Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulu, Meclis Başkanvekili Tekin Bingöl başkanlığında toplandı. Geçen hafta yeter sayı eksikliği nedeniyle oylanamayan, Türk Kızılay’ın görev, yetki, hak ve muafiyetlerini belirleyen dokuz maddelik "Türk Kızılay Kanunu Teklifi" bugün yapılan oylama sonucunda kabul edildi.
Kabul edilen teklifle, afet yönetimi, lojistik destek ve geçici barınma hizmetleri için stratejik öneme sahip ürünlerin Kamu İhale Kanunu hükümlerine tabi olmadan doğrudan Türk Kızılay iştiraklerinden temin edilmesine olanak tanındı. Ayrıca sosyal yardımlarda mükerrerliğin önlenmesi amacıyla ilgili bakanlık verilerinin kurumla paylaşılması ve afet bölgelerinde aktif görev yapan Kızılay personeline nakdi tazminat ödenmesi hususları yasal zemine oturtuldu.
İhtiyaç sahibi tanımı genişletildi ve insani aracılık yetkisi verildi
Düzenlemenin amacı, uluslararası hukuk ve Cenevre Sözleşmeleri çerçevesinde ayrım gözetmeksizin ihtiyaç sahiplerinin desteklenmesi, afet ile savaş hallerindeki olumsuzlukların giderilmesi ve toplum sağlığının korunması olarak belirlendi. Bu kapsamda "ihtiyaç sahibi" kavramı genişletilerek; yoksulluk içinde bulunanlar, temel ihtiyaçlarını karşılayamayanlar, engellilik, yaşlılık veya göç gibi dezavantajlı durumdaki kişiler bu tanım içine alındı.
Teklifle birlikte Türk Kızılay, ilgili kamu kurumlarının görüşünü alarak insani aracılık görevlerini yürütme yetkisine kavuştu. Kurum, savaş esirleri ve sivillerin tutulduğu yerleri ziyaret etme, aile haberleşmesini sağlama, kayıpları araştırma ve insani yardım ulaştırma faaliyetlerini gerçekleştirebilecek. Ayrıca Uluslararası Kızılay-Kızılhaç ağından Türkiye’ye gelecek ayni ve nakdi yardımları alma ve kullanma konusunda "tek yetkili kuruluş" olarak tanımlandı.
Türk Kızılay’ın adı, bayrağı ve amblemi tarafsızlık ve koruma işareti niteliğinde sayılarak izinsiz kullanımları yasaklandı. Kurumun bu sembolleri uluslararası sözleşmelerle kabul edilen tüm hak ve bağışıklıklardan yararlanacak.
Kamu ihalelerinden muafiyet ve veri paylaşımı
Afet, acil durumlar ve olağanüstü dönemlerde Türk Kızılay ile iktisadi işletmeleri, iştirakleri veya şirketleri tarafından bizzat üretilen ilk yardım, afet lojistik ve geçici barınmaya yönelik ürün ve hizmetler stratejik alım kapsamında değerlendirilecek. Bu alımlar, şeffaflık ve rekabet ilkeleri çerçevesinde ilgili bakanlık ile Kızılay arasında yürütülecek protokoller dahilinde yapılacak.
Sosyal yardımlarda tekrarın önlenmesi için Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı bünyesindeki veriler protokol ile Türk Kızılay’a aktarılacak. Veri erişimi ise yalnızca yetkilendirilmiş personel tarafından yapılabilecek. Düzenleme ayrıca, kamu kurumlarının taşınır mallarını Türk Kızılay’a tahsis etmesine veya makine-teçhizat gibi malları bedelsiz devretmesine imkan tanıdı.
Mali yükün hafifletilmesi adına kurum cezaevi yapı harcından muaf tutuldu. Kuruluş amacı doğrultusunda ticari amaç güdülmeksizin ithal edilen bilimsel aletler, tıbbi teşhis ve tedavi araçları, insan kaynaklı tedavi edici maddeler ile kan gruplama testleri gümrük vergisinden muaf olacak.
Kamuya ait sağlık kuruluşlarına temin edilen kan bileşenlerinin bedelleri, ilgili kurumların alacaklarından mahsup edilerek Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) aracılığıyla doğrudan Türk Kızılay’a aktarılacak. Böylece kan hizmetlerinin sürdürülebilirliği yasal güvence altına alınmış oldu.
Personel tazminatı ve SYDV'ye doğal üyelik
Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun'da yapılan değişiklikle, olağanüstü dönemler ile afet, savaş ve çatışma zamanlarında faaliyet bölgesinde bilfiil görev alan Türk Kızılay personeli nakdi tazminat ödenebilecek kişiler kapsamına alındı.
Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Kanunu'nda yapılan düzenlemeyle ise Kızılay il merkez şube başkanı ve ilçe şube başkanları, bulundukları illerdeki Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı (SYDV) mütevelli heyetine "doğal üye" olarak katılacak.
Kurumsal işleyişe dair detaylar ise Cumhurbaşkanı tarafından onaylanacak bir Tüzük ile düzenlenecek. Oylamanın ardından Meclis Başkanvekili Tekin Bingöl, birleşimi 19 Kasım Perşembe günü saat 14.00'te toplanmak üzere kapattı.
