Milyonlarca emeklinin açlık sınırının altında yaşadığı belirtilerek hazırlanan yasa tasarısı, özellikle 2000 ve sonrası dönemdeki emekliler arasında oluşan ücret adaletsizliğinin giderilmesini hedefliyor. Teklif, Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nda yapılacak değişiklikle malullük, yaşlılık ve ölüm aylıklarının mevcut göstergeler üzerinden revize edilmesini içeriyor.
Teklifin gerekçesindeki ekonomik vurgular
Kanun teklifinin gerekçe bölümünde, emeklilerin zorlu ekonomik koşullar altında yaşam mücadelesi verdiği ifade edildi. Metinde yer alan açıklamalara göre:
“Emeklilerimiz çok zor ekonomik koşullar altında yaşama tutunmaya çalışıyor. Emeklilerimiz düşük maaşlar nedeniyle yaşamlarını sıkıntı içinde geçirirken, son dönemde yaşanan ekonomik krizi ve ağırlaşan koşullar durumu daha da kötüleştiriyor.Elbette ülkemizde emekli olup rahat etmeyi hak eden vatandaşlarımızın pek çok sorunu var, bunların arasında 2000 yılında ve sonrasında emekli olmuş yurttaşlarımızın emekli maaşlarındaki ücret adaletsizliği de bulunuyor.”
Eşitsizliğin giderilmesi ve hesaplama yöntemi
Teklifte, yıllarca hizmet vermiş emeklilerin sorunlarına çözüm üretilmesi gerektiği vurgulanırken, maaşlardaki dengesizliğin ortadan kaldırılması şart koşuldu. Gerekçede şu ifadelere yer verildi:
“Yıllarca kamu kurum ve kuruluşlarında ve çeşitli özel sektörlerde çalışmış, ülkemize hizmet etmiş, katma değer katmış, alınteri dökmüş emeklilerimizin sorunlarına çözüm üretmek zorundayız. Tekrar söylemek gerekirse, bu emekli maaşı ile geçim mümkün değil. Tüm bu nedenlerle emekli aylıkları arasındaki eşitsizlik, dengesizlik, adaletsizlik giderilmek zorundadır. Bunun için özellikle 2000 yılı ve sonrası emeklilerin aylıklarındaki eşitsizliğin giderilmesi şarttır.”
Teklifle birlikte 506 sayılı Kanun'un mülga hükümlerine atıfta bulunularak yeni bir hesaplama usulü getirilmesi öneriliyor. Buna göre aylıklar, sigortalı için tespit edilen mevcut gösterge rakamı ile aynı dönemde yürürlükte bulunan memur aylık katsayısı esas alınarak yeniden belirlenecek. Aylık bağlama oranı ise yüzde 60 ve üzerinde olmak üzere, azami yüzde 85'i geçmeyecek şekilde Kurum tarafından tespit edilecek.
Hesaplanan yeni tutarın, sigortalıya veya hak sahiplerine ödenmekte olan mevcut aylıktan düşük çıkması durumunda ise kesinti yapılmayacak ve mevcut ödemelere devam edilecek. Ayrıca bu düzenleme kapsamında geriye yönelik herhangi bir ödeme yapılması söz konusu olmayacak. Sözleşme aylıklarını borçlanma yoluyla tam aylığa yükseltenler ise bu madde hükümlerinin kapsamı dışında tutuldu.
