Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği (TMMOB) Yönetim Kurulu Başkanı Ali Ekber Çakar, İzmir’in Aliağa ilçesindeki HABAŞ Demir Çelik Fabrikası’nda meydana gelen ve 17 işçinin ölümüne yol açan patlamaya ilişkin 10 Kasım 2026 tarihinde basın açıklaması gerçekleştirdi. Çakar, olayın teknik nedenlerin ötesinde bir ihmal zinciri olduğunu vurgulayarak yetkililerin acilen harekete geçmesi gerektiğini belirtti.
Çakar, açıklamasında facianın sorumlularının adalet önünde hesap vermesi gerektiğini ifade etti:
“Aliağa’da yaşanan iş cinayetinin sorumluları hesap vermelidir!”
TMMOB Başkanı, 9 Kasım 2026 tarihinde gerçekleşen patlamada bir meslektaşlarının da aralarında bulunduğu emekçilerin hayatını kaybetmesinin, ülkedeki işçi sağlığı ve iş güvenliği sorunlarının boyutunu gözler önüne serdiğini kaydetti. Çakar, yaşamını yitirenlerin ailelerine başsağlığı dileyerek İSG verilerine dikkat çekti. Buna göre 2026 yılının ilk dokuz ayında en az 1.736, ekim ayında ise en az 193 işçi iş cinayetlerinde yaşamını yitirdi.
İş cinayetleri kader değildir
Patlamanın sıvı çelik döküm işlemi sırasında tavan vincinin koparak ark ocağına düşmesi sonucu meydana gelmiş olabileceğine işaret edilen ilk tespitleri değerlendiren Çakar, bu tür olayların sadece görünürdeki teknik nedenlerle açıklanamayacağını savundu. İşyerlerindeki risklerin önceden belirlenmesi ve etkin denetimin hayati önem taşıdığını belirten TMMOB Başkanı, şu ifadeleri kullandı:
“Bu ölüm düzenini kabul etmiyoruz! İlk açıklamalarda patlamanın sıvı çelik döküm işlemi sırasında tavan vincinin koparak ark ocağına düşmesi sonucu meydana gelmiş olabileceği belirtilmektedir. Ancak bu tür olayların yalnızca görünürdeki teknik nedenler üzerinden değerlendirilmesi yeterli değildir. İşyerindeki risklerin önceden belirlenmesi, işçi sağlığı ve iş güvenliği önlemlerinin alınması, işyerlerinin etkin biçimde denetlenmesi yaşamsal öneme sahiptir.”
Çakar, iş cinayetlerinin çalışma yaşamının kaçınılmaz bir sonucu olarak görülemeyeceğini, asıl sorumluluğun işverende ve devlette olduğunu vurguladı. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun işçi sağlığı hizmetlerinin piyasalaştırılmasına son verecek şekilde yeniden düzenlenmesi gerektiğini belirten Çakar, bağımsız ve demokratik bir Ulusal İşçi Sağlığı ve Güvenliği Kurumu oluşturulmasını talep etti.
Soruşturmanın tüm yönleriyle ve şeffaf yürütülmesi çağrısında bulunan Çakar, sorumluluğun sadece iş güvenliği uzmanlarına yüklenmesine ve cezasızlık politikalarına son verilmesi gerektiğini söyledi. TMMOB’un süreci İzmir İl Koordinasyon Kurulu ve ilgili odalar aracılığıyla takip edeceğini belirten Çakar, açıklamasını şöyle tamamladı:
“TMMOB olarak yıllardır dile getiriyoruz: İş cinayetleri kader değildir! İşyerlerinde yaşanan ölümler, çalışma yaşamının kaçınılmaz bir sonucu olarak görülemez. İşçi sağlığı ve iş güvenliği önlemlerinin alınması öncelikle işverenin yükümlülüğüdür. Devletin görevi ise bu yükümlülüklerin yerine getirilmesini sağlamak, işyerlerini etkin biçimde denetlemek ve gerekli yaptırımları uygulamaktır.İşyerlerinde sermayenin kârı değil, emekçilerin yaşamı ve sağlığı esas alınmalıdır. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, işçi sağlığı ve iş güvenliği hizmetlerinin piyasalaştırılmasına son verecek, işverenlerin yükümlülüklerini ve kamusal denetimi esas alacak biçimde yeniden düzenlenmelidir. İşyerlerinde bağımsız, etkin ve sürekli denetim sağlanmalı; sendikaların, meslek örgütlerinin, üniversitelerin ve ilgili kamu kurumlarının katılımıyla, çoğunluğunu emek ve meslek örgütlerinin oluşturduğu, idari ve mali yönden bağımsız, demokratik bir işleyişe sahip Ulusal İşçi Sağlığı ve Güvenliği Kurumu oluşturulmalıdır.Aliağa'daki patlamaya ilişkin yürütülen soruşturma tüm yönleriyle ve şeffaf biçimde sürdürülmeli; başta işverenin yükümlülükleri ve ilgili kamu kurumlarının denetim sorumlulukları olmak üzere olayda ihmali ve sorumluluğu bulunan herkes ortaya çıkarılmalı, sorumlular hakkında gerekli yasal işlemler uygulanmalıdır. İş cinayetlerinin ardından sorumluluğun yalnızca iş güvenliği uzmanlarına yüklenmesine, asıl sorumluların cezasızlık politikalarıyla korunmasına son verilmelidir.TMMOB olarak İzmir İl Koordinasyon Kurulumuz ve ilgili Odalarımız aracılığıyla süreci yakından takip etmeye devam edeceğiz.”
