ESA) 1 Temmuz 2026’da duyurduğu bulgular, bu tür bir geleceğe ışık tutan somut bir örnek sunuyor. Dünya’dan yaklaşık 80 ışık yılı uzaklıktaki WD 1856+534 sistemi, yıldızı beyaz cüceye dönüşmüş olmasına rağmen çevresinde Jüpiter boyutlarında bir gezegen barındırıyor. WD 1856 b olarak adlandırılan bu gezegen, yıldızının çevresindeki bir turunu yalnızca 34 saatte tamamlıyor ve merkeze üç milyon kilometreden daha yakın bir mesafede bulunuyor.
Nature dergisinde yayımlanan araştırmada James Webb Uzay Teleskobu’nun verileri kullanıldı. Gezegenin yıldızının önünden geçişi sırasında farklı dalga boylarında yapılan ölçümler, kütlesinin Jüpiter’in dört ila on bir katı arasında olduğunu ve sıcaklığının yaklaşık 126 santigrat dereceye ulaştığını ortaya koydu. Araştırmacılar, bu sıcaklığın sadece beyaz cüceden gelen ışıkla açıklanamayacağını belirterek gezegenin geçmişte yaşadığı bir ısınma sürecinin izlerini taşıdığını ifade etti.
Ekip, soğuma modellerini gözlemlerle birleştirerek gezegenin tarihçesini iki olasılık üzerinden değerlendirdi. Gezegen ya genişleyen yıldızın dış katmanlarına girip hayatta kalmıştı ya da başlangıçta uzak bir yörüngedeyken sonradan içeriye göç etmişti. Bulgular, sistemindeki diğer yıldızların kütleçekim etkisiyle yörüngesi değişen gezegenin beyaz cüceye yaklaşırken gelgit etkileriyle ısındığı ikinci senaryoyu destekliyor. Bu ısınmanın, yıldızın beyaz cüceye dönüşmesinden yaklaşık 3–5,5 milyar yıl sonra gerçekleşmiş olabileceği belirtiliyor.
Beyaz cüce çevresindeki ilk atmosfer tespiti yapıldı
James Webb Uzay Teleskobu’nun sağladığı veriler, sadece gezegenin fiziksel özelliklerini değil, atmosferik yapısını da aydınlatmayı başardı. Yapılan analizler, gezegenin atmosferinden geçen yıldız ışığında küçük bulut parçacıkları ve büyük olasılıkla metan gibi hidrokarbonlarla ilişkili izler tespit etti. Bu bulgu, bir beyaz cücenin önünden geçen bir gezegenin atmosferinin ilk kez saptanması anlamına geliyor.
Araştırma sonuçları, yıldızının evrim sürecinden kurtulan bir gezegenin atmosferini de koruyabildiğini kanıtlarken, metan izlerinin doğrudan yaşam belirtisi olarak yorumlanmaması gerektiğinin altını çiziyor. Bu tespit, atmosfer kimyasına ilişkin önemli bilgiler sunsa da biyolojik aktiviteye işaret etmiyor. WD 1856 b’nin durumu, Güneş Sistemi’ndeki Jüpiter’in gelecekte aynı yolu izleyeceğinin bir kanıtı olarak görülmemekle birlikte, yıldız ölümleri sonrası gezegenlerin hikayesinin bitmeyebileceğini gösteriyor.
ESA’nın Gaia verilerine dayanan çalışmalar, Güneş benzeri yıldızların evrimini farklı yaşlardaki örnekleri karşılaştırarak izlemeyi mümkün kılıyor. Bu yaklaşım, Güneş’in toplam yaşının yaklaşık 10–11 milyar yıla ulaşınca kırmızı dev olacağını gösteriyor. Astronomlar, başka sistemlerdeki gözlemlerle kendi güneş sistemlerinin olası gelecek senaryolarını sınarken, bazı gezegenlerin yok olurken bazılarının değişen yörüngelerde varlığını sürdürebileceğini vurguluyor.
