Türkiye genelinde hava sıcaklıklarının düşmesiyle birlikte ısınma ihtiyacının artması, bu kış döneminde ilk kez devreye alınan kademeli doğalgaz tarife sisteminin etkilerini görünür kıldı. Tüketici faturalarındaki değişimi belirleyen temel unsur, hanelerin belirlenen kota sınırları içerisinde kalıp kalmadığı oldu. Kasım ayında yapılan düzenleme kapsamında, özellikle soğuk geçen kasım ve aralık aylarında vatandaşların devlet destekli tarifeden yararlanmaya devam edebilmesi için tüketim limitleri yukarı yönlü güncellendi.
Yeni sistemde ülke genelinde tek bir standart rakam uygulanmıyor. Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu'nun belirlediği modelde, illerin iklimsel özellikleri ve geçmiş yıllara ait tüketim ortalamaları baz alınarak farklı kota sınırları oluşturuldu. Bu durum, aynı miktarda gaz kullanan iki farklı hanenin, bulundukları şehre göre farklı fatura tutarlarıyla karşılaşmasına neden oluyor. Örneğin İstanbul'da kasım ayı için 136,01 metreküp olarak tespit edilen destekli tüketim sınırı, aralık ayında 259,35 metreküp seviyesine yükseltildi. Kış şartlarının daha sert seyrettiği Ankara, Erzurum, Kars ve Van gibi illerde ise bölgenin ihtiyaçlarına uygun farklı limitler geçerli.
Destekli ve desteksiz tarife arasında bin liralık fark oluşuyor
Belirlenen kota sınırının aşılması durumunda aboneler otomatik olarak daha yüksek birim fiyata sahip desteksiz tarifeye geçiş yapıyor. Sözcü'den edinilen bilgilere göre, İstanbul'da aylık 100 metreküp doğalgaz tüketen bir hane destekli tarife kapsamında yaklaşık 1.800 TL ödeme yaparken, aynı tüketimin desteksiz tarifede karşılığı yaklaşık 2.700 TL'ye ulaşıyor. İki tarife grubu arasındaki maliyet farkı yaklaşık 900 TL seviyesinde gerçekleşirken, nihai fatura tutarlarının vergi kalemleri, dağıtım bedelleri ve bireysel kullanım alışkanlıklarına göre değişiklik gösterebileceği belirtiliyor.
Kademeli tarife sınırları içinde kalarak bütçeyi korumak isteyen vatandaşlar için bazı teknik önlemler önem taşıyor. Isınma verimliliğini artırmak amacıyla radyatörlerin önünün eşya, perde veya asılan çamaşırlarla kapatılmaması gerekiyor. Ayrıca kapı ve pencere kenarlarında oluşan hava sızıntılarının yalıtım malzemeleriyle giderilmesi, kombi bakımlarının periyodik olarak yaptırılması ve kullanılmayan odalardaki petek vanalarının kısılması tüketimi düşürebilecek uygulamalar arasında yer alıyor.
Kış döneminde enerji giderlerini etkin yönetmek isteyen tüketicilerin yalnızca toplam fatura tutarına odaklanmaması, harcanan metreküp miktarını ve hangi tarife diliminden ücretlendirildiklerini de kontrol etmeleri öneriliyor. Geçmiş aylardaki tüketim verileriyle karşılaştırma yapmak, olası artışların erken tespit edilmesini sağlıyor. Belirlenen gelir ve tüketim kriterlerini sağlayan haneler ise ilgili kurumlar aracılığıyla doğalgaz tüketim desteği için başvuruda bulunabiliyor.
