Fevzi Efe SEKİTMEZ-GERÇEK HABERCİ-ÖZEL HABER- Türkiye'nin geleneksel üretim ve ticaret merkezlerinden Ege Bölgesi, 2026 yılı dış ticaret dengesinde tarım ile sanayi arasındaki belirgin makası gözler önüne seriyor. Ege İhracatçı Birlikleri (EİB) verilerine göre bölge ihracatı, Ocak–Ağustos döneminde yıllık bazda yüzde 5 artarak 12 milyar 784 milyon dolara ulaştı. Yalnızca Ağustos ayında dış satım yüzde 6 yükselişle 1 milyar 605 milyon dolar olarak kayıtlara geçti. Rakamların detayına inildiğinde ise bölge ekonomisinin omurgasını oluşturan sektörler arasında keskin bir ayrışma dikkat çekiyor. İklim koşullarının olumlu seyriyle 1 milyon tonun üzerinde rekolteye ulaşan yaş meyve sektörü, özellikle şeftali ve nektarinde tarihi bir sıçrama yakalayarak dış satımın taşıyıcısı oldu. Buna karşılık hazır giyim ve tekstil sanayicisi, baskılanan döviz kuru ve artan borçlanma maliyetleri altında kâr marjlarını koruma mücadelesi veriyor.
82 Bin Tondan 184 Bin Tona: Tarlada İhracat Sıçraması
Taze meyve grubunda yaşanan sıçrama, genel ihracat verilerindeki artışın ana motoru haline geldi. Ege Yaş Meyve Sebze İhracatçıları Birliği verilerine göre, 2025 yılının ilk sekiz ayında 82 bin 375 ton olan şeftali ve nektarin dış satımı, 2026'nın aynı döneminde 184 bin 356 tona ulaştı.
Bu artış miktarda yüzde 124, döviz getirisinde ise yüzde 134'lük büyümeye karşılık geldi. Geçtiğimiz yılın 8 ayında 146,7 milyon dolar olan şeftali-nektarin geliri, bu sezon 343,4 milyon dolara yükseldi. Elde edilen gelirle bu ürün grubu; domates, biber ve limon gibi güçlü kalemleri geride bırakarak Türkiye'nin yaş meyve sebze dış satımında mandalinanın hemen ardından ikinci sıraya oturdu.
"Hedefimizi Aştık, 400 Milyon Doların Üzerine Çıkacağız"
Geçen sezon yaşanan zirai don ve soğuk hava kaynaklı rekolte kaybının ardından gelen bu toparlanmayı değerlendiren Ege Yaş Meyve ve Sebze İhracatçıları Birliği Başkanı Cengiz Balık, pazarların çeşitlendiğini belirtti:
"2025 yılında şeftali ve nektarin üretimi soğuk hava koşullarından olumsuz etkilenmişti. 2026 yılında ise oldukça güzel bir sezon geçiriyoruz. 1 milyon tonun üzerinde rekoltemiz oluştu. Sezona 250 milyon dolar ihracat hedefiyle girmiştik ve şimdiden bu hedefi aştık. 60 ülkeye şeftali, 58 ülkeye nektarin ihraç ediyoruz. 2026'nın ilk sekiz ayında şeftaliden 154,2 milyon dolar, nektarinden ise 189,2 milyon dolar gelir sağladık. Sezonu 400 milyon doların üzerinde ihracatla kapatacağımızı öngörüyoruz."
Gıda tarafındaki bu ivmeyi Ege Su Ürünleri ve Hayvansal Mamuller İhracatçıları Birliği de destekledi; sektör yılın ilk 7 ayında gerçekleştirdiği 1,14 milyar dolarlık dış satımla güçlü seyrini sürdürdü.
Sanayi Cephesinde Maliyet ve Kur Sıkışması
Tarlada yüzleri güldüren rekor rakamlar, bölgenin tekstil ve imalat sanayisinde aynı karşılığı bulmuyor. Ege'nin sanayi omurgasında temkinli ve gergin bir bekleyiş hakim. Döviz kurunun yurt içi girdi maliyetlerinin gerisinde kalması, yüksek asgari ücret baskısı ve enerji giderleri, hazır giyim ve tekstil ihracatçılarının fiyat rekabetini zorlaştırıyor.
Sıkı para politikası çerçevesinde ticari kredilere getirilen büyüme sınırlamaları ve yükselen finansman faizleri, bölgedeki KOBİ ölçekli sanayicilerin işletme sermayesi döngüsünü tıkamış durumda. İhracatçı birlikleri, kur kaynaklı maliyet baskılarını hafifletecek destek mekanizmalarının işletilmesini ve Merkez Bankası reeskont kredi limitlerinin genişletilmesini talep ediyor. İmalatçılar ise pazar kaybını önlemek adına uluslararası ihtisas fuarlarına yönelirken, katma değerli teknik ürünlere ağırlık veriyor.
Avrupa Pazarı Dalgalı: Yeni Rota Afrika ve İskandinavya
Bölgenin ana alıcısı konumundaki Avrupa pazarında süregelen durgunluk ve talep dalgalanmaları, Egeli ihracatçıları alternatif koridorlara yönlendiriyor.
İzmir Ticaret Odası (İZTO), üyelerine yeni alanlar açmak amacıyla Kenya pazarına yönelik kapsamlı bir rapor yayımlarken, 24 Eylül'de Norveç Doğu Ticaret ve Sanayi Odası ile ikili iş birliği toplantısı gerçekleştirilecek. Bölge temsilcileri, yaş meyvede yakalanan pazar çeşitliliğini sanayi ve mamul ürünlerde de yakalayarak tek pazara bağımlılık riskini azaltmayı hedefliyor.
