Kamuoyunda "dezenformasyon yasası" olarak bilinen kanun kapsamında 75 gündür cezaevinde bulunan BirGün gazetesi muhabiri İsmail Arı'nın 5 Haziran'da Ankara'da yapılacak duruşması öncesinde, uluslararası alanda faaliyet yürüten 18 basın, yazar ve ifade özgürlüğü örgütü ortak bir çağrı metni yayımladı. Uluslararası Basın Enstitüsü'nün (IPI) internet sitesi üzerinden duyurulan ve AK Parti iktidarına seslenilen metinde, Arı'nın derhal serbest bırakılması talep edildi.
Metinde, Arı'nın gazetecilik faaliyetleri nedeniyle hapsedilmesine tepki gösterilerek, "Aşağıda imzası bulunan basın, ifade özgürlüğü, gazeteci ve insan hakları örgütleri, 75 gündür cezaevinde bulunan BirGün muhabiri İsmail Arı'nın derhal serbest bırakılmasını talep etmektedir" denildi. 2022'de yasanın yürürlüğe girmesinden bu yana dezenformasyonla ilgili 55 vaka raporlandığı bilgisi paylaşıldı.
Soruşturma dosyasının Arı'nın haberleri, sosyal medya paylaşımları ve kamusal etkinliklere katılımı gibi gazetecilik faaliyetleri üzerine kurulduğu vurgulanan açıklamada, "Bu durum, Türk makamlarının rutin gazetecilik faaliyetlerini suç delili olarak değerlendirdiğini açıkça ortaya koymaktadır. Haber yapmak, kaynaklarla görüşmek ve kamu yararına olan konuları araştırmak suç teşkil etmez" ifadeleri kullanıldı.
"Türkiye'nin dezenformasyon yasası uluslararası standartlarla bağdaşmıyor"
Çağrıda, yasanın yapısına ilişkin şu eleştiriler sıralandı: "Türkiye'nin dezenformasyon yasası, uluslararası basın özgürlüğü standartlarıyla yapısal olarak bağdaşmamaktadır. Muğlak ifadeleri, 'yanlış bilgi'nin ne anlama geldiğini veya hangi tür içeriğin ulusal güvenliğe veya kamu düzenine tehdit oluşturduğunu açıkça tanımlayamamakta, bu da yetkililere bağımsız gazeteciliğe karşı yasayı bir silah olarak kullanma ve muhabirleri sindirme konusunda geniş bir takdir yetkisi vermektedir."
Geçen yıl da tehditler almıştı
İsmail Arı'nın bu yılki tutukluluğunun, mesleği nedeniyle hedef alınmasının ilk örneği olmadığına dikkat çekilen metinde, gazetecinin geçen yıl da doğrudan tehditler aldığı anımsatıldı. Arı'nın, "Şahinler" organize suç şebekesi ve yargıdaki rüşvet iddialarına ilişkin haberlerinin ardından bilinmeyen bir yabancı numaradan tehdit edildiği belirtildi. Bu tehditlerin kişisel mesajların yanı sıra akrabalarının bilgilerini içeren bir listeyi de kapsadığı ve en az bir aile üyesinin de doğrudan tehdit edildiği kaydedildi.
Hükümete üç maddelik çağrı
Metnin sonuç bölümünde Türk yetkililerine yönelik üç temel talep şöyle sıralandı:
"İsmail Arı'nın 5 Haziran'da Ankara'da yapılacak duruşmada derhal ve koşulsuz olarak serbest bırakılması gerekmektedir.
Türk Ceza Kanunu'nun 217/A maddesinin tamamının yürürlükten kaldırın.
İfade özgürlüğünü düzenleyen tüm mevzuatı Türkiye'nin uluslararası yükümlülükleriyle uyumlu hale getirin."
Çağrı metnine imza atan kurumlar arasında International Press Institute (IPI), Coalition For Women In Journalism (CFWIJ), Committee to Protect Journalists (CPJ), European Centre for Press and Media Freedom (ECPMF), European Federation of Journalists (EFJ), International Federation of Journalists (IFJ), Foreign Media Association Turkey (FMA), Media and Law Studies Association (MLSA), Osservatorio Balcani Caucaso Transeuropa (OBCT), Progressive Journalists Association (ÇGD), P24 Platform for Independent Journalism, Reporters Without Borders (RSF) ve South East Europe Media Organisation (SEEMO) yer alıyor.
