Anayasa Mahkemesi (AYM), Yeni Parti Genel Başkanı Özgür Özel'in eski Cumhurbaşkanı Yardımcısı Fuat Oktay hakkındaki eleştirel açıklamaları nedeniyle açılan tazminat davasında ifade özgürlüğünün ihlal edildiğine karar verdi. Mahkeme, ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması için dosyanın yeniden yargılanmak üzere Ankara 25. Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesini kararlaştırdı.
Olay, Özgür Özel'in 14 ve 15 Ekim 2020 tarihlerinde Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde (TBMM) düzenlediği basın toplantısında yaptığı konuşmayla başlamıştı. Özel, bu konuşmada dönemin Cumhurbaşkanı Yardımcısı Fuat Oktay'ın geçmişteki görevlerine atıfta bulunarak sert ifadeler kullanmıştı.
Özel, konuya ilişkin şu ifadeleri kullandı:
“YİMPAŞ'ta suç işlediniz. Şansınıza iktidar oldunuz örtbas oldu, kurtuldunuz. Ama gün gelir onun da hesabı sorulur. Türk Telekom'da suç işlediniz. Hepimizin vergilerini Hariri ailesine peşkeş çektiniz. Gün gelir hesabı sorulur.”
Mahkemelerin önceki kararları ve AYM'nin gerekçesi
Bu sözler üzerine Fuat Oktay, 150 bin lira tutarında manevi tazminat davası açmıştı. Yerel mahkemeler sürecinde Bölge Adliye Mahkemesi, Özgür Özel'in Fuat Oktay'a 10 bin lira manevi tazminat ödemesine hükmetmişti. Özel, bu kararın ifade özgürlüğünü kısıtladığı gerekçesiyle Anayasa Mahkemesi'ne bireysel başvuruda bulunmuştu.
Anayasa Mahkemesi'nin karar gerekçesinde, siyasetçilerin kamusal alanlardaki eylemlerinin denetime açık olduğu vurgulandı. Yüksek Mahkeme, Özel'in ifadelerinin alaycı veya sert olsa da kamu menfaatine ilişkin olgusal isnatlar içerdiğini belirtti. Gerekçede şu değerlendirmelere yer verildi:
“Başvurucu; alaycı, sert, abartılı hatta muhatabı açısından rahatsız edici olduğu kabul edilebilecek ifadeler eşliğinde kamu menfaatine ilişkin bir meselede bazı olgusal isnatlarda bulunmuştur. Buna ilişkin cevap dilekçesinde bazı deliller sunduğu da açıktır. Buna karşın ilk derece mahkemesi, bunları değerlendirmeye almamış, istinaf makamı ise iddiaların ifade özgürlüğü kapsamında kabul edilemeyeceği kanaatine varmıştır. Oysa bir siyasetçi, siyasi arenaya çıkarak kamusal alandaki bütün eylemlerini, geçmiştekiler de dahil olmak üzere, kamunun gözlemine ve denetimine sunmayı göze almış kimsedir.
Nitekim davasının bir zamanlar yönetim kurulunda yer aldığı anlaşılan bir şirketin bazı yolsuzluklara karıştığı yönünde çeşitli iddiaların olduğu, buna yönelik çeşitli yayın organlarınca yapılan haberlerin bulunduğu yönündeki başvurucunun savunmalarının yargı mercilerince değerlendirilmediği de dikkate alındığında, başvurucunun açıklamalarının sebepsiz ve tümüyle keyfi ve kişisel bir saldırı oluşturduğunu kabul etmek mümkün görünmemektedir. Başvurucunun ifade özgürlüğü ile davacının şeref ve itibarının korunması hakkı arasında adil bir denge kurulduğundan bahsedilemeyeceği değerlendirilmiştir. Açıklanan gerekçelerle Anayasa'nın 26'ncı maddesinde güvence altına alınan ifade özgürlüğünün ihlal edildiğine karar verilmesi gerekir.”
AYM, bu tespitler doğrultusunda Özgür Özel'e 50 bin lira manevi tazminat ödenmesine karar verdi.
