Fevzi Efe SEKİTMEZ-GERÇEK HABERCİ-ÖZEL HABER- Türkiye’de derinleşen hayat pahalılığı ve alım gücü kaybı, yurttaşların cenaze ve defin tercihlerini de değiştirdi. İzmir başta olmak üzere İstanbul ve Ankara’da belediyelerin 2026 yılı özel mezar yeri tahsis ücretleri ile mermer ve granit mezar yapım maliyetleri katlandı. Standart bir mermer mezar yaptırmanın bedeli 20 bin TL ile 40 bin TL arasına yerleşirken, özel tasarım mezarlar ve merkezi kabristanlardaki yer ücretleriyle birlikte bir cenazenin toplam maliyeti 750 bin TL’yi aşmaya başladı. Bu maliyetleri karşılayamayan dar gelirli yurttaşlar, mermer yerine 5 bin TL ile 18 bin TL arasında değişen fiber karışımlı mozaik dökme veya polyester (plastik) mezarlara yöneldi. Peşin ödeme gücü kalmayan aileler için ise mezar yapım firmaları kredi kartına 3 ila 12 taksit ve elden senetle satışları devreye soktu.
Mezarlıklar, gelir dağılımındaki uçurumun en görünür adreslerinden biri haline geldi. Bir tarafta İstanbul ve İzmir’de 189 bin TL’ye altın varak işlemeli veya 256 bin TL’ye özel tasarım mezarlar satılırken; diğer tarafta kırsaldaki yurttaşlar 35-40 kilogram ağırlığındaki plastik mezarları kendi araçlarıyla taşıyıp monte etmeye başladı.
İZMİR’DE MERMER MEZAR 160 BİN TL’YE DAYANDI, KREDİ KARTINA TAKSİT DÖNEMİ BAŞLADI
İzmir’de faaliyet gösteren mermer ve mezar yapım firmalarının Ekim 2026 tarihli güncel fiyat listeleri, doğal taş maliyetlerindeki tırmanışı belgeliyor. Sektör temsilcilerinin paylaşımlarına göre, tek kişilik standart mermer mezar fiyatları alt kalitede 20 bin TL’den, standart kalitede ise 26 bin 990 TL’den başlıyor. İzmir'de özel dizayn kalın mermer modeller 84 bin 940 TL’ye, fabrikasyon Avrupa tipi mermer mezarlar 114 bin 990 TL’ye, blok mermer mezarlar ise 159 bin 890 TL’ye kadar çıkıyor. Yurttaşların tek seferde nakit çıkaramaması nedeniyle firmalar "kredi kartına 12 aya varan taksit" seçenekleriyle satış yapıyor. Ticaret Bakanlığı’nın 15 Ekim 2026’da yürürlüğe giren yönetmelik değişikliği kapsamında, esnaf taksit veya senetli vade seçenekleriyle mezar inşa ediyor.
YOKSULUN ÇARESİ PLASTİK VE MOZAİK MEZAR: ‘ÖLÜME BİLE PARAMIZ YETMİYOR’
Mermer mezar fiyatlarının asgari ücreti ve emekli maaşını katlaması üzerine, dar gelirli aileler "plastik mezar" olarak bilinen polyester/kompozit mezarlara yöneldi. Armut. com’un 2026 verilerine göre kompozit/polyester mezar fiyatları ortalama 12 bin 350 TL ile 40 bin TL arasında değişiyor. Polyester mezar satışı yapan Usta Recep Taşçı, bu mezarların 35-40 kilogram ağırlığında olduğunu belirtti. Fiyatların 15 bin TL ile 18 bin TL arasında değiştiğini anlatan Taşçı, "İnsanlar bu mezarlar ucuz diye daha çok tercih eder hale geldi. Yurttaş cebinde parası olmadığından bu tarz bir çözüme yönelmiş durumda. Bize gelenler 'ölüme bile paramız yetmiyor' diye isyan ediyor" dedi.
İZMİR KIRSALINDA ‘YERİ BELLİ OLSUN’ MEZARI: GÜNDE 25 SİPARİŞ
İzmir’in köy ve kasabalarında ise plastik mezardan da ucuz olan "mozaik dökme mezar" yaygınlaşıyor. İzmirli firmaların 8 Ekim 2026 tarihli listelerinde mozaik mezarlar 6 bin 500 TL’den başlayan fiyatlarla satışa sunuluyor. Manisa'da faaliyet gösteren üretici İlker Gencer, beyaz çimento ile karıştırılmış güçlendirilmiş fiber malzemeden ürettikleri mozaik dökme mezarların 5 bin TL’den başlayıp 14 bin TL’ye kadar çıktığını belirtti. Gencer, "İnsanlar bari ölülerinin yeri belli olsun diye ucuza mezar yaptırmak istiyorlar. Günde en az 25 mezar siparişi alıyoruz. İzmir’de hava şartlarından dolayı plastik mezarlar eriyebiliyor, bizim yaptığımız mozaik dökme daha sağlam" diye konuştu.
ZENGİNE ALTIN VARAKLI MEZAR VE 500 BİN TL’LİK HAYRAT ÇEŞMESİ
Lüks mezar piyasasında ise İstanbul merkezli firmaların 25 Eylül 2026'da güncellediği listelerde, standart mermer mezarlar KDV hariç 28 bin 500 TL’den başlarken, iki kişilik sütunlu granit mezarlar 165 bin TL’ye ulaşıyor. El işçiliğiyle hazırlanan "Altın Varak İşlemeli Marmara Mermer Blok Mezar" modeli 188 bin 950 TL ile 189 bin 934 TL arasında satılıyor. Sadece altın varak baş taşının fiyatı bile 12 bin 950 TL'yi buluyor. Çift kişilik kafesli aile mezarı ise 256 bin 450 TL’den alıcı buluyor.
ÜÇ BÜYÜKŞEHİRDE MEZAR YERİ TARİFESİ
Büyükşehir belediyelerinin mezar yeri tahsis ücretleri de bütçeleri zorluyor.
İzmir Büyükşehir Belediyesi: Vefat anında çift katlı lahitli mezar ücreti 2 bin TL iken, sıra gömü adası dışında bir mezar yeri talep edildiğinde ücret 7 bin 500 TL’den başlıyor. İleriye yönelik (hayattayken) münferit mezar yeri taleplerinde toprak mezar 14 bin 900 TL, lahitli mezar 15 bin 300 TL, yapılı aile mezarlarında ise iki kişilik yer 15 bin 800 TL olarak uygulanıyor. Belediye Meclisi gündemine gelen yeni tarifelerde ise ücretlerin 50 bin TL’den 200 bin TL’ye çıkarılması tartışma yarattı.
İstanbul Büyükşehir Belediyesi: 2026 yılı kararıyla en ucuz boş mezar yeri 10 bin 728 TL’ye çıkarken, 1. Grup merkezi mezarlıklarda hayattayken boş mezar yeri alma bedeli 334 bin 896 TL oldu. Mezar başına çeşme yaptırma ücreti ise 500 bin TL’ye yükseltildi.
Ankara Büyükşehir Belediyesi: İkamet şartını taşıyanlar için standart defin ücretsiz verilirken, Cebeci ve Karşıyaka mezarlıklarının belirli adalarında defin ve eş yanı ücreti 75 bin TL olarak uygulanıyor. Özel şirketlerin yıllık mezar çiçeklendirme ve bakım paketleri dahi 8 bin 500 TL ile 29 bin 500 TL düzeyinde bulunuyor.
Polyester ve mozaik mezarların ömrünün 400 yıla yakın olduğu yönündeki iddia herhangi bir bilimsel araştırmaya dayanmıyor. Üreticiler mozaik mezarlar için 30 yıl, mermer mezarlar için 20 yıl garanti veriyor. Ayrıca, cenaze sahiplerinin kendi imkanlarıyla monte ettiği plastik mezarların belediye yönetmeliklerine uygunluğu ve sayısına ilişkin resmi bir istatistik bulunmuyor.
