Yeni düzenlemeyle e-Devlet üzerinden anonim doğrulama zorunlu hale gelirken, kurallara uymayan platformlar küresel cirolarının yüzde 3'üne kadar ceza riskiyle karşı karşıya.
Türkiye'de dijital platformların kullanım şartlarını köklü biçimde değiştiren yasal düzenleme 1 Kasım tarihinde yürürlüğe girdi. Yaklaşık 8,3 milyon çocuğu ve ailelerini etkileyen yeni uygulama kapsamında, 15 yaşını doldurmamış bireylerin sosyal medya hesaplarına erişimi tamamen kesiliyor. Ebeveyn izni bulunsa dahi bu yaş grubundaki kullanıcılar için herhangi bir platformda hesap oluşturulması mümkün olmayacak. Mevcut profiller ise sistem tarafından tespit edilerek, içindeki tüm verilerle birlikte kalıcı olarak kaldırılacak.
Kullanıcıların kişisel veri güvenliği endişelerini gidermek amacıyla kimlik doğrulama süreci e-Devlet altyapısı üzerinden gerçekleştirilecek. Sosyal medya şirketleriyle ad, soyad, doğum tarihi veya T.C. kimlik numarası gibi hassas bilgiler paylaşılmayacak. Bunun yerine e-Devlet kapısı aracılığıyla üretilen şifreli ve anonim bir "yaş doğrulama belirteci" kullanılacak. Tüm mevcut hesap sahiplerinin bu doğrulama işlemini en geç 31 Mart 2027 tarihine kadar tamamlaması gerekecek. Dijital oyunlar ise sosyal medya kısıtlamalarının kapsamı dışında tutuldu; çocuklar yaş sınıflandırmasına uygun oyunlara erişmeye devam edebilecek ve oyun içi harcamalar ebeveyn denetiminde olacak.
Yaş gruplarına göre üç kademeli filtre sistemi devrede
Uygulamanın başlamasıyla birlikte kullanıcılar için üç aşamalı bir yaş filtresi aktif hale gelecek. 15 yaş altındaki hesaplar kapatılırken, 15-17 yaş aralığındaki gençler "çocuk hesabı" statüsüne tabi tutulacak. Bu gruptaki kullanıcılarda canlı yayın yapma, sonsuz içerik akışı ve kişiselleştirilmiş reklam görme gibi özellikler sınırlandırılacak. Ayrıca takipçi listeleri gizlenecek, hesaplar diğer kullanıcılara önerilmeyecek ve sadece çocuğun takip ettiği hesaplardan mesaj alınabilecek. Ekran görüntüsü almayı engelleyen teknik önlemler de bu yaş grubu için uygulanacak. 18 yaş ve üzerindeki yetişkinler ise e-Devlet üzerinden yapacakları tek seferlik teyit işlemiyle platformları kesintisiz kullanmaya devam edebilecek.
Düzenleme, çocuklar veya ebeveynler için idari para cezası öngörmüyor. Ancak yasal yükümlülüklere uymayan platform sağlayıcıları için yaptırımlar oldukça ağır. Şartları ihlal eden şirketler, bir önceki yılki küresel cirolarının yüzde 3'üne varan oranlarda idari para cezasıyla karşılaşacak. İhlallerin sürmesi durumunda ise reklam yasakları ve internet bant genişliğinin yüzde 90 oranında daraltılması gibi tedbirler devreye girecek. Günlük 10 milyondan fazla erişimi bulunan büyük platformların, olası mahkeme kararlarını veya erişim kısıtlamalarını en geç bir saat içinde uygulamakla yükümlü olduğu belirtildi.
