Garanti BBVA, akıllı telefon sahibi olmak isteyen müşterilerine satın alma alternatifi olarak kiralama modelini devreye aldı. Garanti BBVA Kirala platformı üzerinden sunulan hizmette kullanıcılar, beğendikleri iPhone modelini, rengini ve depolama alanını seçerek 12 veya 24 aylık sözleşme yapabiliyor. Ödeme planları ise kullanıcının tercihine göre şekilleniyor; aylık sabit ödeme, peşin başlangıç bedeli ve kalan tutarın taksitlendirilmesi ya da tek seferde ödeme gibi alternatifler bulunuyor.
Apple'ın ABD'de uyguladığı Apple Upgrade programında ise koşullar daha esnek seyrediyor. Amerikalı tüketiciler, internet sitesi, mobil uygulama veya fiziki mağazalar aracılığıyla 12 ve 24 aylık periyotlarla iPhone ve diğer cihazları kiralayabiliyor. Örneğin satış fiyatı 1.099 dolar olan 256 GB kapasiteli iPhone 17 Pro modeli, 24 ay vadeyle aylık 31.99 dolara, 12 ay vadeyle ise aylık 45.99 dolara kiralanabiliyor. Sözleşme sonunda müşteriler, cihazın kalan bedelini ödeyerek mülkiyeti alabiliyor. Türkiye'deki mevcut uygulamada ise bu esneklik ve satın alma opsiyonu yer almıyor.
Teknoloji Editörü Onur Binay, konuya ilişkin şu değerlendirmeyi yaptı:
“Telefonu iki-üç yıl kullanıp daha sonra ikinci elde satan biri için satın almak hala daha mantıklı görünüyor. Çünkü kiralamada ciddi bir ödeme yapıyorsunuz ama sürenin sonunda cihaz sizin olmuyor.”
Binay, kiralama modelinin tüm kullanıcılar için uygun olmadığını vurgulayarak sözlerini şöyle sürdürdü:
“Öte yandan her yıl ya da iki yılda bir telefon değiştiren, yüksek peşin ücret ödemek istemeyen ve sigorta avantajını önemseyen kullanıcılar için kiralama modeli daha cazip olabilir. Dolayısıyla herkes için karlı değil; daha çok sürekli yeni iPhone kullanmak isteyen belirli bir kullanıcı kitlesine hitap ediyor.”
Uzmanlar bütçe dostu satın almayı öneriyor
Akşam Gazetesi'ne konuşan bir diğer teknoloji editörü Enes Değirmenci de sistemin ilk bakışta çekici görünmesine rağmen mülkiyet transferi olmamasını eleştirdi. Değirmenci, "Yani 24 ay boyunca ödemelerinizi yaptıktan sonra elinizde satabileceğiniz veya kullanmaya devam edebileceğiniz bir cihaz kalmıyor. Bu yüzden bana göre bu sistem, 'Ben her sene yeni iPhone kullanmak istiyorum ve telefonun sahibi olmak benim için önemli değil' diyenler için mantıklı olabilir" diye konuştu.
Goji Mobile Kurucusu ve CEO'su Thad Hwang ise finansal okuryazarlık açısından doğrudan satın almanın daha sağlıklı olduğunu belirtti. Hwang, "Büyük harcamaların çoğunda olduğu gibi, bütçeniz yetiyorsa her zaman doğrudan satın almak en iyisidir" yorumunda bulundu.
Sertifikalı Finansal Planlamacı Stoy Hall da küçük görünen aylık ödemelerin toplam yükünü hatırlatarak uyarıda bulundu. Hall, "Asıl tehlike 32 ya da 42 dolarlık tek bir ödeme değil; bu tutarın araba taksiti, dijital abonelikler, 'şimdi al sonra öde' harcamaları, kredi kartları ve fark edilmeyen diğer tüm 'küçük' aylık giderlerin üzerine eklenmesidir. Çoğu insan için en sağlıklı finansal adım, bütçesinin gerçekten yettiği bir cihazı satın almak ve onu daha uzun süre kullanmaktır." ifadelerini kullandı.
Türkiye'deki kiralama seçeneklerinde aylık maliyetler oldukça yüksek seyrediyor. iPhone 17 Pro için aylık sabit ödeme seçeneği 5 bin 185 lira olarak belirlendi. 18 bin lira peşinat verilmesi durumunda aylık taksit 4 bin 360 liraya, 30 bin lira peşinatta 3 bin 595 liraya, 42 bin lira peşinatta ise 2 bin 825 liraya düşüyor. Standart iPhone 17 modelinde ise aylık sabit ödeme 3.685 TL. 12.750 TL peşinatla aylık 3105 TL, 21.250 TL peşinatla 2560 TL, 29.750 TL peşinatla ise 2015 TL ödeniyor.
Bankaların bireysel tüketicilere yönelik bu tür kampanyalar düzenlerken esnaf kesimi finansmana erişim sorunlarını aşmaya çalışıyor. Geçtiğimiz haftalarda yapılan düzenlemeyle vergi ve SGK borcu bulunan esnafın krediye erişimi kolaylaştırıldı, 300 bin liraya kadar olan kredi tutarının borçlara mahsup edilmesi ve limit artışları sağlandı. Türkiye Esnaf ve Sanatkarları Konfederasyonu (TESK) Genel Başkanı Bendevi Palandöken, bu adımı değerlendirirken şunları söyledi:
“Krediye ulaşmak mümkün değildi. Zaten esnafın parası olsaydı bu krediye de ihtiyacı olmazdı. Esnafın en azından borçlarını ödeyebilmesi çok önemli.”
