Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Antalya Kültür Yolu Festivali kapsamında basın mensuplarına önemli açıklamalarda bulundu. Bakan Ersoy, Türkiye'nin yurt dışına kaçırılan kültür varlıklarının iadesi konusunda kurumsal kapasitesini güçlendirdiğini ve uluslararası işbirliklerini artırdığını belirtti. Anlaşma yapılan ülke sayısının 14'e yükseldiğini kaydeden Ersoy, kaçakçılıkla mücadele biriminin daire başkanlığı seviyesine çıkarıldığını hatırlattı.
Eserlerin kökeninin ortaya konulmasında arşiv kayıtları, kazı belgeleri, eski fotoğraflar ve bilimsel analizlerden yararlanıldığını ifade eden Bakan Ersoy, süreçteki deneyimlerinin dünyadan uzmanların Türkiye'ye gelerek eğitim almasına neden olduğunu vurguladı. Halihazırda birçok ülkede ortak çalışmalar yürütüldüğünü belirten Ersoy, devam eden operasyonlara ilişkin şu ifadeleri kullandı:
“Şu anda üzerinde çalıştığımız çok sayıda operasyon var. Ancak bunların ayrıntılarını açıklayamam. Şunu söyleyebilirim, bu hafta ABD'den yeni eserlerimiz geldi. Bunun açıklamasını da yapacağız. ABD, İsviçre, Japonya, Özbekistan, Yunanistan, Danimarka ve Çin gibi çok sayıda ülkeyle çalışmalarımız devam ediyor. Bizim için bir eserin kaçırılmasının üzerinden kaç yıl geçtiği, o eserin peşini bırakmak için bir gerekçe değil. Kültür varlıklarımızın izini sürmeye ve onları doğdukları topraklarla buluşturmaya devam edeceğiz.”
Turizm gelirlerinde üçüncü çeyrekte artış
Turizm verilerine de değinen Bakan Ersoy, yılın ilk aylarındaki iyi başlangıcın ardından şubat sonundaki bölgesel çatışmaların sektöre olumsuz yansıdığını anlattı. Savaşın etkilerinin özellikle ikinci çeyrekte hissedildiğini ancak hızlı aksiyonla toparlanma sağlandığını belirten Ersoy, tanıtım ve satış kampanyalarının artırıldığını söyledi. Tüm olumsuzluklara rağmen turizm yatırımlarının karşılığının alındığını vurgulayan Bakan Ersoy, şu değerlendirmelerde bulundu:
“Bütün bu olumsuzluklara rağmen Türkiye, turizmde yıllardır yaptığı yatırımların karşılığını almayı başardı. Üçüncü çeyrekte turizm gelirimiz, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 5 artarak 25 milyar 526 milyon dolara ulaştı. 9 aylık turizm gelirimiz ise yüzde 2,4 artışla 51 milyar 278 milyon dolar oldu. İkinci çeyrekte savaşın etkilerini daha yoğun hissetmiştik. O dönemde yaptığımız açıklamada, 'en kötüsünün geride kaldığını ve bundan sonra toparlanma beklediğimizi' söylemiştim. Nitekim turizm sektörümüzle birlikte çok hızlı hareket ettik. Güçlü tanıtım ve satış kampanyalarını devreye aldık. Türkiye'nin güvenli ve istikrarlı bir destinasyon olduğunu uluslararası kamuoyuna etkili biçimde anlattık.”
Ziyaretçi sayısı kadar kişi başı harcamanın da odak noktası olduğunu dile getiren Ersoy, 9 aylık dönemde yabancı ziyaretçilerin kişi başı ortalama gecelik harcamasının 119,9 dolara ulaştığını bildirdi. Tüm ziyaretçi gruplarında ise bu rakamın yüzde 4,6 artışla 107,7 dolar olduğunu aktaran Bakan Ersoy, “Kişi başı gecelik harcamada ise büyümeye devam ediyoruz. 9 ayda yabancı ziyaretçilerin kişi başı ortalama gecelik harcaması 119,9 dolara ulaştı. Tüm ziyaretçi grupları birlikte değerlendirildiğinde ise kişi başı ortalama gecelik harcama, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 4,6 artarak 107,7 dolar oldu. Yıl sonuna kadar çok büyük bir sürprizle karşılaşmazsak 65 milyar doların üzerinde turizm geliri elde edeceğimi düşünüyorum.” dedi.
Ayasofya'da yer altı araştırmaları sürüyor
Ayasofya'da yürütülen restorasyon ve konservasyon çalışmalarına ilişkin bilgi veren Bakan Ersoy, bilim kurulunun çalışmaları Mimar Sinan döneminden sonraki en kapsamlı müdahalelerden biri olarak nitelendirdiğini aktardı. Ana kubbe, mihrap ve minberin bulunduğu doğu bölümündeki yarım kubbede güçlendirme yapıldığını belirten Ersoy, yer altındaki tarihi alanlarda da yoğun bir çalışma yürütüldüğünü söyledi. Bugüne kadar yaklaşık 3 bin ton çamur ve molozun çıkarıldığını, tarihi tünel, su kanalı ve mahzenlerin incelendiğini ifade eden Bakan Ersoy, süreci şöyle özetledi:
“Bu yapılar, İstanbul'un tarihi su yönetimi ve altyapısı hakkında da önemli bilgiler veriyor. Yağmur sularının tahliyesi ve su dağıtımı gibi işlevlere sahip yer altı sistemlerini araştırıyoruz. Bazı bölümler insanların geçebileceği büyüklükte. Ancak bütün alanların işlevlerini ve tarihsel bağlantılarını henüz ortaya koymuş değiliz. Araştırmalarımız devam ediyor. Kuzeydoğu bölümündeki 4 odalı yer altı mezarında yani hipojede yürütülen çalışmalar da Ayasofya'dan daha eski dönemlere uzanan izleri anlamamıza katkı sağlıyor. Ayasofya'nın yer altı, en az üst yapısı kadar ilginç.
Yakın bir tarihte bu alanları öncelikle basın mensuplarımıza tanıtmak, sizlere çalışmalarımızı yerinde göstermek istiyoruz. Ardından gerekli koruma, güvenlik ve ziyaretçi altyapısı çalışmaları tamamlanan uygun bölümleri halkımızla buluşturmayı hedefliyoruz. Hangi alanların ziyarete açılabileceğini bilimsel incelemeler ve güvenlik koşulları belirleyecek. Böylece Ayasofya'nın bugün görülemeyen tarihi katmanlarının da tanınmasına imkan sağlayacağız. Fatih'in emanetini, kubbesinden yer altındaki yapılarına kadar bütüncül bir yaklaşımla koruyoruz.”
Dijital platformlara hizmet bedeli sınırı geliyor
TBMM'de görüşülen teklif çerçevesinde yabancı dijital konaklama platformlarına yönelik düzenlemeleri anlatan Bakan Ersoy, hem turizm işletmelerinin hem de tüketicilerin korunmasını amaçladıklarını belirtti. Platformların yurt içi satışlarda alabileceği hizmet bedeline yüzde 17 sınır getirileceğini duyuran Ersoy, iki yıl süreli ve devredilemeyen izin belgesi zorunluluğu getirileceğini kaydetti. Belge bedelinin 5 milyon lira olarak belirlendiğini ve her yıl yeniden değerleme oranında artırılacağını ifade eden Bakan Ersoy, “Yurt içinden yurt içine yapılan satışlarda platformların hizmete konu satış bedeli üzerinden, her ne ad altında olursa olsun alabileceği tutar yüzde 17'yi geçemeyecek.” şeklinde konuştu.
Haydarpaşa ve Sirkeci projelerinde hedef 2027
İstanbul'daki tarihi gar projelerine de değinen Bakan Ersoy, Haydarpaşa ve Sirkeci'nin ilk etaplarını 2027'de hizmete açmayı hedeflediklerini bildirdi. Zemin ve arkeolojik bulgular nedeniyle proje takviminde değişiklikler yapmak zorunda kaldıklarını anımsatan Ersoy, Haydarpaşa Garı'nın temelinde özgün projedeki yaklaşık 1000 ahşap kazıktan 800'ünün tespit edilemediğini, zeminin sıvılaşma riski taşıması nedeniyle güçlendirme çalışmalarına ağırlık verildiğini anlattı. Haydarpaşa'da ulaşım işlevinin korunacağı, ayrıca kütüphane, sergi salonları ve Anadolu Yakası'nın ilk arkeoloji müzesinin kurulacağını belirten Bakan Ersoy, Sirkeci'de ise göç tarihini anlatan bir müze oluşturulacağını ifade etti.
