Fevzi Efe SEKİTMEZ/GERÇEK HABERCİ- İzmir Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü (İZSU), Menderes ilçesi Tekeli Mahallesi sınırlarında faaliyet gösteren Havza Atıksu Arıtma Tesisi için kapsamlı bir modernizasyon ve kapasite artışı projesi hazırladı. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına sunulan Proje Tanıtım Dosyası ile Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) süreci resmiyet kazandı. Hazırlanan plana göre, tesisin mevcut 21 bin 600 metreküp/gün olan arıtma kapasitesi yüzde 48,15'lik (yaklaşık yüzde 48) artışla 32 bin metreküp/güne çıkarılacak. Proje; Menderes'in tüm mahalleleri ile Buca, Gaziemir ve Torbalı'nın belirli mahalleleri dahil toplam 33 yerleşim biriminden gelen kentsel atıksuları kapsıyor. Yağışlı dönemlerde 33 bin metreküp seviyelerine kadar tırmanan hidrolik yükün mevcut altyapıda yetersizlik yaratması nedeniyle başlatılan yatırımın toplam bedeli 1 milyar 721 milyon 794 bin 298 lira olarak belirlendi. İnşaat süreci 12 ay olarak planlanan tesis, 2055 yılı nüfus projeksiyonları doğrultusunda hizmet verecek.
Teknoloji Tercihi: Klasik Aktif Çamur Sistemi
Fizibilite çalışmaları kapsamında Membran Biyoreaktör (MBR), Entegre Sabit Film Aktif Çamur Sistemi (IFAS) ve Hareketli Yatak Biyofilm Reaktörü (MBBR) gibi alternatif teknolojiler değerlendirmeye alındı. Teknik, çevresel ve ekonomik puanlamalar neticesinde Klasik Aktif Çamur (KAÇ) prosesinde karar kılındı. Yapılan analizlerde KAÇ prosesinin 202,1 milyon liralık ilk yatırım ve 1,51 milyar liralık 30 yıllık işletme gideriyle en ekonomik seçenek olduğu belirlendi.
Kapasite artışı tamamen İZSU mülkiyetindeki mevcut tesis sahası sınırlarında yürütülecek ve dışarıdan ilave arazi kullanılmayacak. Tesisin 40 bin 633 metrekarelik toplam parsel alanının 12 bin 787 metrekaresinde mevcut üniteler yer alırken, yeni arıtma üniteleri için 6 bin 553 metrekarelik alan ayrılacak. Geriye kalan 21 bin 292 metrekarelik kısım ise yeşil alan olarak korunmaya devam edecek.
Ünitelerde Yenileme ve Güneşle Çamur Kurutma
Projenin biyolojik arıtma aşaması 32 bin metreküp kapasiteye göre kurgulanırken, ön arıtma aşaması ilerleyen yıllardaki 3. Kademe büyüme hesaba katılarak 48 bin metreküp debiye uygun biçimde projelendirildi. Bu doğrultuda sisteme yeni taş tutucu, ızgaralar, perfore ızgara ve kum-yağ tutucu havuzlar eklenecek. Mevcut 2 adet biyofosfor havuzunun yeterli olduğu saptanırken, sisteme 1 ilave havalandırma havuzu ile 1 ilave son çökeltim havuzu dahil edilecek. Böylece havalandırma ve çökeltim havuzu sayıları üçe çıkacak.
Çamur yönetiminde de köklü bir revizyona gidiliyor. Mevcut tesisteki belt preslerin yerine günde 36,14 metreküp susuzlaştırılmış çamur üretecek 2 adet yeni dekantör sistemi kurulacak. İlave ısı enerjisi ihtiyacı duymayan solar (güneş enerjili) çamur kurutma teknolojisi devreye sokularak nihai atık hacmi düşürülecek. Tesisin işletme aşamasında oluşan kurutulmuş arıtma çamurları lisanslı bertaraf ve geri kazanım tesislerine iletilecek.
Deşarj Adresi Değişiyor: Hedef Kona Deresi
Proje tanıtım dosyasındaki en dikkat çekici başlıklardan birini alıcı ortam değişikliği oluşturdu. Mevcut durumda Devlet Su İşleri (DSİ) 2. Bölge Müdürlüğü sorumluluğundaki Kurutma Kanalı'na deşarj edilen arıtılmış atıksuların yönü değiştirilecek. DSİ onayının ardından çıkış sularının Kona Deresi'ne verilmesi planlanıyor.
İnşaat safhasında 30 personelin çalışacağı ve günlük 0,843 kg/saat kontrollü toz emisyonu ile yönetmelik sınırlarının altında kalınacağı hesaplandı. İşletme evresinde ise 10 personelle 24 saat esasına göre hizmet verilmeye devam edilecek. Tesise en yakın yerleşim olan 1.615 metre mesafedeki Akdoğan Çiftlik Konut Sitesi'nde inşaat dönemi gündüz gürültü seviyesinin 38,1 dBA düzeyinde kalacağı ve yasal sınırların aşılmayacağı tespit edildi.
