Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne (TBMM) sunulan yeni kanun teklifi, kredi kartı kullanımındaki artışı ve buna bağlı olarak geniş kesimlerin yaşadığı ödeme güçlüklerini ele alıyor. Teklif, ana paranın gecikme faiziyle birlikte ödenemez hale gelmesini engellemek amacıyla kapsamlı düzenlemeler öngörüyor.
Teklif kapsamında, bireysel kredi kartlarına uygulanacak aylık azami akdi ve gecikme faiz oranları için yasal üst sınır belirlenmesi hedefleniyor. Ayrıca tüketicilerden yıllık kart aidatı alınması ile mikro ölçekli esnaf ve sanatkârlardan POS cihazı komisyonu ve cihaz işletim ücreti tahsil edilmesi yasaklanmak isteniyor. Borç sarmalına sürüklenen veya icra takibine maruz kalan vatandaşların kredi kartı borçlarının ise faiz ve ferîlerinden arındırılarak sadece anapara üzerinden, uzun vadeli ve ödenebilir taksitlerle yapılandırılması planlanıyor.
Teklifin gerekçesinde yer alan Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) verileri, hanehalkı borçluluğunun boyutunu ortaya koyuyor:
“Kasım 2026 döneminde, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumunun haftalık bülten verileri hanehalkı borçluluğunun ulaştığı vahim boyutu açıkça ortaya koymaktadır. Söz konusu resmi verilere göre bankacılık sektöründe tüketicilerin kullandığı krediler ile bireysel kredi kartı borç bakiyesi toplamı 6,92 trilyon Türk lirasını aşmıştır. Bunun içinde yalnızca bireysel kredi kartı borç bakiyesi 3,46 trilyon Türk lirası seviyesine ulaşmıştır. Aynı dönemde bankaların zamanında tahsil edilemeyen ve yasal takibe intikal eden alacaklarının hacmi ise 928,8 milyar Türk lirasını geçerek Cumhuriyet tarihinin en yüksek düzeyine çıkmıştır.”
Anayasal yükümlülükler ve koruma tedbirleri
Teklif sahipleri, düzenlemenin hukuki zeminini Anayasa’nın sosyal hukuk devleti ilkesine ve tüketiciyi koruma maddelerine dayandırıyor. Gerekçede şu ifadelere yer veriliyor:
“Anayasanın 2’nci maddesinde Cumhuriyetin temel nitelikleri arasında sayılan sosyal hukuk devleti ilkesi ile 172’nci maddesinde düzenlenen tüketicilerin korunması ve 173 üncü maddesinde hüküm altına alınan esnaf ve sanatkârların korunması ödevleri, devletin finansal piyasaların işleyişinde güçsüz konumdaki tüketiciyi ve küçük üreticiyi aşırı faiz ve komisyon yüklerine karşı koruyucu yasal tedbirler almasını zorunlu kılmaktadır. Bu doğrultuda hazırlanan Kanun Teklifi ile; 5464 sayılı Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanununda değişiklik yapılarak bireysel kredi kartlarına uygulanacak aylık azami akdi ve gecikme faiz oranlarına yasal üst sınır getirilmesi, tüketicilerden yıllık kart aidatı alınmasının ve mikro ölçekli esnaf ve sanatkârlardan POS komisyonu ile cihaz işletim ücreti tahsil edilmesinin yasaklanması, ayrıca borç sarmalına sürüklenerek gecikmeye düşen veya icra takibine maruz kalan vatandaşlarımızın bireysel kredi kartı borçlarının faiz ve fer'ilerinden arındırılarak anapara üzerinden uzun vadeli ve ödenebilir taksitlerle yapılandırılması amaçlanmaktadır.”
