Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın (TCMB) yıl sonu enflasyon tahminini önceki yüzde 28'lik öngörüsünden yüzde 29,5 seviyesine çıkarması, milyonlarca çalışan ve emeklinin ocak ayındaki gelir artışlarına ilişkin hesaplamalarını değiştirdi. Dört aylık enflasyon verilerinin netleşmesinin ardından geriye kalan iki aylık veri beklenirken, masadaki zam formülleri ve olası senaryolar şimdiden şekillenmeye başladı.
Merkez Bankası'nın yüzde 29,5'lik yıl sonu enflasyon tahmininin gerçekleşmesi durumunda, yılın ikinci yarısındaki altı aylık kümülatif enflasyonun yüzde 9,97 olarak gerçekleşeceği hesaplanıyor. Bu oran doğrultusunda SSK ve Bağ-Kur emeklileri, doğrudan enflasyon farkına endeksli olarak yaklaşık yüzde 10 (kesin hesapla yüzde 9,97) oranında zam alacak. Buna göre en düşük emekli aylığının 23 bin 552 TL'den 25 bin 900,13 TL'ye yükselmesi bekleniyor.
Memur ve memur emeklileri ise enflasyon farkının yanı sıra yeni dönem toplu sözleşme kapsamında belirlenen yüzde 5'lik zammı da hak edecek. Bu iki bileşenin birleşimiyle memurların maaşlarında yaklaşık yüzde 8 (kesin hesapla yüzde 7,91) artış olması öngörülüyor. Aile yardımı ödeneği dahil en düşük memur maaşının 70 bin 224 TL'den 75 bin 778,71 TL'ye, en düşük memur emeklisi aylığının ise 31 bin 527 TL'den 34 bin 20,78 TL'ye çıkması planlanıyor.
Asgari ücret tespit komisyonu ve 2027 projeksiyonları
Enflasyon verileri beklentileri yönlendirse de asgari ücrette otomatik bir enflasyon formülü uygulanmıyor. Yeni yılda geçerli olacak tutar; beşer devlet, işçi ve işveren temsilcisinden oluşan toplam 15 üyeli Asgari Ücret Tespit Komisyonu'nun toplantıları sonucunda belirlenecek. Geçen yıl yapılan yüzde 30'luk artışın ardından bu yıl da benzer oranda bir zam beklentisi bulunuyor.
Mevcut 28 bin 75,50 TL'lik asgari ücret üzerinden yapılan hesaplamalar, 2027 yılı için farklı zam oranlarına dayalı beş ayrı senaryoyu ortaya koyuyor. Yüzde 25'lik artış senaryosunda asgari ücret 35 bin 94,38 TL'ye ulaşırken, yüzde 30'luk senaryoda bu rakam 36 bin 498,15 TL oluyor. Yüzde 33,7'lik zam ile 37 bin 537 TL, yüzde 35'lik zam ile 37 bin 902 TL ve yüzde 40'lık yüksek zam senaryosunda ise asgari ücretin 39 bin 306 TL seviyesine çıkması öngörülüyor.
Emeklilere refah payı ve seyyanen artış tartışmaları
Salt enflasyon oranlarının emekli maaşları için yetersiz kalabileceği endişesiyle Ankara kulislerinde alternatif formüller değerlendiriliyor. İktidar medyasının aktardığı bilgilere göre, sadece enflasyon artışıyla sınırlı kalmayıp yüzde 10 ila 15 bandında bir refah payı eklenmesi seçeneği üzerine etki analizleri sürdürülüyor. Çalışmaların odak noktasını taban aylıklar oluştururken, en düşük emekli aylığının 30-35 bin lira bandına çıkarılması hedefleniyor.
Masadaki güçlü formüllerden biri seyyanen artış uygulaması. Mevcut sistemde en düşük emekli aylığı sınırı olan 23 bin 552 TL'ye yüzde 10 enflasyon artışı yansıtıldığında tutar 25 bin 907,20 TL'ye ulaşıyor. Bu rakama 5 bin TL'lik seyyanen artışın eklenmesi durumunda ise taban aylığın 30 bin 907,20 TL seviyesine yükseleceği hesaplanıyor.
Gündemdeki düzenlemelerde öne çıkan diğer bir detay, seyyanen artışta kademeli sisteme geçiş ihtimali. Daha önce tüm taban aylıklara eşit yansıtılan artışların aksine, yeni formülde prim gün sayısı ve ödenen prim miktarı dikkate alınabilir. Bu sayede 3 bin 600 gün üzerinden asgari ücret düzeyinde prim ödeyerek emekli olan kişi ile 7 bin gün üzerinden yüksek prim ödeyen kişinin alacağı ek artış farklılaşacak. Sisteme daha uzun süre ve daha yüksek prim ödeyen emeklilere daha yüksek ek ödeme yapılarak maaş adaletsizliğinin giderilmesi planlanıyor. Tüm artışların kök aylıklara uygulanacağı, zam sonrasında kök aylığı belirlenecek yeni taban tutarın altında kalan emekliler için Hazine desteğinin aradaki farkı tamamlamaya devam edeceği belirtiliyor.
