Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Başkanı Erol Özvar, Türkiye'deki üniversitelerde uygulanan dört yıllık lisans eğitim süresinin üç yıla indirilmesi için hazırlık yapıldığını bildirdi. CNN Türk'te Hakan Çelik ile Hafta Sonu programına konuk olan Özvar, mevcut sistemin gençlerin iş hayatına katılımını geciktirdiğini ve demografik yapı üzerinde olumsuz etkiler oluşturduğunu vurguladı.
Avrupa ülkelerindeki yükseköğretim modellerine atıfta bulunan Özvar, kıtasal standartlarda lisans eğitiminin genellikle üç yıl sürdüğünü, mimarlık ve mühendislik gibi özel yetkinlik gerektiren alanlarda ise 3+2 şeklinde kurgulandığını hatırlattı. Türkiye'deki sistemin de bu doğrultuda revize edilebileceğini belirten YÖK Başkanı, kurumların bu değişime hazırlanması için bir yıldır çalışmalar yürütüldüğünü ifade etti.
Özvar, konuya ilişkin şu değerlendirmeleri yaptı:
“Avrupa'da eğitimler ortalama lisans döneminde 3 yıldır. Bazı programlarda 3+2 yapılır. Özel yetkinlik kazanılması için. Mimarlık, mühendislik gibi. Biz de diyoruz ki; lisans kredimizi 180 kredi içinde formüle edebiliriz. Bunu da 3 yıl içinde tamamlayabiliriz. Üniversitelerimizi bir senedir bu konuya hazırlıyoruz. Orta öğretimde bir gencimiz için 4+4+4 ile 12 senelik zorunlu eğitimiz var.”
Hayata atılma yaşı ve nüfus kaygısı
Eğitim süresinin uzamasının bireylerin sosyal ve ekonomik hayata geç katılmasına neden olduğunu savunan Özvar, erkek öğrencilerin askerlik, staj ve iş arama süreçleriyle birlikte mezuniyet sonrası hayata tam anlamıyla 26-27 yaşlarında atıldığını belirtti. Bu durumun evlilik yaşının ertelenmesi ve doğurganlık oranlarının düşmesiyle bağlantılı olduğuna dikkat çeken Başkan, derslerin devam etmesi yanında uygulamalı eğitimin hayatın içinde yer alması gerektiğini söyledi.
Özvar, bu bağlamda şunları kaydetti:
“4 yıl da lisans eğitimiyle 16 yıl resmi eğitim kurumlarının içinde geçen süre. Erkek öğrenci ise askerlik, staj ve iş aramayla hayata atılma yaşı 26-27'lere geliyor. Nüfusumuz bir azalma eğilimi içinde. Doğurganlık oranları düştü. Evlilik çağı ertelenmiş durumda. İster istemez Türkiye'nin nüfusu çok kritik. Dersler devam etsin, uygulama ağırlık hayatın içinde öğrencilerimiz yer alsın.”
Müfredatta sadeleşme ve yapay zeka vurgusu
Türkiye'deki lisans programlarında ders sayısının Avrupa'ya kıyasla oldukça fazla olduğuna işaret eden Erol Özvar, müfredatın sadeleştirilmesi ve ders içeriklerinin güncellenmesi çağrısında bulundu. Yerli üniversitelerde ortalama 60 ders verilirken Avrupa'da bu sayının 20-25 arasında seyrettiğini belirten Özvar, üniversite yönetimlerini adım atmaya davet etti. Ayrıca dijital dönüşüm kapsamında yapay zeka okuryazarlığının geliştirilmesi gerektiğini vurguladı.
Özvar, müfredat değişikliğine dair görüşlerini şöyle aktardı:
“Eğitim programlarında müfredat sadeleştirilmeli. Ders sayıları azaltılmalı. Türkiye'de lisansta 60 ders, Avrupa'da 20-25 ders veriliyor. Ders içerikleri güncellenmeli. Üniversite yönetimleri bu konuda da adım atmalı. Yapay zeka ders içerisinde yer almalı. Dijital beceriler, yapay zeka okur yazarlığı gelişmeli.”
