Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan başkanlığında Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde gerçekleşen Kabine Toplantısı'nın ardından gazetecilerin sorularını yanıtlayan Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, çocuklara yönelik sosyal medya düzenlemelerine ilişkin detayları paylaştı. Yönetmelikte tüm süreçlerin net bir şekilde tanımlandığını belirten Bakan Göktaş, hesap açılışından kullanım alışkanlıklarına kadar kapsamlı kısıtlamalar getirildiğini ifade etti.
Düzenleme kapsamında sosyal medya platformlarında ilk kez hesap oluşturmak isteyen kullanıcılar, yaş doğrulaması için e-Devlet sistemine yönlendirilecek. Kullanıcılar, e-Devlet üzerinden alacakları dijital kod ile yaşlarını doğrulayarak hesap açabilecek. Bu doğrulama işlemi sadece kayıt aşamasında kalmayacak; platformlar hizmet sunumu sırasında da kullanıcıların yaşlarını tahmin etmeye yönelik teknolojik kontrollerini sürdürecek. Herhangi bir hesabın 15 yaşından küçük bir çocuk tarafından kullanıldığına dair şüphe oluşması durumunda ise hesap geçici olarak askıya alınacak ve kullanıcı yeniden e-Devlet üzerinden doğrulama yapmaya davet edilecek.
Bakan Göktaş, 15-18 yaş aralığındaki gençler için getirilen kısıtlamaları ve teknik düzenlemeleri şu sözlerle aktardı:
“15-18 yaş arasında önemli noktalar var. Mesela bazı uygulamalar olmayacak. Ekran bağımlılığı unsuru oluşturan 'ekran kaydırma', 'sürekli başa kaydırma' olmayacak. Buna ek olarak ekran kopyası yani 'ekran kaydı' yapılamayacak ve canlı yayın açamayacaklar. Ayrıca 'çocuğa sadece takip ettiği hesapların mesaj gönderebilmesi' ve 'görüldü bilgisinin kapatılması' gibi düzenlemeler getirildi.”
E-Devlet tabanlı çift taraflı kontrol mekanizması devreye giriyor
Türkiye'nin e-Devlet altyapısının bu süreçte kritik bir rol oynayacağını vurgulayan Göktaş, kontrolün sadece platformlara bırakılmayacağını, devlet denetiminin de sürece dahil olacağını belirtti. Çift taraflı bir kontrol mekanizması kurulduğunu anlatan Bakan Göktaş, ailelerin talebi doğrultusunda bağımlılık yaratan tasarım öğelerinin kaldırıldığını kaydetti.
Göktaş, konuya ilişkin açıklamalarını şöyle sürdürdü:
“Yeni düzenlemeye göre sosyal medya platformlarında ilk kez hesap açmak isteyen kullanıcılar yaş doğrulaması için e-Devlet sistemine yönlendirilecek. Kullanıcı, e-Devlet üzerinden yaşına ilişkin bilgiyi doğrulayan dijital bir kod alacak. Bu kod aracılığıyla yaş doğrulama işlemini tamamlayarak sosyal medya platformunda hesap oluşturabilecek. Yaş doğrulaması yalnızca hesap açılışıyla sınırlı kalmayacak. Sosyal medya platformları, hizmet sunumu devam ederken kendi teknolojik yöntemleriyle kullanıcıların yaşlarını tahmin etmeyi ve gerekli kontrolleri yapmayı sürdürecek.
Bir hesabın 15 yaşından küçük bir çocuk tarafından kullanıldığına ilişkin şüphe oluşması durumunda ise platform, söz konusu hesabı geçici olarak askıya alacak ve kullanıcıyı yeniden e-Devlet üzerinden yaş doğrulaması yapmaya yönlendirecek. Böylece çocukların sosyal medya ortamındaki risklerden korunması amacıyla hem hesap açılışında hem de kullanım sürecinde iki aşamalı ve sürekli bir yaş doğrulama mekanizması uygulanacak.”
Düzenlemenin çocukları reklamlardan ve algoritmik manipülasyondan korumayı hedeflediğini belirten Göktaş, “Çocukların sürekli reklama maruz kalmaması da düzenlememizin bir parçası” ifadesini kullandı. 1 Kasım itibarıyla yürürlüğe girecek düzenleme için 31 Mart 2027 tarihine kadar uyum süreci tanındığını hatırlatan Bakan, platformlarla sıkı bir bilgilendirme süreci yürüttüklerini ve çocuk dostu bir ekosistem oluşturmayı amaçladıklarını sözlerine ekledi.
Göktaş'tan Ümit Özlale'ye yanıt: Dosya numarasına nasıl ulaştılar?
Bakan Göktaş, basın toplantısında Yeni Parti İzmir Milletvekili Ümit Özlale'nin fon soruşturması kapsamında kendisine ve ailesine yönelik iddialarına da değindi. Özlale'nin bir dosya numarası paylaşarak bu dosyanın bakanın babasına ait olduğunu öne sürdüğünü hatırlatan Göktaş, bu bilginin teyidi için kendi erişim yetkilerini kullandığını ancak asıl dikkat çekmesi gereken noktanın muhalefetin bu bilgilere ulaşma yöntemi olduğunu savundu.
Göktaş, eleştirilere karşılık verdiği ifadelerde şunları söyledi:
“'Bu bilgiye nasıl bu kadar hızlı ulaştınız?' diye soruyorlar. Ümit Özlale, basın toplantısında bir dosya numarası vererek, bunun babama ait olduğunun iftirasını attı. Ben de ancak onun açıkladığı dosya numarası üzerinden dosyanın babama ait olup olmadığını teyit edebildim. Asıl sorulması gereken soru şudur, ben aileme yönelik bir iddiayı doğrulamak için bile sınırlı bilgiye erişebilirken onlar soruşturma dosyalarının numaralarına kadar bu bilgilere nereden ve nasıl ulaştılar, benim erişemediğim bilgilere onlar nasıl eriştiler?”
