Fevzi Efe SEKİTMEZ-GERÇEK HABERCİ-ÖZEL HABER- Türkiye'nin ev sahipliğinde 9-20 Kasım 2026 tarihlerinde Antalya EXPO Center'da düzenlenecek Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) öncesinde zirvenin kurumsal ortakları ve sponsorları açıklandı. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum'un başkanlığını yürüttüğü zirvenin resmi internet sitesinde yer alan listeler, Türkiye genelinde ve Ege Bölgesi'nde ekolojik yıkımla anılan holdingleri bir araya getirdi. Muğla Milas'ta Akbelen Ormanı'nı kömür madenine açan Limak Holding ve IC Holding ile Marmaris Milli Parkı'ndaki Kızılbük Koyu'nda otel ve devremülk inşa eden Sinpaş Holding, "İklim Destekçisi" unvanı aldı. Kazdağları'nda bakır madeni projesi yürüten Cengiz Holding "Sürdürülebilir Dönüşüm Ortağı", Kalyon Holding ise "Karbon Denkleştirme Ortağı" olarak zirvenin "Uygulama Ortakları" arasında yer buldu. İzmir Çeşme'de güneş enerjisi santrali (GES) projesi yargıya taşınan Sabancı Holding "Elektrifikasyon Ortağı", İzmir Aliağa'da Tüpraş rafinerisine sahip olan Koç Holding ise "Küresel İş Ortağı" yapıldı. Şirketlerin iklim zirvesinde "sürdürülebilirlik" söylemiyle vitrine çıkması, İzmir ve Ege'de devam eden çevre davalarıyla büyük bir çelişki yarattı. Ege Genç İş İnsanları Derneği'nin (EGİAD) raporuna göre imalat sanayisinde yeşil dönüşüm ortalaması yüzde 2 seviyesinde kalan İzmir'de, ekoloji örgütleri bu şirketlerin COP31'e sponsor yapılmasını eleştiriyor.
İZMİR'DE ZEYTİNLİK VE MERA TAHRİBATI: ÇEŞME, KARABURUN VE BERGAMA
COP31'de temiz enerji söylemi öne çıkarılırken, İzmir'in yarımada ve kuzey aksındaki yenilenebilir enerji projeleri doğrudan tarım arazilerini ve Özel Çevre Koruma bölgelerini hedef alıyor:
Çeşme'de Sabancı ortaklığındaki GES'e dava: "Elektrifikasyon Ortağı" Sabancı Holding'in ortaklığındaki Enerjisa'nın Çeşme Çakabey'de planladığı projeye verilen "ÇED Olumlu" kararına karşı, Çeşme Çevre Platformu eylül ayında iptal davası açtı.
Karaburun'da 6 bin zeytin ağacı kesildi: Karaburun-Ildır Körfezi Özel Çevre Koruma Bölgesi'nde Lodos Enerji'nin GES projesi için 6 bine yakın zeytin ağacı kesildi. İzmir 7. İdare Mahkemesi, 9 Ekim 2026'da zeytinliklerin enerji üretim alanına dönüştürülmesini kamu yararına aykırı bularak yürütmeyi durdurdu.
Bergama'da 563 dönüm belediye arazisi çimento şirketine tahsis edildi: Bergama Belediyesi'ne ait 563 dönümlük arazi, 49 yıllığına Soma Çimento'ya kiralandı. Şirketin güneş panelleri kurmayı planladığı proje, ekim ayında su kaynakları ve tarımsal sulama üzerindeki riskler nedeniyle tartışma yarattı.
İZMİR'İN SANAYİ VE ATIK YÜKÜ
EGİAD raporuna göre sanayi kaynaklı çevre ve halk sağlığı krizleri Aliağa ve Bakırçay ekseninde yoğunlaşıyor. Aliağa'da gemi söküm bölgesindeki 83 futbol sahası büyüklüğündeki dolgu alanının gemi söküm sınırlarına katılması için haziran ayında ÇED başvurusu yapıldı. Koç Holding bünyesindeki Tüpraş'ın Aliağa Rafinerisi'ndeki projesi için "ÇED Gerekli Değildir" kararı alınırken, yeni yatırımlar da devam ediyor. Sayıştay'ın 27 Ekim 2026'da yansıyan raporunda, Bergama Entegre Katı Atık Yönetim Tesisi'ndeki zehirli atık suların Bakırçay Deresi'ne deşarj edildiği saptandı.
EGE'DE COP31 DESTEKÇİLERİNİN SİCİLİ: AKBELEN, MARMARİS VE KAZDAĞLARI
COP31'in destekçi listesinde yer alan şirketlerin yürüttüğü diğer projelere karşı açılan davalar ve tepkiler de sürüyor:
Akbelen'de 679 parsele acele kamulaştırma: Limak ve IC Holding'in ortak olduğu YK Enerji'nin Akbelen Ormanı'nı kesmesinin ardından, 9 Ocak 2026'da bölgedeki 679 parsel acele kamulaştırıldı. Köylülerin açtığı davalarda yürütmeyi durdurma kararları gelse de, Danıştay 6. Dairesi 17 Ekim 2026'da davalardan birini "enerji arz güvenliği" gerekçesiyle reddetti.
Marmaris Kızılbük'te uluslararası kampanya: Sinpaş Kızılbük GYO'nun Marmaris Milli Parkı'ndaki projesine verilen iptal kararı, İzmir Bölge İdare Mahkemesi tarafından Kasım 2025'te bozuldu. Şirketin COP31 "İklim Destekçisi" ilan edilmesi üzerine doğa savunucuları kampanya başlatarak sponsorluğun iptalini istedi.
Kazdağları Halilağa'da maden ısrarı: Cengiz Holding'e bağlı şirketin Kazdağları'ndaki maden işletme izni 16 Ocak 2026'da mahkemece iptal edildi. Ancak üç ruhsatı birleştirerek süresi uzatılan yeni işletme ruhsatına karşı açılan davada, Çanakkale 1. İdare Mahkemesi 1 Temmuz 2026'da yürütmeyi durdurma talebini reddetti.
BELİRSİZLİKLER: NELER HENÜZ BİLİNMİYOR?
İklim zirvesi öncesinde, yaşam savunucularının şirketlerin destekçiliğinin iptali için Birleşmiş Milletler'e (UNFCCC Sekretaryası) yaptığı başvuruya henüz resmi bir yanıt verilmedi. Ayrıca, COP31 resmi sitesinde yer alan şirketlerin organizasyon bütçesine ne kadar finansman sağladığı ve Çevre Bakanlığı'nın "iklim destekçisi" seçerken şirketlerin devam eden çevre davalarını inceleyip incelemediği açıklanmadı.
