Ticaret Bakanlığı, sosyal medya platformlarında paylaşılan ve üzerinde "Made in Türkiye" ibaresi ile Bosna Savaşı'ndaki rolüyle tanınan Ratko Mladić'in fotoğrafının yer aldığı çorabın Sırbistan'a ihraç edildiği iddialarını mercek altına aldı. Konuya ilişkin olarak Bakanlık ekipleri, ürünle bağlantısı olduğu tespit edilen İstanbul'un Bayrampaşa ilçesindeki işletmede 16 Eylül 2026 tarihinde piyasa gözetimi ve denetimi gerçekleştirdi.
Yapılan denetimlerde kamuoyuna yansıyan görseldeki çoraba rastlanmadı. Firma yetkilisi, Sırbistan merkezli "Blue Land" adlı şirketle geçmişte ticari bir ilişki içinde olduklarını ancak ürün üzerindeki görseldeki kişiyi tanımadıklarını belirtti. Yetkili, konuyla ilgili bilgi sahibi olduktan sonra söz konusu ticari bağları yaklaşık 1,5 yıl önce sonlandırdıklarını ifade etti.
Denetim sırasında firmaya ait farklı bir çorap modelinden numune alındı. İncelenen numunenin etiketinde mevzuat açısından bazı eksiklikler tespit edilirken, örnekler gerekli testlerin uygulanması amacıyla akredite laboratuvara gönderildi. Test sonuçlarının gelmesinin ardından yasal süreçte gerekli adımların atılacağı bildirildi.
Bakanlık, söz konusu ürün ve üzerindeki görsellerin "suçu ve suçluyu övme" kapsamına girebileceği gerekçesiyle firma ve ilgili kişiler hakkında adli soruşturma başlatılması için Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulundu.
Bakanlığın konuya ilişkin yaptığı açıklama şu şekilde:
“Kamuoyuna ve sosyal medyaya yansıyan, üzerinde “Made in Türkiye” ibaresi ve savaş suçlusu Ratko Mladić’in görselinin bulunduğu çorabın Sırbistan’a ihraç edildiğine ilişkin paylaşımlar Ticaret Bakanlığımızca yakından takip edilmiştir.
Söz konusu ürünle bağlantılı olduğu tespit edilen İstanbul/Bayrampaşa’da faaliyet gösteren firmaya, Bakanlığımız Ticaret Denetmenlerince 16 Eylül 2026 tarihinde piyasa gözetimi ve denetimi kapsamında denetim gerçekleştirilmiştir.
Denetimde, kamuoyuna yansıyan Ratko Mladić görselli ürüne rastlanılmamıştır. Firma yetkilisi, Sırbistan’da faaliyet gösteren “Blue Land” isimli firma ile geçmişte ticari ilişkilerinin bulunduğunu, ürün üzerindeki görselde yer alan Ratko Mladić’i tanımadığını ve söz konusu kişi hakkında bilgi edinmesinin ardından bu ticari ilişkiyi yaklaşık 1,5 yıl önce sonlandırdığını beyan etmiştir.
Denetim kapsamında firmaya ait farklı bir çoraptan numune alınmış ve ürün etiketinde ilgili mevzuat hükümleri bakımından eksiklikler tespit edilmiştir. Numuneler, gerekli testlerin yapılması amacıyla akredite laboratuvara gönderilmiştir. Test sonuçlarının ardından mevzuat kapsamında gerekli işlemler tesis edilecektir.
Diğer taraftan, söz konusu ürün ve görseller nedeniyle suçu ve suçluyu övme kapsamında değerlendirilmesi gereken hususlar bakımından firma ve ilgilileri hakkında gerekli adli soruşturmanın başlatılması amacıyla Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulmuştur.
Ticaret erbabı olmak; hele ki ülkemizi uluslararası arenada temsil ederek ihracat yapmak, beraberinde özel bir özen ve sorumluluk taşımaktadır. İhracata konu edilen bir ürünün yalnızca üretimi ve sevkiyatı değil, üzerinde yer alan görsel, ifade, kişi ve diğer tüm unsurlarının da bilinmesi ve gerekli hassasiyetin gösterilmesi gerekir.
İhracatçılarımızın, ülkemizin adını ve “Made in Türkiye” markasını taşıyan ürünlerinin içeriği ve üzerindeki tüm unsurlar hakkında tam ve eksiksiz bilgi sahibi olması, uluslararası ticarette ülkemizin itibarının korunması bakımından büyük önem taşımaktadır. “Tanımıyorum” veya “bilmiyordum” şeklindeki açıklamalar, ticari faaliyetlerin gerektirdiği özen ve sorumluluk yükümlülüğünün yerine getirilmesinin alternatifi değildir.
Ticaret Bakanlığı olarak, ülkemizin üretim ve ihracat itibarını ilgilendiren bu tür konularda Bakanlığımızın görev ve yetki alanı çerçevesinde gerekli denetim ve işlemleri kararlılıkla sürdürmeye devam edeceğiz.”
Ratko Mladić'in geçmişi ve mahkeme süreci
Ratko Mladić, 1992-1996 yılları arasında Bosnalı Sırp güçlerinin ana karargâh komutanlığını yürüttü. Bosna Savaşı döneminde Saraybosna kuşatması ve 1995 yılında gerçekleşen Srebrenitsa soykırımı dahil olmak üzere çok sayıda suçlamayla yargılandı.
Eski Yugoslavya Uluslararası Ceza Mahkemesi (ICTY), 2017 yılında Mladić'i soykırım, insanlığa karşı suçlar ve savaş hukuku ihlallerinden dolayı suçlu bularak müebbet hapis cezasına çarptırdı. Bu karar, 2021 yılında temyiz aşamasında da onandı. Mladić, özellikle Temmuz 1995'te Srebrenitsa'da 8 binden fazla Boşnak erkek ve çocuğun katledilmesiyle sonuçlanan soykırımdan sorumlu tutuldu. Ratko Mladić, 27 Ağustos 2026 tarihinde Lahey'de hayatını kaybetti.
