Kamu İhale Kanunu kapsamında uygulanan ve şeffaflık eksikliği nedeniyle sıkça tartışılan pazarlık usulü ile gerçekleştirilen mal, hizmet ve yapım işi alımlarının faturası ağır bir şekilde arttı. 2026 yılının Ocak-Haziran dönemini kapsayan verilere göre, bu yöntemle yapılan toplam harcama 525 milyar 502 milyon 722 bin TL olarak kaydedildi.
Yıllar içinde pazarlık usulünün kamu alımları içindeki payı giderek yükseldi. 2018 yılında 37,3 milyar TL seviyesinde bulunan bu kalemin tutarı, sonraki yıllarda katlanarak büyüdü. 2022'de 284 milyar 985 milyon 151 bin TL olan rakam, 2023'te 584 milyar 919 milyon 5 bin TL'ye, 2024'te 770 milyar 832 milyon 53 bin TL'ye ve 2025'te 911 milyar 323 milyon 359 bin TL'ye ulaştı. 2026'nın sadece ilk altı ayında gerçekleşen 525,5 milyar liralık harcama, yıllık bazda da yüksek bir seyir izlendiğine işaret ediyor.
Yapım işleri listenin başında yer aldı
2026'nın ilk yarısında pazarlık usulüyle yapılan ihalelerin türlerine göre dağılımı incelendiğinde, en büyük payın yapım işlerine ait olduğu görüldü. Bu dönemde pazarlıkla alınan yapım işlerinin bedeli 466 milyar 875 milyon 165 bin TL oldu. Hizmet alımları 41 milyar 870 milyon 523 bin TL, mal alımları ise 16 milyar 757 milyon 34 bin TL seviyesinde gerçekleşti.
Söz konusu yöntem, kamu ihalelerinde rekabet ortamını zayıflattığı ve "istenmeyeni eleme" aracı olarak kullanıldığı iddialarıyla uzun süredir eleştiri konusu oluyor. Şeffaflığın sağlanamadığı ve kamu kaynaklarının verimli kullanılmadığı yönündeki tespitler, yöntemin ağırlığının artmasıyla birlikte yeniden gündeme geldi. 2026 yılının ilk yarısında yapılan tüm ihaleler içerisinde pazarlık usulünün oranının yüzde 35'e dayandığı belirtiliyor.
Geçmiş yıllara ait veriler de artış eğiliminin sürekliliğini gösteriyor. 2019'da 26 milyar 156 milyon 710 bin TL, 2020'de 37 milyar 794 milyon 769 bin TL ve 2021'de 69 milyar 812 milyon 774 bin TL olarak kaydedilen pazarlık usulü alımlar, 2022 yılından itibaren daha keskin bir yükseliş grafiği çizdi.
