AK Parti Samsun Milletvekili Mehmet Muş başkanlığında toplanan komisyonda, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan’ın sunumunun ardından söz alan muhalefet vekilleri, bakanlığın icraatlerini ve bütçe dağılımını sorguladı. Görüşmelerde özellikle kadınların çalışma hayatındaki dezavantajları, çocuk işçilerin maruz kaldığı riskler ve emeklilik sistemindeki adaletsizlikler öne çıktı.
Kadın istihdamı ve kreş maliyetleri
YENİ Parti Osmaniye Milletvekili Asu Kaya, bakanlığın 2027 yılı için talep ettiği bütçenin geçen yıla göre yaklaşık yüzde 435 arttığını belirterek, bu artışın kadınların yaşamına somut olarak nasıl yansıyacağını sordu. Kaya, “Kaç kadın sigortalı işe girecek? Kaç kadın emekli olabilecek?” ifadelerini kullandı.
Çalışan kadınların yüzde 30’unun kayıt dışı çalıştığını, tarım sektöründe bu oranın yüzde 92’ye çıktığını vurgulayan Kaya, tarlada çalışan kadınların eve döndüklerinde de çocuk, hasta ve yaşlı bakımını üstlendiğine dikkat çekti. Yıllarca çalıştığı halde prim eksiği nedeniyle emekli olamayan kadınlara işaret eden Kaya, “Kadının ömrü zaten çalışarak geçmiş. Daha ne yapsın Sayın Bakan?” dedi.
İşveren prim teşvikleri için öngörülen 353 milyar 900 milyon liralık destekten kaç kadının yararlanacağını soran Kaya, kreş ücretlerinin çalışan kadınların gelirini büyük ölçüde erittiğini belirtti. Kaya, “Bir kadına çalış demek kolay. Çocuğuna kim bakacak? Kreş ücretini nasıl ödeyecek? Sizin çözümünüz ne?” diye konuştu. Vekil ayrıca, çocuk, hasta ya da yaşlı baktığı için ücretli işte çalışamayan kadınların sosyal güvenceye nasıl kavuşacağını da gündeme getirdi.
Çocuk işçiliği ve iş cinayetleri
YENİ Parti İstanbul Milletvekili Ali Gökçek, yılın ilk dokuz ayında 18 yaşın altında 65 çocuğun iş cinayetlerinde yaşamını yitirdiğini, bu çocuklardan 23’ünün 14 yaşından küçük olduğunu söyledi. Bakanlığın çocuk işçiliğiyle mücadele için ayırdığı kaynakların yetersizliğini ve harcamalarını eleştiren Gökçek, 2023’te ayrılan 41 milyon liranın 33,9 milyon lirasının, 2024’te ise ayrılan 28,6 milyon liranın 14,4 milyon lirasının harcandığını aktardı.
Gökçek, “Bir ülkede 65 çocuk ekmek parası kazanmak için can vermiş. Ve siz Çalışma Bakanı olarak o koltukta oturmaya devam edebiliyorsunuz” sözleriyle Bakan Işıkhan’a tepki gösterdi. Emekli aylıklarının düşüklüğünü de eleştiren Gökçek, yılın ilk dokuz ayında 65 yaşın üzerinde 108 kişinin çalışırken hayatını kaybettiğini hatırlattı. Asgari ücretin daha işçilerin eline geçmeden açlık sınırının altına düştüğünü belirten vekil, yeni asgari ücrete ilişkin soru yöneltti.
Dilovası yangını ve denetim eksikliği
DEM Parti Kocaeli Milletvekili Ömer Faruk Gergerlioğlu, Kocaeli’nin Dilovası ilçesindeki parfüm deposu yangınına ilişkin davanın duruşmasına katıldığını belirterek mağdur ailelerin tepkisini komisyona taşıdı. Gergerlioğlu’nun aktarımına göre aileler, yangından önce iş yerinin mühürlenmesi ya da kapatılması için CİMER’e ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına defalarca başvurduklarını ancak işlem yapılmadığını söyledi.
Yangının ardından açığa alınan yöneticilerin neden görevlerine iade edildiğini soran Gergerlioğlu, Bakan Işıkhan’ı istifaya çağırdı.
Emeklilik reformu ve SGK dengeleri
CHP Mersin Milletvekili Gülcan Kış, Bakan Işıkhan’ın sunumunda SGK gelirlerinin giderleri karşılama oranını yüzde 88 olarak açıkladığını hatırlatarak, “SGK’nın mali dengesi iyileşirken emeklinin geçim koşulları neden iyileşmiyor?” sorusunu yöneltti. En düşük emekli aylığının 23 bin 552 lira olduğunu belirten Kış, 2027 için hazırlanan düzenlemenin kaç emekliyi kapsayacağını ve en düşük aylığın ne kadar olacağını sordu.
Kış ayrıca Bağ-Kur’lular için emeklilikte prim gün sayısının 9 binden 7 bin 200’e düşürülmesine ilişkin takvimi istedi. Gaziantep’te 17 yaşındaki bir öğrencinin Mesleki Eğitim Merkezi kapsamında çalışmaya başladığı ilk gün inşaatta yaşamını yitirdiğini hatırlatan Kış, ölümle sonuçlanan iş kazalarının yaşandığı iş yerlerinden kaçının daha önce denetlendiğini sordu.
CHP Ankara Milletvekili Semra Dinçer ise staj ve çıraklık döneminde başlayan sigorta kayıtlarının emeklilik hesabında esas alınmasını talep etti. Aynı koşullarda çalışan kişilerin sigorta başlangıçları arasındaki bir günlük fark nedeniyle yıllar arayla emekli olabildiğini belirten Dinçer, 8 Eylül 1999’dan sonra sigortalı olanlar için kademeli emeklilik düzenlemesi yapılması çağrısında bulundu.
YENİ Parti İstanbul Milletvekili Evrim Rızvanoğlu ise kömürden kademeli çıkış sürecinde çalışanların işini ve gelirini korumaya dönük “adil geçiş” planı için somut takvim talep etti. Rızvanoğlu, yapay zeka ve otomasyonun istihdama etkileri konusunda bakanlığın çalışma yapıp yapmadığını ve işe alım ile performans değerlendirmesinde kullanılan algoritmalara çalışanların nasıl itiraz edebileceğini de gündeme getirdi.
