Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne sunulan ve henüz yasalaşmayan kanun teklifleri, yurt dışı seyahatlerde vize süreçlerinde yaşanan zorlukları aşmak amacıyla yeşil pasaport kapsamının genişletilmesini hedefliyor. Farklı siyasi partilerden milletvekillerinin imzasını taşıyan düzenlemelerle pilotlar, hekimler, diş hekimleri, veteriner hekimler, eczacılar, mühendisler, mimarlar, muhtarlar, mali müşavirler ve öğretmenlerin hususi damgalı pasaport alabilmesi talep ediliyor.
Mevcut sistemde belirli kadro derecelerine sahip kamu görevlilerine tanınan bu hak, yeni tekliflerle özel sektör çalışanlarını ve serbest meslek sahiplerini de kapsayacak şekilde revize edilmek isteniyor. Tekliflerde meslek gruplarına göre değişen kıdem şartları dikkat çekerken, düzenlemelerin henüz İçişleri Komisyonu’nda beklediği ve yürürlüğe girmediği belirtiliyor.
Meslek gruplarına göre önerilen çalışma süreleri
Tekliflerde yer alan meslek grupları için belirlenen asgari çalışma süreleri ve koşullar farklılık gösteriyor. Pilot lisansını aldıktan sonra en az 5 yıl fiilen uçuş hizmetinde bulunan pilotlara yeşil pasaport verilmesi öngörülürken, gerekçede vize işlemlerinin yarattığı zaman kaybı ve ekonomik maliyet vurgulanıyor.
Öğretmenler için ise Milli Eğitim Bakanlığına bağlı resmî eğitim kurumları ile özel öğretim kurumlarında toplamda en az 10 yıl hizmet yapmış olma şartı aranıyor. Bu sürelerin Sosyal Güvenlik Kurumu hizmet dökümü veya kurum belgeleriyle kanıtlanması gerekiyor. Düzenleme, özellikle kadro derecesi şartını karşılayamayan kamu öğretmenleri ile özel okullarda çalışanları ilgilendiriyor.
Sağlık alanında hekimler, diş hekimleri, veteriner hekimler ve eczacılar için 15 yıllık kıdem koşulu bulunuyor. YENİ Parti milletvekilleri Kayıhan Pala, Aylin Yaman ve Murat Çan tarafından 9 Ekim 2026 tarihinde sunulan teklifte, ilgili meslek kuruluşlarına kayıtlı olarak en az 15 yıl fiilen mesleğini yapan sağlık çalışanlarının, kamu veya özel sektör ayrımı yapılmaksızın bu haktan yararlanabileceği ifade ediliyor.
Mühendis ve mimarlar için ise Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliğine (TMMOB) bağlı odalara kayıtlı olmak ve en az 10 yıllık mesleki kıdeme sahip olmak şartı koşuluyor. Ancak YENİ Parti Gaziantep Milletvekili Melih Meriç’in 16 Eylül’de sunduğu ayrı bir teklifte bu süre 15 yıl olarak belirlendi.
Köy ve mahalle muhtarları için herhangi bir hizmet yılı şartı aranmazken, Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliğine (TÜRMOB) bağlı odalara kayıtlı yeminli mali müşavirler ile en az 15 yıllık kıdeme sahip serbest muhasebeci mali müşavirlerin de yeşil pasaport alabilmesi isteniyor.
Tekliflerin mevcut durumu ve süreç
Türkiye Büyük Millet Meclisi kayıtlarına göre söz konusu kanun teklifleri henüz İçişleri Komisyonundan geçmedi ve Genel Kurulda kabul edilmedi. Yasalaşma sürecinin tamamlanması için Meclis görüşmeleri, oylama ve Resmî Gazete’de yayımlanma aşamalarının gerçekleşmesi gerekiyor.
Bazı tekliflerde mesleki kıdemin yanı sıra belirli suçlardan dolayı soruşturma veya kovuşturma bulunmaması gibi ek güvenlik koşulları da öngörülüyor. Bu nedenle pilotlar, sağlık çalışanları, mühendisler, mimarlar, öğretmenler, muhtarlar ve mali müşavirler için gündemdeki düzenlemeler şu aşamada yeni bir başvuru hakkı doğurmuyor.
