“Engelli bireyler sorunlarının çözümü önem arz etmektedir, bu süreçte öncelikle de verilerin sağlıklı olması önemlidir.
1- Engelli bireylerin ayrıştırılmış verilerle engelli haritası düzenlenmiş midir? İllere göre ve engellerine göre engelli sayılarının dağılımı nedir?
2- ÖTV ve MTV muafiyetini, engelli bireylerin toplumsal yaşamlarını kolaylaştırıcı alet, cihaz, protez, ortez gibi araçları kapsayıcı biçimde geliştirilmiş midir?
3- Engelliler için yeterli rehabilitasyon hizmetleri sağlanabilmektedir?
4- Engelli sağlık raporları Dünya Sağlık Örgütü standartlarına uygun olarak mı düzenlenmektedir? Engellilerden muayene ücreti katkı ve katılım sağlanmakta mıdır?” dedi.
Gürer’in yazılı sorusunu yanıtlayan Bakan Göktaş, “Sağlık Bakanlığınca yetkilendirilen hastanelerden alınan sağlık kurulu raporlarını baz alan Bakanlığımız Ulusal Engelli Veri Sistemi'nde kayıtlı olan Türkiye geneli engelli birey sayısı 4,7 milyondur.” dedi.
Bakan Göktaş, “Engelli bireylerin araç alımında uygulanan ÖTV ve MTV istisnasına ilişkin iş ve işlemler, 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu'nun 7'nci maddesi kapsamında Hazine ve Maliye Bakanlığı, Gelir İdaresi Başkanlığınca yürütülmekte olup 17.04.2026 tarihli ve 33227 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7577 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile yapılan değişiklikle; bizzat kullanma amacıyla engelliliğine uygun hareket ettirici özel tertibat yaptıran malul ve engelliler ile engelli sağlık kurulu raporunda ortopedik engelliliği yüzde 40 ve üzeri olup bu engel durumu nedeniyle sürücü belgesi alamayan malul ve engelli bireylere de Kanun kapsamında belirlenen ve belli bir üst fiyat sınırını aşmamak kaydıyla alınan taşıtların ilk iktisabında 10 yılda bir defaya mahsus olmak üzere ÖTV istisnası uygulanacaktır.
Ayrıca, ortez, protez, tıbbi araç ve gereç, kişi kullanımına mahsus tıbbi cihaz, tıbbi sarf, basit sıhhi sarf ve iyileştirici nitelikteki tıbbi sarf malzemeleri gibi tıbbi malzemelere ilişkin iş ve işlemler, 24.03.2013 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliği kapsamında Sağlık Bakanlığı ve Sosyal Güvenlik Kurumu uhdesindedir.” dedi.
5.185 ENGELLİ ETKİNLİKLERE KATILIYOR
Bakan Göktaş, ailesi olmayan veya ailesi yanında bakımı sağlanamayan engellilerin bakım ve rehabilitasyonu Bakanlığımıza bağlı resmi bakım ve rehabilitasyon merkezlerinde yatılı ve gündüzlü olarak sağlandığını belirtti. Söz konusu merkezlerde 2026 yılı Temmuz ayı itibarıyla resmi bakım ve rehabilitasyon merkezlerinde sosyal/kültürel/sanatsal/sportif etkinliklere katılan engelli sayısı 5.185'tir.” dedi.
Ayrıca Görme Engelliler Rehabilitasyon Merkezleri, görme engelli bireylere (15 yaş ve üzeri) 6 (altı) aylık dönemler hâlinde eğitsel, sosyal ve mesleki rehabilitasyon programlarının uygulandığı, görme engelli bireyin sosyal hayata tam katılımını sağlamayı amaçlayan yatılı merkezlerdir. Ankara Yenimahalle Görme Engelliler Rehabilitasyon Merkezi ve İstanbul Emirgan Görme Engelliler Rehabilitasyon Merkezinde görme engellilere rehabilitasyon programları uygulanmaktadır. Bu kapsamda, 2026 yılı Temmuz ayı itibarıyla İstanbul ve Ankara'daki merkezlerde temel eğitim ve rehabilitasyon hizmetini başarıyla tamamlayan 4.576 görme engelli birey kurs programlarını başarıyla tamamlamıştır.
Engellilik Sağlık Kurulu Raporları, 20.02.2019 tarihli ve 30692 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmeliğin, "Erişkinler İçin Engellilik Sağlık Kurulu Raporunun düzenleme usulü" başlıklı 8'inci maddesinin (c) bendinde belirtilen "Engele ilişkin klinik bulgular, ICD kodları, radyolojik tetkikler, laboratuvar bilgileri, tanı, doku, organ ve/veya fonksiyon kaybı ile engel oranı Ek-2'de yer alan muayene formuna uygun yazılır, imzalanır ve kaşelenir." hükmü çerçevesinde düzenlenmektedir.
Sağlık hizmetlerinden alınacak katılım paylarına ilişkin iş ve işlemler ise Sağlık Uygulama Tebliği kapsamında Sağlık Bakanlığı ve Sosyal Güvenlik Kurumunca yürütülmektedir.
Öte yandan, Bakanlığımızca Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma (SYD) Vakıfları aracılığıyla ihtiyaç sahibi vatandaşlarımıza yönelik başta 3294 sayılı Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Kanunu olmak üzere 2022 sayılı 65 Yaşını Doldurmuş Muhtaç, Güçsüz ve Kimsesiz Türk Vatandaşlarına Aylık Bağlanması Hakkında Kanun ve diğer mevzuat hükümleri doğrultusunda sosyal yardım programları yürütülmektedir. Yürütülmekte olan sosyal yardım programları düzenli ve süreli nitelikte olmak üzere aile yardımları, barınma ve gıda yardımları, engelli ve yaşlı yardımları, sağlık yardımları, eğitim yardımları ve proje destekleri olarak sınıflandırılmaktadır.
Bu kapsamda Bakanlığımızca 2022 sayılı Kanun kapsamında %40 ve üzeri oranda engelli raporu olan, sosyal güvencesi olmayan ve hane içinde kişi başına düşen ortalama aylık geliri, asgari ücretin aylık net tutarının 1/3'ünden az olan Türk vatandaşlarına Engelli Aylığı; 18 yaşından küçük özel gereksinim düzeyi en az hafif düzeyde olan veya %40 ve üzeri oranda engelli olan yakını bulunan ve hane içinde kişi başına düşen ortalama aylık geliri, asgari ücretin aylık net tutarının 1/3'ünden az olan Türk vatandaşlarına Engelli Yakını Aylığı bağlanmaktadır.
Bununla birlikte 3294 sayılı Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Kanunu hükümlerine göre 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun, 60/c-1 ve 60/c-3 kapsamındaki genel sağlık sigortalısı sayılanlar ile bunların bakmakla yükümlü olduğu kişilerin hastane, ilaç, reçete, optik katılım payı muhteviyatında ödedikleri katılım payı Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları tarafından söz konusu kişilere geri ödenmektedir.” dedi.
ENGELLİLERE KAMU İŞ ALIM KOTASI ARTIRILMALIDIR
CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, ülkemizde engelli yurttaşlarımızda her alanda gerekli destek ve düzenlemeler sağlanmalıdır. Özellikle engelli yurttaşlarımız kamuda daha çok istihdam edilme istekleri vardır. Engelli kotası %3'ten %6'ya çıkarılması için de kanun teklifi ve soru önergeleri verdi. Bu bağlamda düzenleme ihtiyaçtır. Engelli sadaka değil iş istemektedir. Engellilerin yaşamlarını iyileştirilmesi için yapılması gerek tüm destek ve katkılar sağlanmalıdır. Bu çalışmalar ötelenmeden kamu eliyle gerçekleştirilmelidir. Bakan verdiği bilgiye göre ülkemizde resmi verilerde kayıtlı 4,7 milyon engelli yurttaşımız var. Bu veriler ışığında kayıtlı olmayan engellilerimiz varlığı da düşünülebilir. Engellilerimiz yine bakanlık verilerine göre kurs ve etkinlik programlarına katılımı ise çok düşük kişi sayısındadır. Saptanan yurttaşlarımızın etkinlik ve kurslara daha çok katılımı sağlanması ve talep ettikleri sorunların aşılması için de daha çok desteğin verilmesi da şarttır. İktidar bu bağlamda çalışmalar yapmalıdır. Engelliler için engelsiz bir yaşamak sosyal devletin sorumluluk ve görevidir” dedi.
