Makine İhracatçıları Birliği (MAİB) verilerine göre, serbest bölgeler dahil makine imalat sanayisinin konsolide ihracatı yılın ilk on ayında 23,7 milyar dolara ulaştı. Bu rakam, sektörün tarihinde kaydedilen en yüksek ihracat değeri olarak kayıtlara geçti.
Dönem içerisinde miktar bazlı ihracatta yüzde 6,2 oranında gerileme yaşanmasına karşın, kilogram başına düşen ihracat birim fiyatının 8,7 dolara çıkması toplam gelirdeki artışı destekleyen temel unsur oldu. Yıllıklandırıldığında makine ihracatının 28,9 milyar dolar seviyesinde gerçekleştiği belirtilirken, son 12 aylık makine ithalatı ise yüzde 5,4 artışla 47,5 milyar dolar olarak raporlandı.
Almanya ve ABD pazarlarında güçlü performans
Ocak-ekim döneminde en fazla makine ihracatı yapılan ülke, yüzde 7,1'lik artışla 2,9 milyar dolarlık hacme ulaşan Almanya oldu. Almanya'yı, yüzde 27'lik büyüme kaydederek 2 milyar dolarlık ihracat yapılan ABD takip etti.
Ürün grupları bazında incelendiğinde, yaklaşık 2,1 milyar dolarlık satışla içten yanmalı motor ve aksamları listenin başında yer aldı. Bu grubu 1,9 milyar dolarla inşaat ve madencilik makineleri, 1,4 milyar dolarla da pompalar ve kompresörler izledi.
AB'nin karbon düzenlemeleri maliyet baskısı yaratıyor
Avrupa Birliği'nin Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması'nın (SKDM) kapsamını genişletme planının Türk makine sektörü üzerinde önemli bir maliyet yükü oluşturduğuna dikkat çeken Makine İhracatçıları Birliği Başkanı Sevda Kayhan Yılmaz, konuya ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Avrupa Parlamentosunun düzenleme kapsamındaki ürün sayısını 457'ye çıkarmayı hedeflediğini aktaran Yılmaz, yeni ürün gruplarında Türkiye'nin AB'ye yıllık yaklaşık 8 milyar avroluk ihracatla Çin'in ardından en fazla etkilenecek ikinci ülke konumunda olduğunu vurguladı. Yılmaz, AB'nin kendi sanayisindeki yeşil dönüşüm hedeflerini esnetirken sınırda karbon ve benzeri düzenlemeleri genişletmesinin küresel rekabet gücünü koruma stratejisinin bir parçası olduğunu kaydetti.
SKDM'nin mali yükümlülük dönemine geçmesiyle karbon maliyetinin ihracatçılar için somut bir gider kalemine dönüştüğünü belirten Yılmaz, Türkiye'de kurulumu süren Emisyon Ticaret Sistemi'nin (ETS) bu yükün dengelenmesinde önemli rol oynayacağını bildirdi. Ulusal ETS'nin pilot döneminde tahsisatların ücretsiz verilmesi nedeniyle firmaların henüz karbon bedeli ödemediğine dikkati çeken Yılmaz, bu durumun AB sınırında ödenen karbon maliyetinden mahsup edilebilecek yurt içi bir fiyat oluşmasını engellediğini ifade etti.
Yılmaz, ulusal ETS'nin SKDM kapsamında mahsuplaşmaya açılması, makine tedarik zincirine yönelik kuralların gerçekçi takvimlerle belirlenmesi ve imalatçılar arasında güvenilir veri akışının sağlanması gerektiğini vurguladı.
Yeşil Mutabakat Eylem Planı'nın güncellenmesi kritik adım
Ticaret Bakanlığı koordinasyonunda güncellenen Yeşil Mutabakat Eylem Planı'nın sunduğu yol haritasına ve Türk makine sanayisinin adil geçiş sürecine ilişkin beklentilerini dile getiren Sevda Kayhan Yılmaz, şu ifadeleri kullandı:
"Ekonomimizin yeşil tedarik zincirlerine entegrasyonu ve Gümrük Birliği'nin ileriye taşınması amacıyla yürürlüğe konulan Yeşil Mutabakat Eylem Planı'nın güncellenmesini sektörümüz adına kritik bir adım olarak görüyoruz. Yeni plan doğrultusunda ulusal ETS'nin sektörel etkilerinin analiz edilecek olması ve karbon fiyatlandırması alanında uluslararası iş birlikleri geliştirilmesi, ihracatçılarımızın karşılaşacağı maliyet baskısını öngörmek açısından önemli. Ayrıca, SKDM uygulamasındaki emisyon hesaplama yöntemleri ve doğrulama süreçleri gibi sahadaki somut teknik darboğazlara dair sektörel görüşlerimizin AB'ye aktarılacak olması da elimizi güçlendiriyor."
