YENİ Parti İzmir Milletvekili Murat Bakan, Aliağa'daki HABAŞ Demir Çelik Fabrikası'nda meydana gelen ve 19 işçinin yaşamını yitirdiği patlamaya ilişkin yazılı bir açıklama yayımladı. Bakan, şirket yönetim kurulu başkanının adli kontrol şartıyla serbest bırakılmasına ve iktidar partisinin başlattığı yardım kampanyasına sert tepki gösterdi.
Bakan, Türkiye'de iş cinayetlerinin istisnai değil sistematik bir sorun olduğunu vurgulayarak İSİG Meclisi verilerine dikkat çekti. Sadece 2025 yılında en az 2 bin 105 işçinin çalışırken hayatını kaybettiğini belirten Bakan, soruşturma kapsamında gözaltına alınan 11 kişiden 9'unun tutuklandığını ancak HABAŞ Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Rüştü Başaran'ın ev hapsiyle serbest kaldığını hatırlattı.
Muhalefet belediye başkanlarının uzun süre cezaevinde kalmasına rağmen, 19 can kaybına neden olan tesisin sahibinin evinde oturmasının kamu vicdanını zedelediğini ifade eden Bakan, Soma Faciası ile paralellik kurdu. 2014'teki Soma faciasında sorumluların kısa sürede tahliye edildiğini anımsatan Bakan, benzer bir sürecin HABAŞ için yaşanmaması gerektiğini belirtti.
Bakan, konuya ilişkin şu ifadeleri kullandı:
“HABAŞ’ta hayatını kaybeden 19 işçinin ailelerine adalet borçluyuz. O adaleti, patronlara ev hapsi vererek, patron temsilcilerini birkaç gün cezaevinde ‘misafir’ ederek, dosyaları sessizce kapatarak ya da iktidar olarak hesap verip gereğini yapmak yerine ‘bağış kampanyası’ başlatmakla sağlayamazsınız.”
AK Parti Genel Sekreteri'nin çağrısıyla İzmir Ticaret Odası, Ege Bölgesi Sanayi Odası ve İzmir Ticaret Borsası tarafından 'Bir Acıya Bin Omuz' adıyla başlatılan bağış kampanyasına da değinen Bakan, bu girişimin sorumluluktan kaçış olarak görüldüğünü savundu. İş güvenliği denetimlerinden doğrudan sorumlu olan iktidarın, yardım kuruluşu gibi davranarak toplumsal öfkeyi yatıştırmaya çalıştığını öne sürdü.
Bakan, yardım çağrısının siyasi bir gösteriye dönüşmemesi gerektiğini belirterek şunları kaydetti:
“Hesap vermesi gereken siyasi otoritenin, bir yardım kuruluşu gibi bağış kampanyası başlatması bu ölümleri sanki doğal bir felaketmiş gibi gösteriyor. Toplumun öfkesini yatıştırmaya, gerçek sorumluları gözden kaçırmaya hizmet ediyor. Odalar üzerindeki siyasi nüfuzunu kullanarak hoş görünmeye çalışmak, sorumluluk almak anlamına gelmez. Ayrıca; daha çocuklarını, eşlerini, babalarını yeni toprağa vermiş ailelere yapılacak yardım, kamuoyu önünde bir gösteriye dönüştürülmez. Odalar destek olmak istiyorsa bunu kendi içlerinde, sessizce, ailelerin onurunu incitmeden yapmalıdır. Hayatını kaybeden 19 işçinin ailelerine adalet borçluyuz. O adaleti, patronlara ev hapsi vererek, patron temsilcilerini birkaç gün cezaevinde ‘misafir’ ederek, dosyaları sessizce kapatarak ya da iktidar olarak hesap verip gereğini yapmak yerine ‘bağış kampanyası’ başlatmakla sağlayamazsınız.”
Uluslararası örneklerde tazminat ve hapis cezası uygulanıyor
Dünyadaki benzer iş kazalarında uygulanan yaptırımlara da değinen Bakan, Güney Kore ve Brezilya'daki örnekleri sundu. Güney Kore'de bir batarya fabrikasında çıkan yangında 23 işçinin ölmesi üzerine CEO'ya 15 yıl hapis cezası verildiğini, Brezilya'daki maden barajı faciasında ise işletmecinin milyarlarca dolar tazminat ödemeyi kabul ettiğini anlattı. Bu ülkelerde iktidar partilerinin bağış toplamadığını, aksine hukuki ve mali sorumlulukların yerine getirildiğini vurguladı.
Bakan, uluslararası uygulamalara atıfta bulunarak şöyle konuştu:
“Dünyada sorumlular bağış toplamıyor, hesap veriyor.”
Açıklamanın sonunda somut taleplerini sıralayan YENİ Parti milletvekili, HABAŞ'ın tazminatları mahkeme kararı beklemeden ödemesi gerektiğini belirtti. Ölen işçilerin ailelerinin geçimi ve çocuklarının eğitim masraflarının şirket tarafından güvence altına alınmasını isteyen Bakan, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nın 2019'dan bu yana yapılan tüm denetimleri kamuoyuyla paylaşmasını istedi.
Bakan, son olarak TBMM'nin konuyu araştırması için meclis araştırması açılması çağrısında bulundu ve yönetici hakkındaki karara itiraz edilmesi gerektiğini ifade etti.
