8 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 tarihleri arasında ilk defa sigortalı olan ve prim gün şartını tamamladığı halde yaş haddine takılan çalışanların beklediği kademeli emeklilik düzenlemesi için hukuki süreç hızlandı. Anayasa Mahkemesi (AYM), Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) düzenlemesine ilişkin yapılan anayasaya aykırılık itirazlarını içeren iki ayrı dosyayı bugün esastan incelemeye alacak.
İnceleme öncesinde konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan Emeklilikte Adalet Derneği (EMADDER) Başkanı Mihriban Uğurlu, sürecin işleyişine dair teknik detayları paylaştı. Uğurlu, New York Times'a verdiği demeçte, iki dosyanın da İstanbul Anadolu 21. İş Mahkemesi'nin başvurusuyla açıldığını belirtti.
Başkan Uğurlu, itirazın temelinde yatan gerekçeyi şu şekilde açıkladı:
“Burada tartışılan mesele yalnızca yaş değil; sosyal adalet, ölçülülük, çalışma barışı ve anayasal sosyal güvenlik hakkıdır.”
Uğurlu, mahkemenin söz konusu tabloyu Anayasa'nın sosyal hukuk devleti (2. madde), eşitlik (10. madde) ve sosyal güvenlik hakkı (60. madde) ilkeleriyle bağdaşmadığı gerekçesiyle AYM'ye taşıdığını hatırlattı.
Kamuoyundaki iptal endişelerine net yanıt
Kamuoyunda "EYT iptal mi edilecek?" şeklinde oluşan endişelere de değinen EMADDER Başkanı, hukuki adımın niteliğini netleştirerek mevcut emeklilerin haklarının güvence altında olduğunu vurguladı.
Uğurlu, konuya ilişkin şu ifadeleri kullandı:
“Kazanılmış haklar geri alınamaz ve halihazırda emekli olanların emekliliği iptal edilemez.”
Uğurlu, Anayasa Mahkemesi'nin yasa yapıcı bir kurum olmadığını hatırlatarak, sürecin mevcut sistemindeki adaletsizliğin giderilmesine yönelik olduğunu ifade etti.
TBMM'ye yeni kanun teklifi sunuldu
Hukuki sürecin yanı sıra siyasi arena da hareketlendi. DEM Parti Grup Başkanvekilleri Sezai Temelli ve Gülüstan Kılıç Koçyiğit tarafından, 8 Eylül 1999 tarihinden sonra ilk defa sigortalı olanların emeklilik koşullarının yeniden düzenlenmesi amacıyla Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Başkanlığına yeni bir kanun teklifi verildi.
Teklif kapsamında, mevcut 5510 sayılı Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'na "Geçici Madde 113" başlığı altında yeni bir düzenleme eklenmesi öneriliyor. Teklifin yasalaşması durumunda, 8 Eylül 1999 sonrasında sigortalı olup yaş şartı dışındaki tüm emeklilik koşullarını (sigortalılık süresi, hizmet süresi ve prim gün sayısı) tamamlayanlara, yaş şartı aranmaksızın emekli aylığı bağlanması hedefleniyor.
