Geçen yıl zirai don nedeniyle üründe rekolte kaybı yaşayarak mağdur olan üreticiler, bu yıl ise elmalarını satamadıkları için mağdur olduklarını anlattı. İşçilik, mazot, gübre, ilaç, işçilik ve nakliye giderlerinin katlandığını belirten üreticiler, elmanın dalında kaldığını, hasat yapmanın dahi zarar ettirdiğini söyledi.
Üreticiler, borçlarını ödeyemediklerini, bankalara karşı yükümlülüklerini yerine getiremediklerini ifade ederek destek istediler.
GÜRER “NİĞDE ELMA ÜRETİMİNDE ÜLKEMİZDE İLK ÜÇ İÇİNDE”
CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, Niğde’nin Türkiye’nin önemli elma üretim merkezlerinden biri olduğunu belirterek, “Niğde elma üretiminde ülkemizde ilk üç içinde ya birinci oluyoruz ya üçüncü oluyoruz. Elma ağacı bakımından da birinciyiz. Geçtiğimiz yıl zirai don nedeniyle elma bölgede olmadı. Yurt dışı pazarı da daraldı. Yurt içinde de olmadığı için üretici para kazanamadı. Ama kısmi olarak bulunan yerde de meyve suyu fabrikaları elmayı 9 liradan kilosunu aldı. Bu yıl şu anda elma ya ağaçtan yere döküldü ya dalda kaldı. Çünkü işçilik parası elmayı kurtarmadığı için üretici hasat dahi yapamıyor” diye konuştu.
ELMA ÜRETİCİSİ SEDAT YAVUZ “İŞÇİ PARASINI ÖDEYEMİYORUZ”
Elma üreten ve elma alım satımda yapan Sedat Yavuz, elmanın düşük fiyatlarla alındığını, üreticinin işçilik giderlerini bile karşılayamadığını belirterek, “Elmayı 2 liraya alıyoruz, 2,5 liraya aracıya veriyoruz. Onlar da fabrikaya gönderiyorlar. Durum rezil. İşçi parasını ödemiyor. İşçi getiriyoruz, parasını ödeyemiyoruz. Girdi maliyetleri arttı. Geçen sene ben domatesi 10 liraya sattım. Bu sene gene 10 liraya sattım. Mazot 100 lira oldu. Geçen sene elmayı 9 liraya, 10 liraya kadar vermiştik” dedi.
Elma hasadında işçilik maliyetinin ürünün satış fiyatını geçtiğini belirten Yavuz, “Bir işçi günde 1 ton topluyor. 2 bin 500 lira işçinin yevmiyesi, 4 bin de nakliyesi var. Bu işçilerin servis paraları var. Yani bir ton elma bir yevmiyeyi çıkarmıyor. O sebeple toplamıyoruz. Bıraktık. Yani üretici bir ton elma toplarsa bir ton elma bir yevmiye yapıyor” ifadelerini kullandı.
Yavuz, “Akaryakıt ve nakliyeyi de değerlendirdiğimiz zaman, o zaman dalda kaldığı zaman daha kârlı. Akaryakıtla nakliyeyi zaten geçtik. İlaç, gübre, su, budama… Onları da eklersek maliyeti 10 lirayı geçkin. Birinci kalite elma var. 10 lira diyorum. Alan yok. Çiftçinin hâli perişan. Biz bırakacağız. Yapacak bir şey yok. Ben borcumu ödemedim daha. Benim bir milyon borcum var. Bankaları ben ödeyemedim. Ya arabamı satacağım ya dükkânımı satacağım. Başka yapacak bir şey yok” diye konuştu.
GÜRER “MARKETTE ELMA 30-40 LİRADAN AŞAĞI DEĞİL, ÜRETİCİ SATAMIYOR”
CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, “Tarım politikası planlı olmadığı, öngörülebilir bir politika uygulanmadığı, kooperatifçiliğin geliştirilmediği, üreticinin dinlenmediği, üreticinin sorunlarına çözüm bulunmadığı bir anlayışla sürdürüldüğü için bu sorunlar yaşanıyor. Bir yerde rafa gidiyorsunuz, 30-40 liradan aşağı elma yok. Emekli, asgari ücretli, fakir fukara, garip gureba gittiği zaman rafta elmayı alamıyor. Fiyat yüksek ama üretici de elmayı satamıyor. Aradaki aracılar dahi bu yıl para kazanamadığını ifade ettikleri için gelip ürün almıyorlar” ifadelerini kullandı.
Ömer Fethi Gürer, “Bunun doğru planlaması Bakanlığın sorumluluğunda. Şimdi elmadan ne olur? Elma, böyle tüketildiği gibi kurutulur, reçeli olur, depolanabilir ve bu elma zayi olmadan yurt dışına da gönderilebilir. Ama geçen yıl yaratılan olumsuzlukların bedelini bu yıl hem üretici hem tüketici hem de ülke ödüyor. İhracatta da sorun var. Bazı ihracata gidecek ürünleri dahi dalından toplatamadığını elma üreticileri ziyaretlerimizde anlatıyorlar. elmanın buradaki hâli de bu” dedi.
Üreticinin hasat yapmasının ekonomik açıdan mümkün olmadığını vurgulayan Gürer, “Zaten bir ton elma topluyor. Bir işçinin yevmiyesini etmiyor. Öyle olunca üretici toplamıyor. 2 lira, 2,5 liradan meyve suyu fabrikalarına elma veriliyor. Onlar dahi nazlanıyor” ifadelerini kullandı.
“ELMA MEYVE SUYU FABRİKALARININ DA ALMAK İSTEMEDİĞİ NOKTAYA GELDİ”
CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, kamu kurumlarının devreye girmesi gerektiğini belirterek, “Yani elma suyu fabrikası dahi almaz noktaya gelen bu elma için bir planlama dâhilinde, özellikle Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı başta olmak üzere kurumlar alsalar, buna erişemeyen kenar mahallede yaşayan yoksul insanlara en azından bu elmayı götürseler, en azından üreticiye kısmi destek olur. Hem de onların meyveyle buluşması sağlanır” dedi.
Gürer, “Bu yıl da çoğu eve meyve dahi girmedi. Ama meyvenin elma gibi saklanabilen türünün de içinde bulunduğu koşullar bunlar. İçine düşürülen durumda üretici sıkıntısını anlatıyor, derdini anlatıyor. Yetkililerin bu anlatılanları duyması ve elma üreticisini sahiplenmesi gerekiyor. Ne olabilir? Bankaya borçları var. Borçlar ötelenebilir, faizler silinebilir. Ek bir destek verilir. Üreticinin ayakta kalması bu yolla sağlanabilir” ifadelerini kullandı.
CEMİL ERTAMA “300 BİN BANKAYA BORCUM VAR”
Elma üreticisi Cemil Ertama, geçen yıl dolu ve soğuk nedeniyle ürün alamadıklarını, bu yıl ise elma olmasına rağmen satamadıklarını söyledi.
Ertama, “Geçen sene dolu vurdu, elmamız hiç yoktu yani. Cenabı Allah, geçen sene size soğuk verdim, elma olmadı dedi. Size de bu sene ürün veriyorum dedi. O ürünü de biz satamıyoruz” diye konuştu.
Elmayı meyve suyu fabrikalarına düşük fiyatla vermek zorunda kaldıklarını belirten Ertama, “Meyve suyu fabrikasına veriyoruz. Önceki yıllarda kilosunu 8-10 liraya verdiğimiz elmayı bu sene 3 liraya veriyoruz. İşçinin parasını kurtarmıyor. Bizi rezil ettiler. Yani perişanlık paçadan akıyor. İşçi akşam oldu mu şuraya geçiyor, para bekliyor. İşçiye de bir şey söyleyemiyorum. Bir büyük tüp 2.000 lira olursa işçi akşama kadar çalışıp da bir tüp alamıyorsa o adama ne diyelim?” ifadelerini kullandı.
Bankalara borçlu olduğunu söyleyen Ertama, “Ziraat Bankasına borçluyum. 300 bin borcum var. Daha bir de işçiye para vereceğim. Maliyetini karşılamıyorum. Cebimden veriyorum” dedi.
GÜRER “ELMA SORUNLU ÜRÜNLER ARASINA KATILDI”
Elma üreticilerinin yaşadığı sorunların giderek ağırlaştığını belirten CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, “Bu yıl elma sorunlu ürünler arasına katıldı. Üretici mağdur. Üreticinin en azından borçları ertelensin, faizler silinsin. Üreticiye bir destek verilsin” dedi.
ERTAMA “AĞACI KESİP ODUN OLARAK SATSAM DAHA KÂRLI”
Üretici Cemil Ertama, “İlaç pahalı, girdi pahalı. Gübre pahalı, işçi pahalı. Biz ne yapalım yani? Sökelim mi? Ne yapalım? Keselim mi? Odun mu edelim?” diye sordu.
Elma üretiminin ekonomik açıdan sürdürülemez hale geldiğini ifade eden Ertama, “Ağacı kesip odun olarak satsam elma satmaktan daha kârlı. Fırına versem odun olarak elmanın parasından daha iyi” dedi.
Üreticinin yaşadığı mağduriyete tepki gösteren Ertama, “Suçumuz ne bizim yani? Üretmek mi? Bu üreticiyi böyle mahvettiler. Kimse bir şey yapmak istemiyor” ifadelerini kullandı.
GÜRER “ÜRETİCİ DEPOLAMAKTAN KORKUYOR, FABRİKAYA VERMEK ZORUNDA KALIYOR”
CHP’li Ömer Fethi Gürer, “Elma stoklanarak en az bir yıl sonra da tüketilebilen bir ürün. Ama işçilik maliyeti, akaryakıt gideri ve stoklandığındaki soğuk hava deposu giderinden dolayı üretici ürünü depoya koyduğunda para kazanamayacağını düşündüğü için meyve suyu fabrikasına ürünü vermek istiyor. Meyve suyu fabrikaları geçen yıl 9 liradan aldığı ürünü bu yıl 2,5 liradan, 3 liradan alınca üretici mağdur oluyor” diye konuştu.
EMRE ÜNSAL “MAZOT 100 LİRA, ELMA 3 LİRA”
Üretici ve satıcı Emre Ünsal, “2024’te 8,5 liraya meyve suyuna sattık. İşçi yevmiyesi 700 liraydı. Meyve suyu fabrikası 8,5 liradan alıyordu. Mazot 30 liraydı. Şu an mazot 100 lira, meyve suyu fabrikası 3 liradan alıyor. İşçi 2.000 lira. Yani yemeği, nakliyesi, şunu bunu... Bir ton elma zaten 2 bine mal oluyor. İşçi zaten 600-700 kilo meyve suyu fabrikasına topluyor. 2.400 lira malın fiyatı tutuyor. Çiftçiye ancak alırsa 200-250 lira, bir ton meyvede para kalıyor” ifadelerini kullandı.
Soğuk hava deposunun da üretici açısından ciddi bir maliyet oluşturduğunu belirten Ünsal, “Soğuk hava deposuna şu an elmayı koymaya çiftçi de korkuyor. 7-8 lira maliyeti var. O yüzden yapacak şu an bir şey yok” diye konuştu.
“MARKETTE 65-70 LİRA, BAHÇEDE 15 LİRA”
Üretici ve satıcı Emre Ünsal, “Şu anda kaliteli bir elmanın kilosu 12, 13, 15 lira. O da sıfır hatalı elma istiyor. O da sürüm yok. Yurt içi zaten millet yiyemiyor. Marketlerde elma 70 lira, 65 lira. Bizim burada elma 15 lira. Arada çok değişik bir fiyat farkı var. Burada toplama işçiliğini kurtarmıyor. Tüccar bulunmuyor. Millet çırpıyor, işi bitiriyor” ifadelerini kullandı.
Üreticilerin elmayı dalda bırakmak istemediğini ancak ekonomik koşullar nedeniyle başka seçeneklerinin kalmadığını belirten Ünsal, “Üretici elmayı satıyor, İşçiye veriyor parayı. Malı tez bahçesinden pisliği kalksın diyor, işi bitiriyor. Dalda kalmasın, dalda kalmasın, günah diye topluyorlar. Yoksa sıfır kazanç” diye konuştu.
GÜRER’DEN ELMA ÜRETİCİSİNE DESTEK ÇAĞRISI
Niğde’nin farklı bölgelerinde elma üreticileriyle yaptığı ziyaretlerde yaşanan sorunların ortak olduğunu belirten Ömer Fethi Gürer, üreticinin emeğinin karşılığını alamadığını, yüksek maliyetler nedeniyle üretimin sürdürülemez hale geldiğini ifade etti.
CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, geçen yıl yaşanan zirai don felaketinin ardından bu yıl da düşük alım fiyatları ile yüksek işçilik, mazot, nakliye ve depolama maliyetleri yüzünden elma üreticisinin büyük mağduriyet yaşadığını belirterek, "Elmanın dalda kalması sadece çiftçimizin değil, ülkemizin tarımsal üretim ve gıda politikalarının sorunudur," dedi. Üretici borçlarının ertelenmesini, faizlerin silinmesini ve ek destek sağlanmasını talep eden Gürer, kamu kurumlarının acilen alım yaparak bu elmayı ihtiyaç sahibi vatandaşlara ulaştırması, depolama ve ihracat olanaklarını geliştirmesi durumunda hem çiftçinin alın terinin korunacağını hem de tüketicinin uygun fiyatla meyveye erişebileceğini vurguladı.
CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer elma, limon, zeytin gibi işlenebilen, depolanabilen ürünlerin üreticisinin içinde bulundukları sorunları iktidar görüp bir an önce destek ve tedbir üretmelidir” dedi.
