Ekonomim yazarı Alaattin Aktaş, Hazine’nin gelecek döneme ilişkin iç borç ödeme tablosunu ve faiz yükünü mercek altına aldı. Aktaş’ın analizine göre, önümüzdeki dönemde faiz ödemelerinde yeni rekorların kırılması bekleniyor ve aylık ödeme tutarı 1 trilyon lira sınırına yaklaşıyor.
Hazine’nin mevcut verileri ışığında yapılan hesaplamalar, 2027 yılının Temmuz ayında toplam 831,7 milyar liralık bir iç borç ödemesi yapılacağını gösteriyor. Bu tutarın 226,9 milyar lirası anapara geri ödemesinden, 604,8 milyar lirası ise faiz ödemesinden oluşuyor. Aktaş, 604,8 milyar liralık faiz kaleminin, bugüne kadar bir ayda ödenen en yüksek tutar olduğunu ve daha önce aylık 500 milyar liralık sınırın bile aşılmadığını vurguladı.
Orta Vadeli Program’daki makroekonomik hedefler dikkate alındığında, 2027 yılı için ortalama dolar kurunun 56 lira olarak öngörüldüğü görülüyor. Yıl ortası kur baz alındığında, sadece Temmuz 2027’de ödenecek yaklaşık 605 milyar liralık iç borç faizinin döviz karşılığı 10,8 milyar dolara, yani neredeyse 11 milyar dolara tekabül ediyor. Anapara ödemeleri de bu rakama eklendiğinde, tek bir aydaki toplam yükün 15 milyar dolar seviyesine ulaşması bekleniyor.
Aktaş, konuya ilişkin değerlendirmesinde şu ifadeleri kullandı:
“Hazine’nin iç borç faizi ödemesi atletizmdeki üç adım atlamaya benziyor. Faiz ödemesi adeta atlaya zıplaya artmaya devam ediyor.
Hele hele önümüzdeki ayların ödeme projeksiyonlarına ilişkin veriler yeni rekorlar kırılacağını ortaya koyuyor. Başlıkta da ifade ettiğim gibi bir ayda 1 trilyon liraya yakın iç borç ödemeye az kaldı.
Bugünkü hesaplamalara göre 2027’nin temmuzunda tam 831,7 milyar lira iç borç ödenecek. Bu tutarın 226,9 milyarı anapara, 604,8 milyarı ise faiz. Zaten 604,8 milyar liralık faiz, şimdiye kadar bir ayda ödenen ve 2027’nin ağustos sonuna kadar ödenecek en yüksek aylık tutar. Şimdiye kadar aylık 500 milyar sınırı bile aşılmamıştı. Oysa şimdi bir ayda, o da bugünkü hesaplamaya göre neredeyse 605 milyar lira faiz ödenecek… 2027’nin ağustos ayı sonrasındaki ödeme planını bilmiyoruz.
2027-2029 orta vadeli programındaki GSYH verileri 2027’nin ortalama dolar kurunun 56 lira olarak öngörüldüğünü ortaya koyuyor. Bu düzeyi yıl ortası, bir bakıma temmuz ayı kuru olarak almak yanlış olmaz.
Buna göre, gelecek yıl temmuzda ödenecek yaklaşık 605 milyar lira tutarındaki iç borç faizinin döviz karşılığı 10,8 milyar dolar, neredeyse 11 milyar dolar.
Eğer bir kişi, kurum, şirket ya da devlet çok fazla faiz ödüyorsa bu hem ödeme gücünün çok iyi olduğuna işaret eder, hem de bir dönem hesapsız kitapsız borçlanmak durumunda kaldığına.
Ama bu faizi ödeme durumunda olan ödemeyi gerçekleştirebilmek için yeniden borçlanmaya gitmek zorundaysa sıkıntı büyük ve borcu borçla kapatmak gibi bir olumsuzluk sarmalına girmiş demektir.
Türkiye’nin yaşadığı da zaten budur.
Bir ayda 11 milyar dolara yaklaşan iç borç faizi ödemek ne demek!
Anapara da katılırsa söz konusu aydaki toplam ödeme neredeyse 15 milyar dolar olacak. Bir ayda 15 milyar dolar!”
